Okullarda Farklılıkların Yönetimi Ölçeği

Öz

Okullarda farklılıkların yönetimi, bireysel farklılıkların gözetilmesi, özel gereksinimli öğrencilerin eğitime tam erişimlerinin sağlanması, ayrımcılığın önlenmesi, çalışan düzeyinde kapsayıcılığın benimsenmesi ve eşitlikçi okul politikalarının uygulanması gibi birden çok boyutu içerir. Bu kapsamda bu araştırmanın amacı, öğretmenlerin farklılıkların yönetimine ilişkin algılarını ölçmeye yönelik geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı geliştirmektir. Araştırma sürecinde ilk olarak 50 maddelik bir deneme ölçek formu oluşturulmuş, İzmir ilinde görev yapan toplam 553 öğretmenden elde edilen verilerle analizler gerçekleştirilmiştir. Ölçeğin yapı geçerliliğini belirlemek amacıyla açımlayıcı faktör analizi (AFA) ve doğrulayıcı faktör analizi (DFA) uygulanmıştır. AFA sonucunda beş faktörlü bir yapı ortaya çıkmış ve bu yapı toplam varyansın %66.15’ini açıklamıştır. Faktör yükleri 0.820 ile 0.890 arasında değişirken, madde-toplam korelasyonları .78 ile .91 arasında bulunmuştur. DFA bulguları ise modelin veriyle iyi uyum sağladığını göstermiştir (χ²/sd = 2.36, GFI = 0.93, CFI = 0.96, RMSEA = 0.057). Ayrıca alt boyutlara ilişkin Cronbach Alfa güvenirlik katsayıları 0.93 ile 0.95 arasında değişmiş, ölçeğin genel güvenirliği 0.94 olarak hesaplanmıştır. Elde edilen sonuçlar doğrultusunda, geliştirilen ölçek farklılıkların yönetimi konusunda öğretmen algılarını ölçmede bilimsel açıdan güçlü bir araç olarak önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

• “Farklılıkların Yönetimi’’
• ‘’Kapsayıcı Eğitim’’
• ‘’Ölçek Geliştirme”

School Diversity Management Scale

Öz

The aim of this study is to develop a valid and reliable measurement tool to assess teachers' perceptions regarding the management of diversity. Initially, a trial form of 50 items was created, and data were collected from a total of 553 primary and secondary school teachers in İzmir, Türkiye. To determine the construct validity of the scale, both Exploratory Factor Analysis (EFA) and Confirmatory Factor Analysis (CFA) were conducted. The EFA results revealed a five-factor structure explaining 66.15% of the total variance. Factor loadings ranged between 0.820 and 0.890, and item-total correlations were found between .78 and .91. The CFA results indicated a good model fit (χ²/df = 2.36, GFI = 0.93, CFI = 0.96, RMSEA = 0.057). Cronbach’s alpha coefficients for the sub-dimensions ranged from 0.93 to 0.95, while the overall reliability of the scale was calculated as 0.94. These findings suggest that the developed scale is a scientifically robust tool for measuring teachers’ perceptions on managing diversity in educational settings.

Anahtar Kelimeler

• “Diversity Management’’
• ‘’Inclusive Education’’
• ‘’Scale Development”

Kaynakça

1. Abawi, Z., ve Eizadirad, A. (2020). Bias-free or biased hiring? Racialized teachers’ perspectives on educational hiring practices in Ontario. Canadian Journal of Educational Administration and Policy, (193), 62–91.
2. Aboud, F. E., ve Levy, S. R. (2013). Interventions to reduce prejudice and discrimination in children and adolescents. In S. R. Levy (Ed.), Reducing prejudice and discrimination (pp. 269–293). Psychology Press.
3. Aktekin, S. (Ed.). (2017). Sınıfında yabancı uyruklu öğrenci bulunan öğretmenler için el kitabı. T.C. Millî Eğitim Bakanlığı Yayınları.
4. Altındağ Kumaş, Ö. (2022). Kapsayıcılık ve kapsayıcılığın içeriği. In Ö. Altındağ Kumaş ve S. Süer (Eds.), Nitelikli kapsayıcı eğitim: Kuramdan uygulamaya (pp. 1–22). Eğiten Kitap.
5. Banks, J. A. (2016). Cultural diversity and education: Foundations, curriculum, and teaching (6th ed.). Routledge.
6. Booth, T., ve Ainscow, M. (2011). Index for inclusion: Developing learning and participation in schools (3rd ed.). Centre for Studies on Inclusive Education.
7. Büyüköztürk, Ş., Çakmak, E. K., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş., ve Demirel, F. (2018). Bilimsel araştırma yöntemleri (25. baskı). Pegem Akademi.
8. Demirkol, M. (2022). Kapsayıcı eğitimde öğretmen yeterlikleri. In Ö. Altındağ Kumaş ve S. Süer (Eds.), Nitelikli kapsayıcı eğitim: Kuramdan uygulamaya (pp. 51–85). Eğiten Kitap.

9. Field, A. (2013). Discovering statistics using IBM SPSS statistics (4th ed.). Sage.
10. George, D., ve Mallery, P. (2010). SPSS for Windows step by step: A simple guide and reference (10th ed.). Pearson.
11. Gorski, P. C. (2009). Critical multicultural education and the pursuit of social justice in teacher education. Intercultural Education, 20(3), 87–98. https://doi.org/10.1080/14675980903370934
12. Hu, L. T., ve Bentler, P. M. (1999). Cutoff criteria for fit indexes in covariance structure analysis: Conventional criteria versus new alternatives. Structural Equation Modeling, 6(1), 1–55. https://doi.org/10.1080/10705519909540118
13. Karasar, N. (2012). Bilimsel araştırma yöntemi (23. baskı). Nobel Akademik Yayıncılık.
14. Kline, R. B. (2016). Principles and practice of structural equation modeling (4th ed.). Guilford Press.
15. Milli Eğitim Bakanlığı. (2018). Özel Eğitim Hizmetleri Yönetmeliği. https://orgm.meb.gov.tr
16. Minority Rights Group International. (2015). Bridging the divide: Education for refugee children in Turkey. Minority Rights Group International.
17. OECD. (2021). The future of education and skills 2030: OECD learning compass 2030. OECD Publishing. https://doi.org/10.1787/2b2e3a6c-en
18. Rakap, S., ve Kalkan, S. (2019). Inclusive education in Turkey: A status report. Journal of Inclusive Education, 23(4), 1–17. https://doi.org/10.1080/13603116.2019.1588922
19. Salamanca Statement. (1994). The Salamanca statement and framework for action on special needs education. UNESCO.
20. Şahin, İ. (2024). Eğitime toplumbilim penceresinden bakış. Dinozor Kitabevi.
21. Subban, P. (2006). Differentiated instruction: A research basis. International Education Journal, 7(7), 935–947.
22. Szumski, G., Smogorzewska, J., ve Karwowski, M. (2017). Academic and social outcomes of inclusive education: A meta-analysis. Educational Research Review, 21, 33–54. https://doi.org/10.1016/j.edurev.2017.02.004
23. Tabachnick, B. G., ve Fidell, L. S. (2013). Using multivariate statistics (6th ed.). Pearson.
24. Tomlinson, C. A. (2005). The differentiated classroom: Responding to the needs of all learners. ASCD.
25. UNESCO. (2001). Understanding and responding to children’s needs in inclusive classrooms. UNESCO.
26. UNESCO. (2017). A guide for ensuring inclusion and equity in education. UNESCO.
27. United Nations. (2006). Convention on the Rights of Persons with Disabilities. https://www.un.org/development/desa/disabilities/