Araştırma Makalesi

Erkek Eroin Bağımlılarında Çocukluk ve Erişkinlik Dönemi Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu Belirtilerinin Araştırılması ve Klinik Etkileri

Cilt: 24 Sayı: 3 30 Eylül 2023
PDF İndir
EN TR

Erkek Eroin Bağımlılarında Çocukluk ve Erişkinlik Dönemi Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu Belirtilerinin Araştırılması ve Klinik Etkileri

Öz

Amaç: Çalışmamızda erkek eroin bağımlılarında çocukluk ve erişkinlik dönemi dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu (DEHB) sıklığını ve klinik etkilerini araştırmayı bununla birlikte agresyon, dürtüsellik, çocukluk çağı travmaları, anksiyete duyarlılığı, anksiyete ve depresyon belirtileri gibi bağımlılık şiddetini etkileyebilecek klinik durumları değerlendirmeyi amaçladık. Yöntem: Çalışma, eroin bağımlılığı bulunan, buprenorfin/nalokson stabilizasyon tedavi dönemindeki, ardışık 100 erkek gönüllü ile tamamlanmıştır. Görüşmelerde katılımcılara sosyodemografik veri formu, Bağımlılık Şiddetini Belirleme Ölçeği (BŞBÖ), Wender-Utah Derecelendirme Ölçeği (WUDÖ), Erişkin Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu Kendi Bildirim Ölçeği (ASRS), Barratt Dürtüsellik Ölçeği-11 (BIS-11), Yetişkinlerde DEHB için Tanısal Görüşme Aracı-2.0 Türkçe (DIVA 2.0-Türkçe), Çocukluk Çağı Ruhsal Travmaları Ölçeği (ÇÇTÖ), Buss-Perry Agresyon Ölçeği (AÖ), Anksiyete Duyarlılığı İndeksi-3 (ADI-3), Kısa Form-36 (KF-36), Hamilton Depresyon Derecelendirme Ölçeği (HDDÖ) ve Hamilton Anksiyete Değerlendirme Ölçeği (HADÖ) uygulandı. Bulgular: DIVA 2.0-Türkçe uygulanan katılımcıların, %30’unda çocukluk çağı DEHB öyküsü, %14’ünde ise erişkin DEHB tanısı saptandı. DEHB olmayan grup KF-36 sosyal fonksiyon ve mental sağlık alanlarında daha yüksek puanlara sahipken (48,21±24,56, 52,15±19,05, sırasıyla), BŞBÖ yasal ve psikiyatrik durum alanlarında daha düşük puanlara (4,69±1,75, 3,11±1,16, sırasıyla) sahipti. Regresyon analizinde Buss-Perry Agresyon Ölçeği toplam puanının, altı BŞBÖ boyutundan dördünü (yasal durum, iş/destek durumu, madde kullanımı, psikiyatrik durum) etkileyen önemli bir değişken olduğu bulundu. Sonuç: Bulgularımız, eroin bağımlılığı olanlarda DEHB’nin dikkatle değerlendirilmesi gerektiğini göstermektedir. Çok boyutlu bir bozukluk olan eroin bağımlılığının tedavisinde agresyonun özellikle ele alınması yararlı olacaktır.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

yok

Proje Numarası

yok

Kaynakça

  1. 1. Cadet JL, Jayanthi S. Epigenetics of addiction. Neurochem Int. 2021;147:105069.
  2. 2. Dydyk AM, Jain NK, Gupta M. Opioid Use Disorder. In: StatPearls. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; January 28, 2022.
  3. 3. Cheron J, Kerchove d'Exaerde A. Drug addiction: from bench to bedside. Transl Psychiatry 2021;11(1):424.
  4. 4. van de Glind G, Van Emmerik-van Oortmerssen K, Carpentier PJ, et al. The International ADHD in Substance Use Disorders Prevalence (IASP) study: background, methods and study population. Int J Methods Psychiatr Res. 2013;22(3):232-244.
  5. 5. Icick R, Moggi F, Slobodin O, et al. Attention Deficit/Hyperactivity Disorder and Global Severity Profiles in Treatment-Seeking Patients with Substance Use Disorders. Eur Addict Res. 2020;26(4-5):201-210.
  6. 6. Estévez N, Dey M, Eich-Höchli D, Foster S, Gmel G, Mohler-Kuo M. Adult attention-deficit/hyperactivity disorder and its association with substance use and substance use disorders in young men. Epidemiol Psychiatr Sci. 2016;25(3):255-266.
  7. 7. Fayyad J, Sampson NA, Hwang I, et al. The descriptive epidemiology of DSM-IV Adult ADHD in the World Health Organization World Mental Health Surveys. Atten Defic Hyperact Disord. 2017;9(1):47-65.
  8. 8. van der Burg D, Crunelle CL, Matthys F, van den Brink W. Diagnosis and treatment of patients with comorbid substance use disorder and adult attention-deficit and hyperactivity disorder: a review of recent publications. Curr Opin Psychiatry 2019;32(4):300-306.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Psikiyatri

