Araştırma Makalesi

Edebiyatta Alkol ve Madde Kullanımının Fenomenolojik Betimlemeleri

Cilt: 23 Sayı: 3 30 Eylül 2022
PDF İndir
EN TR

Edebiyatta Alkol ve Madde Kullanımının Fenomenolojik Betimlemeleri

Öz

Amaç: İnsan deneyimlerinin edebi olarak ifade edildiği anlatılarda insanlık tarihi kadar uzun bir geçmişi olan alkol ve madde kullanımı yazarların yapıtlarında kaleme aldığı ilgi çekici deneyimlerden biri olmuştur. Bu çalışmanın amacı alkol ve madde deneyiminin dolaylı olarak sunulduğu söz konusu metinlerde yer alan fenomenolojik betimlemelerin incelenmesidir. Yöntem: Araştırmada öncelikle alkol ve madde kullanımının edebiyattaki görünümleri, fenomenolojik betimlemenin ne demek olduğu ve edebi anlatıların fenomenolojik bakışta nasıl konumlanabileceği hakkında çalışmanın hedefine göre çerçevelenmiş literatür bilgisi sunulmuştur. Sonrasında fenomenolojik olarak değerlendirmek üzere De Quincey’in Bir Afyon Tiryakisinin İtirafları, Baudelaire’in Şarabın Şiiri Esrarın Şiiri, London’ın Bir Alkoliğin Anıları, Svevo’nun Cömert Şarap, Bulgakov’un Morfin, Simmel’in Acı Yudum ve Benjamin’in Esrar Üzerine adlı yapıtlarından alıntılar yapılmıştır. Alkol ve madde kullanımının edebi yapıtlardaki tezahürlerine dikkat çekmek amacıyla incelenen fenomenolojik betimlemelerden Colaizzi’nin fenomenolojik analiz stratejisine göre temalar oluşturulmuş; bu temaları içeren betimlemeler de maddelerin türüne göre viski, şarap, esrar, afyon, morfin ve kokain alt başlıklarında kategorize edilerek tartışılmıştır. Bulgular: Fenomenolojik betimlemelerin analizi sonucunda edebi yapıtlarda alkol ve madde kullanımıyla ilgili ortaya çıkan temalar alkol/madde kullanım nedenleri, alkol/madde etkisindeki deneyimler, alkole/maddeye atfedilen anlamlar ve alkol/madde kullanımını sonlandırma isteği olmuştur. Sonuç: Adsız Alkolikler toplantılarındaki katılımcıların anlatım tarzında olan bu ifadelere Husserl’in fenomenolojik yaklaşımıyla bakmamız, alkol ve madde kullanımına ve bağımlılığa dair hali hazırda olan düşüncelerimizi bir yana bırakıp bu deneyimin deneyimleyen özneye nasıl göründüğünü anlamamızda işlevsel bir yaklaşım sunması düşünülmüştür.

Anahtar Kelimeler

Teşekkür

Bu makalenin yazım sürecinde önerileriyle katkıda bulunan Prof. Dr. Metin Bal, Yazar Mevsim Yenice ve Psikolog Merve Çetinkaya' ya minnettarlığımı ifade etmek isterim.

Kaynakça

  1. Simmel JM. Acı Yudum. 3. Baskı. İstanbul: E Yayınları; 1975.
  2. Atabek E. Alkol ve İnsan. 1. Baskı. İstanbul: Kelebek Yayınları; 1982.
  3. Zuardi AW. History of cannabis as a medicine: a review. Braz J Psychiatry 2006; 28(2): 153-157.
  4. De Quincey T. Bir İngiliz Afyon Tiryakisinin İtirafları. 4. Baskı. İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları; 2020.
  5. Baudelaire C. Şarabın Şiiri Esrarın Şiiri. 3. Baskı. İstanbul: Dedalus Kitap; 2019.
  6. London J. John Barleycorn: Bir Alkoliğin Anıları. 1. Baskı. İstanbul: Alfa Yayınları; 2015.
  7. Svevo I. Cömert Şarap. 1. Baskı. İstanbul: Epsilon Yayınevi; 2019.
  8. Bulgakov M. Morfin. 2. Baskı. İstanbul: Can Sanat Yayınları; 2019.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Madde Bağımlılığı

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Eylül 2022

Gönderilme Tarihi

6 Aralık 2021

Kabul Tarihi

23 Şubat 2022

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2022 Cilt: 23 Sayı: 3

Kaynak Göster

AMA
1.Aksoy D. Edebiyatta Alkol ve Madde Kullanımının Fenomenolojik Betimlemeleri. Bağımlılık Dergisi. 2022;23(3):369-376. doi:10.51982/bagimli.1033289