Müzelerin Dijitalleştirilmesi: Müzede QR Kod Kullanımına İlişkin Öğretmen Adaylarının Görüşleri

Bu makale için 28 Aralık 2025 tarihinde bir düzeltme yayımlandı. https://dergipark.org.tr/tr/pub/baebd/article/1848667

Öz

Müzelerin geleneksel sergileme anlayışlarına dijital teknoloji kullanımlarını eklemeleri izleyiciye çeşitli deneyimler sunar. Kamusal alanda sıklıkla karşılaştığımız ve erişim kolaylığı sağlayan karekod uygulamalarının müzelerdeki yerlerini alması da kaçınılmazdır. Bu çalışma ziyaretçilerin müzedeki koleksiyonlara dair bilgiye erişiminde dijital uygulamalara ve QR kod kullanımına duyulan ihtiyacı araştırmayı amaçlamaktadır. Bu amaç doğrultusunda, müzelerin dijitalleşmeyle birlikte, Diyarbakır Arkeoloji Müzesi’nde karekod kullanımına yönelik ihtiyacın belirlenmesinde Resim-iş öğretmenliği lisans programında Müze Eğitimi dersini alan öğrencilerin görüşleri alınmıştır. Nitel araştırma yöntemiyle desenlenen bu araştırmada veriler yazılı doküman aracılığıyla elde edilmiş ve içerik analizi yöntemiyle çözümlenmiştir. Araştırma sonucunda öğrencisi oldukları bölümün ve işlenen dersin öğrencilerde müzelere gitmeye dair merak oluşturduğu, hem müzenin kendisinin hem de müzede sergilenen eserlerin tanıtımı için teknoloji kullanımının gerekli olduğu ve karekod uygulamasının bilgiye hızlı, güvenli bir biçimde ulaşmasında önemli olduğu vurgulanmıştır. Dijital teknolojinin kullanımı ve mobil uygulamalarla bilgiye erişim sağlanmasında müzelere ilginin artacağı, etkileşimli müze deneyimiyle birlikte ziyaretçi çeşitliliği sağlayacağı sonucuna ulaşılmıştır. Bu çalışmayla hayatımızı kolaylaştıran uygulamaların, müzede kullanılmasına dair sorgulama sürecini geliştireceği düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Müzede teknoloji
• QR kod uygulaması
• müze eğitimi.

Digitization of Museums: Views of Preservice Teachers Regarding QR Code Use in Museum

Bu makale için 28 Aralık 2025 tarihinde bir düzeltme yayımlandı. https://dergipark.org.tr/tr/pub/baebd/article/1848667

Öz

Museums` inclusion of digital technology to the traditional exhibition approach provides a variety of experiences to the audience. It is inevitable that the QR code applications we frequently encounter in public spaces which provide ease of access will find their place in museums. This study aims to examine the need for digital applications and QR code use in visitors' access to information about museum collections. For this purpose, in order to determine the need for the use of QR code in the museums in general, the opinions of the students taking the Museum Education course in the Art Teaching undergraduate program were obtained regarding the need for the use of QR codes in the Diyarbakır Archaeology Museum in particular. In this study which was designed using qualitative research method, data were obtained through written documents and analyzed using content analysis method. According to the results obtained from the research, it was emphasized that the department the students are in and the course the are taking helps creating curiosity in them about going to museums, the use of technology is necessary for the promotion of both the museum itself and the works exhibited in the museum, and the use of QR code is important in easy and safe access to information. It was concluded in the study that the use of digital technology and access to information through mobile applications will increase interest in museums and will provide visitor diversity through interactive museum experience. It is thought that this study would help improve the inquiry process regarding the use of applications that make our lives easier in museums.

Anahtar Kelimeler

• Technology in museum
• QR code application
• museum education.