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Eylül 2023

Gönderilme Tarihi

8 Temmuz 2022

Kabul Tarihi

9 Kasım 2022

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Cilt: 24 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Ozturk, I., Yardım Özayhan, H., Etli, T., Demirel, B., & Eren, İ. (2023). Erkek Eroin Bağımlılarında Çocukluk ve Erişkinlik Dönemi Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu Belirtilerinin Araştırılması ve Klinik Etkileri. Bağımlılık Dergisi, 24(3), 279-293. https://doi.org/10.51982/bagimli.1142422
AMA
1.Ozturk I, Yardım Özayhan H, Etli T, Demirel B, Eren İ. Erkek Eroin Bağımlılarında Çocukluk ve Erişkinlik Dönemi Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu Belirtilerinin Araştırılması ve Klinik Etkileri. Bağımlılık Dergisi. 2023;24(3):279-293. doi:10.51982/bagimli.1142422
Chicago
Ozturk, Ibrahim, Hatice Yardım Özayhan, Tahsin Etli, Başak Demirel, ve İbrahim Eren. 2023. “Erkek Eroin Bağımlılarında Çocukluk ve Erişkinlik Dönemi Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu Belirtilerinin Araştırılması ve Klinik Etkileri”. Bağımlılık Dergisi 24 (3): 279-93. https://doi.org/10.51982/bagimli.1142422.
EndNote
Ozturk I, Yardım Özayhan H, Etli T, Demirel B, Eren İ (01 Eylül 2023) Erkek Eroin Bağımlılarında Çocukluk ve Erişkinlik Dönemi Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu Belirtilerinin Araştırılması ve Klinik Etkileri. Bağımlılık Dergisi 24 3 279–293.
IEEE
[1]I. Ozturk, H. Yardım Özayhan, T. Etli, B. Demirel, ve İ. Eren, “Erkek Eroin Bağımlılarında Çocukluk ve Erişkinlik Dönemi Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu Belirtilerinin Araştırılması ve Klinik Etkileri”, Bağımlılık Dergisi, c. 24, sy 3, ss. 279–293, Eyl. 2023, doi: 10.51982/bagimli.1142422.
ISNAD
Ozturk, Ibrahim - Yardım Özayhan, Hatice - Etli, Tahsin - Demirel, Başak - Eren, İbrahim. “Erkek Eroin Bağımlılarında Çocukluk ve Erişkinlik Dönemi Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu Belirtilerinin Araştırılması ve Klinik Etkileri”. Bağımlılık Dergisi 24/3 (01 Eylül 2023): 279-293. https://doi.org/10.51982/bagimli.1142422.
JAMA
1.Ozturk I, Yardım Özayhan H, Etli T, Demirel B, Eren İ. Erkek Eroin Bağımlılarında Çocukluk ve Erişkinlik Dönemi Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu Belirtilerinin Araştırılması ve Klinik Etkileri. Bağımlılık Dergisi. 2023;24:279–293.
MLA
Ozturk, Ibrahim, vd. “Erkek Eroin Bağımlılarında Çocukluk ve Erişkinlik Dönemi Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu Belirtilerinin Araştırılması ve Klinik Etkileri”. Bağımlılık Dergisi, c. 24, sy 3, Eylül 2023, ss. 279-93, doi:10.51982/bagimli.1142422.
Vancouver
1.Ibrahim Ozturk, Hatice Yardım Özayhan, Tahsin Etli, Başak Demirel, İbrahim Eren. Erkek Eroin Bağımlılarında Çocukluk ve Erişkinlik Dönemi Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu Belirtilerinin Araştırılması ve Klinik Etkileri. Bağımlılık Dergisi. 01 Eylül 2023;24(3):279-93. doi:10.51982/bagimli.1142422