Görsel Sanatlar Dersi Öğretim Programında (2018) Çokkültürlülük Kavramının Yansımaları

Aleyna Başaran Karabacak; Canan Çalışkan; Elanur Kökduman; Hüseyin Ulus

doi:10.51460/baebd.1621309

Görsel Sanatlar Dersi Öğretim Programında (2018) Çokkültürlülük Kavramının Yansımaları

Öz

Öz. Bu araştırmanın temel amacı, 2018 Görsel Sanatlar Dersi Öğretim Programı’nın özel amaçlar ile 5.,6.,7. ve 8. sınıf kazanımlarını çokkültürlülük bağlamında incelemektir. Bu amaçtan hareketle çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden biri olan doküman analizinden yararlanılmıştır. Verilerin çözümlenmesi aşamasında içerik analizine başvurularak, amaçlar ve kazanımların çokkültürlülüğü yansıtma durumu niceliksel olarak da ortaya konulmuştur. Araştırmanın sonucunda, öğretim programında yer alan 11 özel amaçtan yalnızca ikisinde (%28,57) çokkültürlülüğe yönelik yansımaların gözlendiği anlaşılmıştır. Öğrenme alanlarına yönelik kazanımlar değerlendirildiğinde, programın genelinde çokkültürlülüğü yansıtan kazanım oranının %23,75 olduğu, en fazla sayıda çokkültürlü kazanımın beşinci sınıflar (%26,32), en az sayıda çokkültürlü kazanımın ise altıncı sınıflarda (%19,50) olduğu anlaşılmıştır. Çokkültürlülüğü yansıtan kazanımlar öğrenme alanları bağlamında değerlendirildiğinde en fazla yansımanın “Kültürel Miras”, en az yansımanın ise “Görsel İletişim ve Biçimlendirme” öğrenme alanında olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Elde edilen bulgulardan hareketle çokkültürlü kazanımların sayısının sınıf düzeyiyle doğru orantılı biçimde artış gösterdiği ancak buna rağmen 2018 Görsel Sanatlar Dersi Öğretim Programı’nda çokkültürlülüğün yansıma oranının yeterli düzeyde olmadığı sonucu elde edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Açıkalın, M. (2010). Sosyal bilgiler eğitiminde yeni yaklaşımlar: Çokkültürlü ve küresel eğitim. İlköğretim Online, 9(3), 1226-1237. Akçaoğlu, M. ve Demirbaş, İ. (2019) Sosyal bilgiler ve toplum. Pegem Akademi. American Psychological Association (2002). Ethical principles of psychologists and code of conduct. AmericanPsychologist, 57(12), 1060-1073. http://dx.doi.org/10.1037/0003-066X.57.12.1060 Ateşok, Z.Ö.; Komşuoğlu, A. ve Özer, Y.Y. (2016). Türkiye’deki Suriyeli çocukların eğitimi: Sorunlar ve çözüm önerileri. Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, 4(37), 34-42. Aydemir, H. (2023). Güzel sanatlar eğitimi öğretmen adaylarının ekonomik kaygılarına ilişkin bir inceleme, 21. Yüzyılda Eğitim ve Toplum, 12(35), 577-591. Aydın, H. ve Çiftçi, Y. A. (2014). Türkiye’de çokkültürlü eğitimin gerekliliği üzerine bir çalışma. Süleyman Demirel Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, (33), 197-218.
Başbay, A., ve Bektaş, Y. (2010). Çokkültürlülük Bağlamında Öğretim Ortamı ve Öğretmen Yeterlikleri. Eğitim ve Bilim, 34(152).
Beldağ, A. ve Teymur, N. (2023). Öğretmenlerin çokkültürlü eğitime ilişkin tutum ve görüşleri: Sosyal bilgiler dersi örneği. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 24(1), 1-40. https://doi.org/10.29299/kefad.1131534
Berg, B.L. and Lune, H. (2012) Qualitative research methods for the social sciences. (8th Edition), Pearson, Upper Saddle River, NJ. Brady, J. S. (2014). The Impact of multicultural education training for pre-service teachers [Yüksek Lisans Tezi, Walden University]. Walden University ProQuest Dissertations & Theses, 3625211.
Cırık, İ. (2008). Çok kültürlü eğitim ve yansımaları. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 34, 27-40.
Çoban, A. ve Erkuzu, D. (2019). Cumhuriyetin kuruluşundan günümüze görsel sanatlar dersi. The Journal of International Lingual Social and Educational Sciences, 5(2), 239-253. https://doi.org/10.34137/jilses.601557
Çüçen, A. K. (2005). Kültür, uygarlık, evrensellik ve çok-kültürlülük. Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Felsefe Dergisi, (4), 111-115.
Demirçelik, E. (2020). Eğitimde çokkültürlülük. İksad Yayınları.