Kaynakça

1. Acar, N. (2024). Müzelerin atmosfer bileşenleri açısından değerlendirilmesi: Kayseri Lisesi Milli Mücadele Müzesi. Manas Sosyal Araştırmalar Dergisi, 13(2), 534-549. doi:10.33206/mjss.1367861 Acartürk, C. (2012). Barkod teknolojilerinin eğitimde kullanımı: Bilişsel bilimler çerçevesinde bir değerlendirme. Akademik Bilişim’12-XIV. Akademik Bilişim Konferansı Bildirileri, 117-122. http://ab. org. tr/ab12/bildiri/106. Pdf Aktaş, C. (2017). The evolution and emergence of QR codes; Cambridge Scholars Publishing: Newcastle, UK Aktaş, C. (2016). Geleneksel gazetenin QR kod ile hibrit bir iletişim aracına dönüşümü. Nişantaşı Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 4(2), 16-31.
2. Altıntepe, B., Yüksel, M., and Altay, B. (2023). Cities for All: Co-design Interventions on Urban Features by Using Inclusive Technology. Connectivity and Creativity in Times of Conflict: Cumulus Conference Proceedings, Antwerp 2023.Eds. Vaes, K., Verlinden, J. Cumulus Association, pp. 461-465.
3. Arita-Kikutani, H., and Sakamoto, K. (2007). Using a mobile phone tour to visit the Ueno Zoological Gardens and the National Science Museum in Tokyo, Japan. Journal of Museum Education, 32(1), 35-45.
4. Ashford, R. (2010). QR codes and academic libraries: reaching mobile users. College & Research Libraries News, 71(10), 526–530. https://crln.acrl.org/index.php/crlnews/article/view/8454/8696
5. Bal, E., and Bicen, H. (2016). Computer hardware course application through augmented reality and QR code integration: Achievement levels and views of students. Procedia Computer Science, 102, 267–272. https://doi.org/10.1016/j.procs.2016.09.400
6. Bilici, F. (2015). Pazarlamada artırılmış gerçeklik ve karekod teknolojileri: tüketicilerin artırılmış gerçeklik teknoloji algılamaları üzerine bir alan araştırması. (Yüksek Lisans Tezi) Bursa Uludağ Üniversitesi, Bursa
7. Bozkurt, F., ve Ergen, A. (2012). Pazarlama iletişiminde yeni bir mobil pazarlama aracı: 2 boyutlu barkodlar. Pazarlama ve Pazarlama Araştırmaları Dergisi, 5(9), 43-64.
8. Bulduk, B. (2018). Müze kavramı ve modern müze örnekleri. Journal of Institute of Economic Development and Social Researches, 4(9), 162-169.

