TR
EN
Siber Zorbalık ve Siber Mağduriyet Ölçeklerinin Türkçeye Uyarlanması: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışmaları
Öz
Bu araştırmanın amacı Türkçe uyarlaması gerçekleştirilen Siber Zorbalık ve Siber Mağduriyet ölçeklerinin yapı geçerlikleri ve güvenilirliklerinin incelenmesidir. Bu amaç doğrultusunda öncelikle ölçeklerin Türkçeye çeviri süreci tamamlanmış, daha sonra geçerlik ve güvenirlik analizleri yapılmıştır. Araştırmanın çalışma grubu 375’i (%65) kadın ve 204’ü (%35) erkek olmak üzere toplam 579 üniversite öğrencisinden oluşmaktadır. Doğrulayıcı faktör analizi sonuçlarına göre, Siber Zorbalık Ölçeği Türkçe formunun toplam 17 madde ve 3 boyuttan oluştuğu, Siber Mağduriyet Ölçeği Türkçe formunun ise toplam 23 madde ve 4 boyuttan oluştuğu belirlenmiştir. Ölçeklerin güvenirlik düzeylerini belirlemek için iç tutarlılık katsayıları ve test tekrar test güvenirlik puanları incelenmiştir. Buna göre Siber Zorbalık Ölçeğinin alt boyutları ve toplam puanı için Cronbach alfa değerlerinin .74 ile .90, test tekrar test puanlarının ise .76 ile .82 arasında olduğu belirlenmiştir. Benzer olarak Siber Mağduriyet Ölçeğinin alt boyutlar ve toplam puanı için Cronbach alfa değerlerinin .83 ile .95, test-tekrar test puanlarının ise .74 ile .82 arasında olduğu görülmüştür. Bulgular ışığında, Siber Zorbalık ve Siber Mağduriyet ölçeklerinin kavramsal ve istatistiksel açıdan yapı geçerliliklerinin bulunduğu ve yüksek güvenirlik düzeyine sahip oldukları sonucuna ulaşılmıştır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Aparisi, D., Delgado, B., & Bo, R. M. (2024). Explanatory model of cyberbullying, cybervictimization, aggressiveness, social anxiety, and adaptation to university: a structural equation analysis. Journal of Computers in Education, 1-22. https://doi.org/10.1007/s40692-023-00308-5
- Arıcak, T., Siyahhan, S., Uzunhasanoğlu, A., Sarıbeyoğlu, S., Cıplak, S., Yılmaz, N., & Medmedov, C. (2008). Cyberbullying among Turkish adolescents. Cyberpsychol Behav Soc Netw 11(3), 253-261. https://doi.org/10.1089/cpb.2007.0016
- Arıcak, O. T., Kınay, H., & Tanrıkulu, T. (2012). Siber zorbalık ölçeğinin ilk psikometrik bulguları. Hasan Ali Yücel Eğitim Fakültesi Dergisi, 9(1), 101-114
- Bayram, N., & Saylı, M. (2013). Üniversite öğrencileri arasında siber zorbalık davranışı. İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Mecmuası, 71(1), 107-116 Beran, T. N., Rinaldi, C., Bickham, D. S., & Rich, M. (2012). Evidence for the need to support adolescents dealing with harassment and cyber-harassment: Prevalence, progression, and impact. School Psychology International, 33(5), 562-576. https://doi.org/10.1177/0143034312446976
- Brown, T. A. (2006). Confirmatory factor analysis for applied research. The Guilford Press.
- Chung, Y. J., & Shin, Y. J. (2020). Development and validation of adolescent cyberbullying scale. Korean Assoc. Learn. Center. Curric. Instruct, 20, 1453-1473. https://doi.org/10.22251/jlcci.2020.20.23.1453
- Çetin, B., Yaman, E., & Peker, A. (2011). Cyber victim and bullying scale: A study of validity and reliability. Computers & Education, 57(4), 2261-2271. https://doi.org/10.1016/j.compedu.2011.06.014
- Dilmaç, B. (2009). Psychological needs as a predictor of cyber bullying: a preliminary report on college students. Educational Sciences: Theory & Practice, 9(3), 1307–1325.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Sosyal ve Beşeri Bilimler Eğitimi (Ekonomi, İşletme ve Yönetim Hariç), Alan Eğitimleri (Diğer)
Bölüm
Araştırma Makalesi
Erken Görünüm Tarihi
23 Nisan 2025
Yayımlanma Tarihi
28 Nisan 2025
Gönderilme Tarihi
30 Aralık 2024
Kabul Tarihi
16 Nisan 2025
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2025 Cilt: 16 Sayı: 1
APA
Şimşek, M., & Gizir, C. A. (2025). Siber Zorbalık ve Siber Mağduriyet Ölçeklerinin Türkçeye Uyarlanması: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışmaları. Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi, 16(1), 1845-1860. https://doi.org/10.51460/baebd.1610301
AMA
1.Şimşek M, Gizir CA. Siber Zorbalık ve Siber Mağduriyet Ölçeklerinin Türkçeye Uyarlanması: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışmaları. BAEBD. 2025;16(1):1845-1860. doi:10.51460/baebd.1610301
Chicago
Şimşek, Mehmet, ve Cem Ali Gizir. 2025. “Siber Zorbalık ve Siber Mağduriyet Ölçeklerinin Türkçeye Uyarlanması: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışmaları”. Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi 16 (1): 1845-60. https://doi.org/10.51460/baebd.1610301.
EndNote
Şimşek M, Gizir CA (01 Nisan 2025) Siber Zorbalık ve Siber Mağduriyet Ölçeklerinin Türkçeye Uyarlanması: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışmaları. Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi 16 1 1845–1860.
IEEE
[1]M. Şimşek ve C. A. Gizir, “Siber Zorbalık ve Siber Mağduriyet Ölçeklerinin Türkçeye Uyarlanması: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışmaları”, BAEBD, c. 16, sy 1, ss. 1845–1860, Nis. 2025, doi: 10.51460/baebd.1610301.
ISNAD
Şimşek, Mehmet - Gizir, Cem Ali. “Siber Zorbalık ve Siber Mağduriyet Ölçeklerinin Türkçeye Uyarlanması: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışmaları”. Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi 16/1 (01 Nisan 2025): 1845-1860. https://doi.org/10.51460/baebd.1610301.
JAMA
1.Şimşek M, Gizir CA. Siber Zorbalık ve Siber Mağduriyet Ölçeklerinin Türkçeye Uyarlanması: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışmaları. BAEBD. 2025;16:1845–1860.
MLA
Şimşek, Mehmet, ve Cem Ali Gizir. “Siber Zorbalık ve Siber Mağduriyet Ölçeklerinin Türkçeye Uyarlanması: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışmaları”. Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi, c. 16, sy 1, Nisan 2025, ss. 1845-60, doi:10.51460/baebd.1610301.
Vancouver
1.Mehmet Şimşek, Cem Ali Gizir. Siber Zorbalık ve Siber Mağduriyet Ölçeklerinin Türkçeye Uyarlanması: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışmaları. BAEBD. 01 Nisan 2025;16(1):1845-60. doi:10.51460/baebd.1610301