Demir, E. ve Usta, M. (2020). Eğitimde çokkültürlülük: İlkokul hayat bilgisi ve sosyal bilgiler kitapları üzerinden nitel bir inceleme. Journal of Social, Humanıtıes and Admınıstratıve Sciences, 6(34), 2178-2198. http://dx.doi.org/10.31589/JOSHAS.490 Ferrell, K.(2022). A literature review of multicultural education practices to support marginalized communities. [Master Thesis, University of Arkansas, Fayetteville]. Curriculum and Instruction Under graduate HonorsTheses Retrieved from https://scholarworks.uark.edu/cieduht/31
Gay, G. (2004). The importance of multicultural education. Educational Leadership, 61(4), 31- 35.
Gay, G. (2002). Preparing for culturally responsive teaching. Journal of Teacher Education, 53, 106-116.
Inoue, Y. ve Johnson, K. (2003). Diversity and multicultural pedagogy: An analysis of attitudes and practiceswithin an American Pacific Island University. Journal of Research in International Education, 2(3), 251-276. https://doi.org/10.1177/1475240903002003001
Keçe, M.; Merey, Z. ve Topsakal, C. (2013). Göçle gelen ailelerin çocuklarının eğitim öğrenim hakkı ve sorunları üzerine nitel bir çalışma. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 6(27), 546-560.
Kırışoğlu, O. (2015). Çokkültürlülük ve sanat eğitimi. Sanat, kültür, yaratıcılık. Pegem Akademi. Koçyiğit, E., ve Şimşek, H. (2019). Kapsayıcı eğitim bağlamında Türkiye’de ortaöğretim programlarında çokkültürlülüğün izleri. Kuram Ve Uygulamada Sosyal Bilimler Dergisi, 3(2), 75-90.
Mamur, N. (2012). Sanat eseri eleştirisi yoluyla kültürlerarası etkileşim: Çok kültürlülüğü anlama. International Journal of Human Sciences , 2(9), 354-377. Sakız, H. (2016). Göçmen çocuklar ve okul kültürleri: Bir bütünleştirme önerisi. Göç Dergisi, 3(1), 65-81.
Seban, D. ve Uyanık, H. (2016). Türkiye’de çokkültürlü eğitim: 1-5. Sınıf programlarında yer alan kazanımların analizi. Pegem Eğitim Ve Öğretim Dergisi, 6(1), 1-18.
Toksoy, A. C. (2014). Çok kültürlü müzik eğitimi. Akademik Bakış Uluslararası Hakemli Sosyal Bilimler Dergisi, (40), 1-28.
Ulukaya Öteleş, Ü. (2020). 2018 Sosyal bilgiler öğretim programına çokkültürlü eğitimin yansımaları. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 16(3), 500-516. https://doi.org/10.17860/mersinefd.701866
Wach, E. & Ward, R. (2013). Learning about qualitative document analysis. IDS Practice Paper in Brief, ILT Brief 13 August 2013, www.ids.ac.uk. Brighton: IDS.https://opendocs.ids.ac.uk/opendocs/bitstream/handle/20.500.12413/2989/PP%20InBrief%2013%20QDA%20FINAL2.pdf?sequence=4 (Erişim Tarihi: 14.01.2025).

