BATI TRAKYA TÜRKLERİNİN TÜRKİYE-YUNANİSTAN İLİŞKİLERİ ÖZELİNDE BEKLENTİ VE TUTUMU: GÜMÜLCİNE ÖRNEĞİ

Öz

Batı Trakya, Osmanlı İmparatorluğu döneminden günümüze kadar Türk nüfusunun yaşadığı önemli bir bölge olarak öne çıkmıştır. Ancak Lozan Antlaşması sonrası Yunanistan’da azınlık haklarına sahip olan Batı Trakya Türkleri, zamanla eğitim, din ve dil alanlarında çeşitli kısıtlamalarla karşı karşıya kalmıştır. Çalışmada Türkiye-Yunanistan ilişkileri bağlamında Batı Trakya Türklerinin demografik, sosyo-kültürel ve politik tutumlarını incelenmektedir. Ayrıca Batı Trakya Türklerinin Türkiye-Yunanistan ilişkilerindeki rolünü ve bu topluluğun iki ülke arasındaki müzakerelere etkisini analiz etmeyi amaçlamaktadır. Bu bağlamda Gümülcine özelinde bu topluluğun beklentileri ve tutumları anket verileriyle analiz edilmiştir. Araştırmanın temel hipotezleri, Batı Trakya Türklerinin Lozan’da yapılan düzenlemelerin gözden geçirileceğine olan inançları ile Türkiye’ye bağlanma isteği arasındaki ilişkileri irdelemek temelinde oluşturulmuştur. Yapılan Ki-kare test sonuçlarına göre, Batı Trakya Türklerinin müzakerelere olan güveni ve referandum durumunda Türkiye’ye bağlanma konusundaki görüşleri arasında anlamlı bir ilişki olduğu görülmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Batı Trakya
• Lozan Barış Antlaşması
• Türk Azınlıklar
• Gümülcine
• Türkiye-Yunanistan İlişkileri.

EXPECTATIONS AND ATTITUDES OF WESTERN THRACE TURKS REGARDING TÜRKİYE-GREECE RELATIONS: THE CASE OF KOMOTINI

Öz

Western Thrace has long been a significant region where the Turkish population has lived dating back to the Ottoman period. However, Western Thrace Turks, who were granted minority rights in Greece under the Treaty of Lausanne, have faced various restrictions particularly in education, religion, and language. This study examines the role of Western Thrace Turks in Türkiye-Greece relations. In this context, the expectations and attitudes of this community in Komotini were analyzed through survey data. The main hypotheses of the study are based on the relationship between the Western Thrace Turks’ belief that the arrangements made in Lausanne will be revised and their inclination toward Türkiye. According to the results of the Chi-square test, there is a significant relationship between Western Thrace Turks’ confidence in the negotiations and their views on alignment with Türkiye in case of a referendum.

Anahtar Kelimeler

• Western Thrace
• Lausanne Peace Treaty
• Turkish Minorities
• Komotini
• Türkiye-Greek Relations.

Kaynakça

1. AARBAKKE, Vemund, The Muslim Minority of Greek Thrace, Bergen, University of Bergen Department of History, Yayımlanmamış Doktora Tezi, 2000.
2. AKBAŞ, Ferdi, “Türk-Yunan İlişkilerindeki Temel Sorunların Tarihi Coğrafya Perspektifinden Değerlendirilmesi”, Uluslararası Eğitim ve Tarih Araştırmaları Dergisi, Cilt 2, Sayı 2, 2020, ss. 26-41.
3. ALP, İlker, “Batı Trakya Türkleri”, Atatürk Araştırma Merkezi Dergisi, Cilt: 11, Sayı 33, Kasım 1995, ss. 613-652.
4. ALTUNIŞIK, Remzi ve COŞKUN, Recai, Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleri SPSS Uygulamalı, 6. Baskı, Sakarya Yayıncılık, Sakarya 2010.
5. ARMUTLULU, İsmail Hakkı, İşletmelerde Uygulamalı İstatistik, 2. Baskı, Alfa Kitabevi, İstanbul 2008.
6. BARDAKÇI, Mehmet, Batı Trakya Türkleri ve Lozan’ın Azınlık Hükümleri, Der Yayınları, İstanbul 2010.
7. BOZATZIS, Nikos, “Occidentalism and Accountability: Constructing Culture and Cultural Difference in Majority Greek Talk About The Minority in Western Thrace”, Discourse & Society, Cilt 20, Sayı 4, 2009, ss. 431-453.
8. ÇAKMAK, Serdar, “Batı Trakya Türk Azınlık Sorunu ve Vatansızlık Statüsü”, Social Mentality and Researcher Thinkers Journal (Smart Journal), Cilt 8, Sayı 61, Temmuz 2024, ss. 1246-1257.

