A New Record of Matthiola spathulata Conti / Brassicaceae (Doğu Şebboyu) for the Flora of Türkiye

Öz

In this study, Matthiola spathulata Conti (Brassicaceae) is recorded for the first time for the flora of Türkiye based on specimens collected from the vicinity of Başkale (Van Province) in eastern Türkiye. The species previously known only from Iran and southern Armenia is documented here with a detailed morphological description, and the Turkish material is compared with previously reported specimens from Iran. In addition, the type material of the species is re-evaluated, and a nomenclatural clarification is provided regarding the lectotype/syntype interpretation of WU 0086127. Additional observations on flower color variation, indumentum characteristics, and the structural diversity of branched trichomes are also presented. This record shows that the species known distribution area has expanded westward, reaching as far as the Eastern Anatolia Region of Türkiye.

Anahtar Kelimeler

• Doğu şebboyu
• Matthiola spathulata
• Van
• Başkale
• new record
• trichome morphology

Türkiye Florası için Yeni Bir Kayıt; Doğu Şebboyu (Matthiola spathulata Conti / Brassicaceae)

Öz

Matthiola spathulata Conti (Brassicaceae), Türkiye Florası için yeni bir kayıt olarak verilmiştir. Daha önce İran ve Güney Ermenistan’dan bilinen tür, Türkiye’de Doğu Anadolu Bölgesi’nde, Van ili Başkale ilçesi çevresinden toplanan örneklerle belgelenmiştir. Çalışmada taksonun ayrıntılı morfolojik betimi yapılmış, Türkiye materyali daha önce tanımlanan İran materyali ile karşılaştırılmıştır. Ayrıca, türün tip materyali yeniden değerlendirilmiş ve WU 0086127 numaralı örneğin lektotip/sintip yorumuna ilişkin nomenklatürel bir açıklama sunulmuştur. Bununla birlikte, çiçek rengi varyasyonu, tüylenme durumu ve dallanmış tüylerin yapısal çeşitliliği üzerine ek değerlendirmeler sunulmuştur. Bu kayıt, türün bilinen dağılım alanını batıya doğru genişleterek Türkiye'nin Doğu Anadolu bölgesine kadar ulaştığını göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

• Doğu şebboyu
• Matthiola spathulata
• Van
• Başkale
• yeni kayıt
• tüy morfolojisi

Teşekkür

Arazi çalışmalarına verdiği destek ve türün yeni kayıt niteliğinin değerlendirilmesindeki katkıları ile bu çalışmanın gerçekleştirilmesinde önemli rol oynayan Prof. Dr. Candan Aykurt'a ve türün Van’dan ilk toplandığı arazi çalışmasında yardımcı olan Cemil Konuralp’e teşekkür ederiz.

Kaynakça

1. Abdel Khalik, K. (2005). Morphological studies on trichomes of Brassicaceae in Egypt and taxonomic significance. Acta Bot. Croat. 64(1): 57–73.
2. Al-Shehbaz, I.A. (2012). A generic and tribal synopsis of the Brassicaceae (Cruciferae). Taxon 61(5): 931–954. doi:<10.1002/tax.615002>.
3. Beilstein, M.A., Al-Shehbaz, I.A. ve Kellogg, E.A. (2006). Brassicaceae phylogeny and trichome evolution. Am. J. Bot. 93(4): 607–619. doi:<10.3732/ajb.93.4.607>.
4. Conti, P. (1900). Les espèces du genre Matthiola. Mém. Herb. Boissier 18: 1–86.
5. Cullen, J. (1965). Matthiola W.T. Aiton. Şu eserde: Davis, P.H. (ed.). Flora of Turkey and the East Aegean Islands 1: 447–450. Edinburgh Univ. Press, Edinburgh.
6. Davis, P.H., Mill, R.R. ve Tan, K. (edlr.). (1988). Flora of Turkey and the East Aegean Islands 10. Edinburgh Univ. Press, Edinburgh.
7. Dirmenci, T., Satıl, F. ve Tümen, G. (2006). A new species of Matthiola R. Br. (Brassicaceae) from Turkey. Bot. J. Linn. Soc. 151(3): 431–435. doi:<10.1111/j.1095-8339.2006.00518.x>.
8. Dobignard, A. ve Chatelain, C. (2011). Index synonymique de la flore d'Afrique du Nord 3. Éditions des Conservatoire et Jardin botaniques, Genève.

9. World Checklist of Vascular Plants (WCVP). Govaerts, R. (edlr.). (2024). Royal Botanic Gardens, Kew. “, er. tar.: 05.05.2026”.
10. Gowler, Z.R. (1998). A Taxonomic Revision of the Genus Matthiola R. Br. (Cruciferae) and Related Genera (Doktora tezi). University of Edinburgh, Edinburgh.
11. Hedge, I.C. (1968). Brassiceae, Lepidieae, Drabeae, Arabideae, Sisymbrieae. Şu eserde: Rechinger, K.H. (ed.). Flora Iranica 57: 33–342. Akademische Druck- und Verlagsanstalt, Graz.
12. Mutlu, B. (2012). Matthiola. Şu eserde: Güner, A., Aslan, S., Ekim, T., Vural, M. & Babaç, M.T. (edlr.). Türkiye Bitkileri Listesi (Damarlı Bitkiler), s. 287-288. Nezahat Gökyiğit Botanik Bahçesi ve Flora Araştırmaları Derneği Yayını. İstanbul.
13. Rechinger, K.H. (1968). Matthiola W.T. Aiton. Şu eserde: Rechinger, K.H. (ed.). Flora Iranica 57: 228–240. Akademische Druck- und Verlagsanstalt, Graz.
14. Uluer, D.A. ve Özüdoğru, B. (2024). A combined phylogenetic and numerical taxonomic study of Matthiola montana and M. anchoniifolia (Brassicaceae). Phytotaxa 653(1): 37–53. doi:<10.11646/phytotaxa.653.1.3>.
15. Zeraatkar, A. ve Assadi, M. (2018). Notes on Matthiola spathulata Conti (Brassicaceae). Phytotaxa 338(1): 140–144. doi:<10.11646/phytotaxa.338.1.14>.
16. Zeraatkar, A. (2022). Additional information about Matthiola spathulata Conti. Iran. J. Bot. 28(2): 146–149. doi:<10.22092/ijb.2022.128201>.
17. Zeraatkar, A., Ghahremaninejad, F., Khosravi, A.R. ve Assadi, M. (2022). Diversity and taxonomic implications of glands and trichomes in the genus Matthiola W.T. Aiton (Anchonieae; Brassicaceae) in the Flora Iranica area. Adansonia 44(23): 303–320. doi:<10.5252/adansonia2022v44a23>.