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Güzel Sanatlar Eğitimi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Aleyna Başaran Karabacak
0009-0004-5074-3248
Türkiye

Canan Çalışkan
0009-0008-6166-5176
Türkiye

Elanur Kökduman
0009-0000-1694-678X
Türkiye

Hüseyin Ulus ^*
0000-0001-8670-9835
Türkiye

Erken Görünüm Tarihi

20 Mart 2025

Yayımlanma Tarihi

28 Nisan 2025

Gönderilme Tarihi

16 Ocak 2025

Kabul Tarihi

6 Mart 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 16 Sayı: 1

DOI

https://doi.org/10.51460/baebd.1621309

IZ

https://izlik.org/JA33DJ58UP

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Başaran Karabacak, A., Çalışkan, C., Kökduman, E., & Ulus, H. (2025). Görsel Sanatlar Dersi Öğretim Programında (2018) Çokkültürlülük Kavramının Yansımaları. Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi, 16(1), 1084-1102. https://doi.org/10.51460/baebd.1621309

AMA

1.Başaran Karabacak A, Çalışkan C, Kökduman E, Ulus H. Görsel Sanatlar Dersi Öğretim Programında (2018) Çokkültürlülük Kavramının Yansımaları. BAEBD. 2025;16(1):1084-1102. doi:10.51460/baebd.1621309

Chicago

Başaran Karabacak, Aleyna, Canan Çalışkan, Elanur Kökduman, ve Hüseyin Ulus. 2025. “Görsel Sanatlar Dersi Öğretim Programında (2018) Çokkültürlülük Kavramının Yansımaları”. Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi 16 (1): 1084-1102. https://doi.org/10.51460/baebd.1621309.

EndNote

Başaran Karabacak A, Çalışkan C, Kökduman E, Ulus H (01 Nisan 2025) Görsel Sanatlar Dersi Öğretim Programında (2018) Çokkültürlülük Kavramının Yansımaları. Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi 16 1 1084–1102.

IEEE

[1]A. Başaran Karabacak, C. Çalışkan, E. Kökduman, ve H. Ulus, “Görsel Sanatlar Dersi Öğretim Programında (2018) Çokkültürlülük Kavramının Yansımaları”, BAEBD, c. 16, sy 1, ss. 1084–1102, Nis. 2025, doi: 10.51460/baebd.1621309.

ISNAD

Başaran Karabacak, Aleyna - Çalışkan, Canan - Kökduman, Elanur - Ulus, Hüseyin. “Görsel Sanatlar Dersi Öğretim Programında (2018) Çokkültürlülük Kavramının Yansımaları”. Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi 16/1 (01 Nisan 2025): 1084-1102. https://doi.org/10.51460/baebd.1621309.

JAMA

1.Başaran Karabacak A, Çalışkan C, Kökduman E, Ulus H. Görsel Sanatlar Dersi Öğretim Programında (2018) Çokkültürlülük Kavramının Yansımaları. BAEBD. 2025;16:1084–1102.

MLA

Başaran Karabacak, Aleyna, vd. “Görsel Sanatlar Dersi Öğretim Programında (2018) Çokkültürlülük Kavramının Yansımaları”. Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi, c. 16, sy 1, Nisan 2025, ss. 1084-02, doi:10.51460/baebd.1621309.

Vancouver

1.Aleyna Başaran Karabacak, Canan Çalışkan, Elanur Kökduman, Hüseyin Ulus. Görsel Sanatlar Dersi Öğretim Programında (2018) Çokkültürlülük Kavramının Yansımaları. BAEBD. 01 Nisan 2025;16(1):1084-102. doi:10.51460/baebd.1621309