9. DAYIOĞLU, Ali ve ASLIM, İlksoy, “Reciprocity Problem Between Greece and Turkey: The Case of Muslim-Turkish and Greek Minorities”, Athens Journal of History, Cilt 1, Sayı 1, 2015, ss. 37-50.
10. DILAVER, Özge ve REDCLIFT, Victoria, “Between Here and Almost There: The Greek-Turkish Border as a Place of Passage”, Sociology, Cilt 58, Sayı 3, 2024, ss. 535-551.
11. DOĞRU, Aylin, “Gümülcine’de Batı Trakya Türkleri: Sosyal ve Siyasi Dinamikler”, Turkish Journal of Sociology, Cilt 35, Sayı 1, 2023, ss. 87-104.
12. FIGGOU, Lia, “Essentialism, Historical Construction, and Social Influence: Representations of Pomakness in Majority Talk in Western Thrace (Greece)”, British Journal of Social Psychology, Cilt 52, Sayı 4, 2013, ss. 686-702.
13. FIGGOU, Lia ve CONDOR, Susan, “Categorising Category Labels in Interview Accounts About The ‘Muslim Minority’in Greece”, Journal of Ethnic and Migration Studies, Cilt 33, Sayı 3, 2007, ss. 439-459.
14. GANAPATI, N. Emel, KELMAN, Ilan ve KOUKIS, Theodore, “Analysing Greek-Turkish Disaster-Related Cooperation: A Disaster Diplomacy Perspective”, Cooperation and Conflict, Cilt 45, Sayı 2, 2010, ss. 162-185.
15. HERACLIDES, Alexander, The Greek-Turkish Conflict in the Aegean: Imagined Enemies, Palgrave Macmillan, London 2001.
16. İÇDUYGU, Ahmet ve KARPAT, Banu, Batı Trakya Türkleri: Tarihsel ve Sosyo-Kültürel Bir İnceleme, Bilgi Üniversitesi Yayınları, İstanbul 2018.
17. KALKAN, Erol, “The Longstanding Dispute Between Turkey and Greece: The Aegean Issue”, Uluslararası İktisadi ve İdari İncelemeler Dergisi, Sayı 25, 2020, ss. 167-174.
18. KARAGÖZ, Yalçın, “İlişki Katsayıları ile Öğrenci Başarısını Etkileyen Faktörlerin Belirlenmesi”, Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, Cilt 9, Sayı 32, Haziran 2010, ss. 425-446.
19. KILIÇ, Selim ve PAPADOPOULOU, Maria, “Contemporary Attitudes and Expectations of the Turkish Minority in Western Thrace”, Journal of Modern Greek Studies, Cilt 34, Sayı 2, 2021, ss. 210-230.
20. KUZU, Durukan, “Comparative Analysis of Political Systems and Ethnic Mobilization: Assimilation Versus Exclusion”, Comparative European Politics, Cilt. 15, Sayı. 4, 2017, ss. 557-576.
21. MAKRIS, Michael, “The Geopolitical Role of the Turkish Minority in Western Thrace in Greek-Turkish Relations”, Journal of Balkan and Near Eastern Studies, Cilt 22, Sayı 3, 2020, ss. 273-289.
22. MCGOLDRICK, Dominic, “Sharia Law in Europe? Legacies of the Ottoman Empire and the European Convention on Human Rights”, Oxford Journal of Law and Religion, Cilt. 8, Sayı. 3, 2019, ss. 517-566.
23. MOORIN, Rachael, GIBSON, David, CAROLINE, E. Bulsara ve HOLMAN, C. D. J., “Challenging the perceptions of cancer service provision for the disadvantaged: evaluating utilisation of cancer support services in Western Australia”, Supportive Care in Cancer, Cilt. 20, 2012, ss. 1687-1697.
24. ORAN, Baskın, Türk-Yunan İlişkilerinde Lozan Antlaşması’nın Azınlıklar Üzerindeki Etkileri, İmge Kitabevi, İstanbul 2012.
25. ÖZDAMAR, Kazm, Paket Programlar ile İstatistiksel Veri Analizi, 5. Baskı, Kaan Kitabevi, Eskişehir 2004.
26. PANITSIDES, Eugenia ve KIOUKA, Eirini Andromachi, “Muslim Minority Women in Western Thrace: Any Room For Transformative Learning?”, Education+ Training, Cilt 60, Sayı 6, 2018, ss. 596-607.
27. PENTIKÄINEN, Jukka ve HILTUNEN, Marja, Cultural Minorities in Greece: Albanians, Vlachs and Turks, Finnish Anthropological Society, Helsinki 1995.
28. TOPRAK, Serap, “Türk-Yunan Siyasi İlişkileri Çerçevesinde Batı Trakya Sorunu”, Bitlis Eren Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Cilt 3, Sayı 1, 2014, ss. 43-54.
29. TSAROUHAS, Dimitris ve YAZGAN, Nüve, “Trade, Non-State Actors and Conflict: Evidence From Greece and Turkey”, Cambridge Review of International Affairs, Cilt 31, Sayı 3-4, 2018, ss. 291-313.
30. VOULGARIS, Yannis, Greek Thrace: Demography, Identity, and Minority Rights, Patakis, 2015.
31. YALINKILIÇ, Kadir ve YAĞMUR Kutlay, “Batı Trakya Türklerinin Anadillerine ve Kültürlerine Karşı Tutumları”, Bilig, Sayı 70, 2014, ss. 283-308.
32. ZACHOS, Dimitris T., “Minority Education in Greece: Thrace Muslim Teachers’ Approaches and Views”, Preschool and Primary Education, Cilt 8, Sayı 2, 2020, ss. 144-157.