9. Canadi, M., Höpken, W., and Fuchs, M. (2010). Application of QR codes in online travel distribution. In Information and communication technologies in tourism 2010 (pp. 137-148). Springer, Vienna.
10. Chivarov, N., Ivanova, V., Radev, D., and Buzov, I. (2013). Interactive presentation of the exhibits in the museums using mobile digital technologies. IFAC Proceedings Volumes, 46(8), 122–126. https://onlinelibrary.wiley.com/doi/epdf/10.1002/jtr.2494
11. Çelik, Y., and Karabıyık, A.Ç. (2024). QR Codes: A way of interactive communication in the digital media age (1-14) (Editör Assoc.Prof.Dr. Murat Sağlam) International studies and evaluations in the field of communication sciences. Ankara: Serüven
12. Denso (2010). QR code standardization. retrieved June 21, 2010, from http://www. denso-wave.com/qrcode/qrstandard-e.html
13. Doğan, O. (2023). Müze ve örenyerlerinde mobil uygulama deneyimleri: Türkiye’nin müzeleri ve müzelerin sesi uygulamalarına yönelik bir inceleme. Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 26(49), 361-376.
14. Dıvrak, M. (2020). Müze atmosfer faktörleri bağlamında bir ölçek çalışması: İstanbul Oyuncak Müzesi Örneği. UNIMUSEUM, 3(1), 23-29
15. Dressler, V. A., and Kan, K. H. (2018). Mediating museum display and technology: A case study of an international exhibition incorporating QR codes. Journal of Museum Education, 43(2), 159-170.
16. Eden, T. (2011, 17 Nisan). QRator- QR codes in the petrie museum.Terence Eden’s Blog. https://shkspr.mobi/blog/2011/04/qrator-qr-codes-in-the-petrie-museum/ Erişim19.07.2024
17. Erbay, M. (2024). Museology and exhibition examples. Sanat ve Yorum, (44), 89-97.
18. Evrard, Y., and Krebs, A. (2018). The authenticity of the museum experience in the digital age: the case of the Louvre. Journal of Culturel Economics, 42, 353–363 https://doi.org/10.1007/s10824-017-9309-x
19. Görel, B. (2019). The influence of using QR codes as an information delivery method to increase user engagement in exhibition spaces (Master's thesis, Bilkent Universitesi (Turkey)).
20. Guo, X. (2024). Interactive spaces in art museums: New landscapes for exhibitions. ISRG J Arts Humanit Soc Sci. 2(6), 193-197
21. Hedge, A. (2024, 5 Kasım). QR codes for museums: improve visitor experience.UNİQODE. https://www.uniqode.com/blog/trending-use-cases/qr-codes-for-museums Erişim 16.11.2024
22. Heinze, P. (2011, 28 Nisan). Sukiennice museum:secrets behind paintings. Best Ads. https://www.bestadsontv.com/ad/36127/Sukiennice-Museum-Secrets-Behind-Paintings Erişim 23.07.2024
23. Holliss, B. (2012). Interactive intern insights. Museum of Inuit Art Blog https://museumofinuitartblog.wordpress.com/2012/05/07/interactive-intern-insights/ Erişim19.07.2024
24. Izzo, F., Camminatiello, I., Sasso, P., Solima, L., and Lombardo, R. (2023). Creating customer, museum and social value through digital technologies: Evidence from the MANN Assiri project. Socio-Economic Planning Sciences, 85, 101502
25. Karaca, Z. (2022). Z kuşağının görsel iletişim bağlamında QR kod kullanım alışkanlıkları: Ondokuz Mayıs Üniversitesi öğrencilerine yönelik bir araştırma. (Yüksek Lisans Tezi). Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Samsun
26. Karia, C. T., Hughes, A., and Carr, S. (2019). Uses of quick response codes in healthcare education: a scoping review. BMC Medical Education, 19, 1-14.
27. Kottasz, R. (2006). Understanding the influences of atmospheric cues on the emotional responses and behaviours of museum visitors. Journal of Nonprofit and Public Sector Marketing, 16(1-2), 95-121. https://doi.org/10.1300/J054v16n01_06
28. Law, C. Y., and So, S. (2010). QR codes in education. Journal of Educational Technology Development and Exchange, 3(1), 85-100.
29. Mamur, N., Özsoy, V., and Karagöz, I. (2020). Digital learning experience in museums: Cultural readings in a virtual environment. International Journal of Contemporary Educational Research, 7(2), 335-350.
30. Merriam, S. B. (2013). Nitel araştırma yöntemleri. (Çev Ed. Turan, S.). Ankara: Nobel Akademik
31. Mogali, S. R., Vallabhajosyula, R., Ng, C. H., Lim, D., Ang, E. T., and Abrahams, P. (2019). Scan and learn: Quick response code enabled museum for mobile learning of anatomy and pathology. Anatomical sciences education, 12(6), 664-672.
32. Naseer, M. (2019). Yeni medyada QR kod kullanımının satın alma davranışları üzerindeki etkisi: Türkiye, Çin ve Pakistan üzerinde karşılaştırmalı bir araştırma. (Doktora Tezi) İstanbul Ticaret Üniversitesi, İstanbul
33. Nizar, N. N. M., and Rahmat, M. K. (2018). Examining the museum visitors use of mobile technology through technology acceptance model (TAM). Journal of Tourism, Hospitality and Environment Management, 3(11), 14-24.
34. Özrili, A. S., ve Özrili, Y. (2021). Müzelerde interaktif (etkileşimli) sergileme uygulamaları. İnönü Üniversitesi Sanat ve Tasarım Dergisi, 11(24), 85-102.
35. Palumbo, R. (2022). Enhancing museums' attractiveness through digitization: An investigation of Italian medium and large-sized museums and cultural institutions. International Journal of Tourism Research, 24(2), 201-215. https://onlinelibrary.wiley.com/doi/epdf/10.1002/jtr.2494
36. Procida, A. and Mausser, R. (2012). Bridging the physical and virtual experiences: two approaches by the museum of ınuit art, canada. Museums and Web 2012. https://www.museumsandtheweb.com/mw2012/programs/bridging_the_physical_and_virtual_experience.html Erişim 23.07.2024
37. Sanal, A., ve Öztürkoğlu Y. (2017), Hizmet sektöründe Qr kod kullanım alanlarına yönelik bir alan çalışması. Business and Management Studies: An International Journal, 5(4), 172-189. doi: http://dx.doi.org/10.15295/bmij.v5i4.180
38. Schultz, M. K. (2013). A case study on the appropriateness of using quick response (QR) codes in libraries and museums. Library and Information Science Research, 35(3), 207-215 doi: 10.1016/j.lisr.
39. Siegle, D. ( 2015). Using QR codes to differentiate learning for gifted and talented students. Gifted Child Today 38(1), 63-66. doi: 10.1177/1076217514556534.
40. Solima, L., and Izzo, F. (2018). QR Codes in cultural heritage tourism: new communications technologies and future prospects in Naples and Warsaw, Journal of Heritage Tourism, 13(2), 115-12. https://doi.org/10.1080/1743873X.2017.1337776
41. Tüfekci, Ö. K. (2014). Karekodların pazarlama iletişimi rolünü teknoloji kabul modeli ile açıklamaya yönelik bir araştırma. Pamukkale, İşletme ve Bilişim Yönetimi Dergisi, (1), 36-52 Türkiye’nin Müzeleri (t.y). Mobil müzekart https://muze.gov.tr/urun-detay?CatalogNo=KRT-MBL01-08-008 Erişim 19.07.2024
42. Ulusoy, T. (2025, 16 Şubat). Eğitim mekânları olarak müzeler üzerine düşünmek. Dersler Eğitim Eleştirel Dergisi. https://derslerdergisi.com/ Erişim 17.02.2025
43. Ural, A., ve Kılıç, İ. (2006). Bilimsel araştırma süreci ve SPSS ile veri analizi. Ankara: Detay
44. Uzuntaş, H. (2024). Kültürel mirasın aktarılması açısından Arkeolojik alanlarda bilgilendirme grafiği kullanımı. Art-e Sanat Dergisi, 17(34), 998-1024. https://doi.org/10.21602/sduarte.1544701
45. Vall, V. (2024, Mart 22). How to use QR codes in museums and art exhibitions. https://www.qrcode-tiger.com/tr/how-to-use-qr-codes-in-museums-and-art-exhibitions Erişim19.07.2024
46. Yıldırım, A., ve Şimşek, H. (2021). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Ankara: Seçkin.