Sigara İçen ve İçmeyen Gebelerde Prenatal Bağlanma Düzeylerinin Karşılaştırılması

Öz

Amaç: Bu çalışma sigara içen ve içmeyen gebelerin prenatal bağlanma düzeylerinin karşılaştırılması amacıyla yapılmıştır. Yöntem: Karşılaştırmalı-tanımlayıcı tipte olan bu çalışmada, Aile Sağlığı Merkezlerine gebelik takibi için başvuran gebeler arasından 18-35 yaşları arasında, ilk gebeliğini yapmış, 20. gebelik haftası ve üzerinde olan, kronik sağlık sorunu ve iletişim sorunu olmayan toplam 160 gebe (80 sigara içen-80 sigara içmeyen) yer almıştır. Veriler, Katılımcı Tarama Formu, Fagerstrom Nikotin Bağımlılığı Testi, Doğum Öncesi Bağlanma Envanteri kullanılarak toplanmıştır. Bulgular: Anlamlı bir fark olmamasına rağmen sigara içmeyenlerin bağlanma puanlarının sigara içenlere göre daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Sigara içen gebelerin nikotin bağımlılık düzeyleri ile anne-bebek bağlanma düzeyleri arasında negatif korelasyon bulunmuştur. İki değişkenli lojistik regresyon analizi, gebelikte sigara içmenin doğum öncesi anne-bebek bağlanmasına etkisinin (Odds Ratio=0.010; p=0.999) istatistiksel olarak anlamlı olmadığını ortaya koymuştur. Sonuç: Gebelikte sigara içmenin prenatal bağlanma üzerindeki etkisinin anlamlı olmadığı ancak olmakla gebelik süresince sigara içen gebelerin nikotin bağımlılığının, prenatal bağlanmayı azalttığı ortaya çıkmıştır. Doğum öncesi bağlanmanın güçlendirilmesi, gebelik sırasında sigarayı bırakmayı hedefleyen müdahaleler için umut verici yeni bir yaklaşım olabilir. Aynı zamanda gebelikte sigara içilmemesi de prenatal bağlanmayı güçlendirebilir.

Anahtar Kelimeler

• Fetüs
• anne-fetal ilişkileri
• gebelik
• gebe kadınlar
• sigara içme

Comparison of Prenatal Attachment Levels in Smoking and Non-Smoking Pregnant Women

Öz

Objective: This study aimed to compare prenatal attachment levels between smoker and non-smoker pregnant women. Method: In this comparative-descriptive study, a total of 160 pregnant women (80 smokers-80 non-smokers), who were between 18-35 years of age, had their first pregnancy, were at or above 20 weeks of gestation, and had no chronic health problems or communication problems, among the pregnant women who applied to Family Health Centers for pregnancy follow-up. The data were collected using a Participant Screening Form, the Fagerstrom Test for Nicotine Dependence, Prenatal Attachment Inventory. Results: Although there was no significant difference, it was determined that the attachment scores of non-smokers were higher than those of smokers. A negative correlation was found between nicotine addiction levels and mother-infant attachment levels of pregnant smokers. Bivariate logistic regression analysis revealed that the effect of smoking during pregnancy on prenatal mother-infant attachment (Odds Ratio=0.010; p=0.999) was insignificant. Conclusion: Although the effect of smoking during pregnancy on prenatal attachment was insignificant, it was revealed that the nicotine addiction of pregnant women who smoked during pregnancy reduced prenatal attachment. Strengthening prenatal attachment may be a promising new approach to interventions for smoking cessation during pregnancy. At the same time, not smoking during pregnancy can strengthen prenatal attachment.

Anahtar Kelimeler

• Fetus
• maternal-fetal relations
• pregnancy
• pregnant women
• smoking

Kaynakça

1. 1. Erkal-Aksoy Y, Dereli-Yılmaz S, Aslantekin F. Riskli gebeliklerde prenatal bağlanma ve sosyal destek. Türkiye Klinikleri Sağlık Bilimleri Dergisi 2016; 1(3): 163-169.
2. 2. Nakić-Radoš S, Hairston I, Eliyahu-Handelzalts J. The concept analysis of parent-infant bonding during pregnancy and infancy: a systematic review and meta-synthesis. J Reprod Infant Psychol 2023; doi: 10.1080/02646838.2022.2162487.
3. 3. Hobek-Akarsu R, Tuncay B, Yuzer-Alsac S. Anne-bebek bağlanmasında kanıta dayalı uygulamalar. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 2017; 6(4): 275-279.
4. 4. Cinar N, Yalnizoglu-Caka S, Topal S, et al. The relation of health-related practices of pregnant women, fatigue and prenatal attachment. J Coll Physicians Surg Pak 2017; 27(11): 693-698.
5. 5. Duyan V, Gul-Kapısız S, Yakut HI. Doğum Öncesi Bağlanma Envanteri’nin bir grup gebe üzerinde Türkçeye uyarlama çalışması. Jinekoloji-Obstetrik ve Neonatoloji Tıp Dergisi 2013; 10(39): 1609-1614.
6. 6. Elkin N. Gebelerin prenatal bağlanma düzeyleri ve bunları etkileyen faktörler. Sürekli Tıp Eğitimi Dergisi 2015; 24(6): 230-236.
7. 7. Foulkes M. Development of The Maternal-Fetal Relationship in Women Who Use Substances: Understanding The Influence of Intersecting Variables on Maternal-Fetal Attachment and Health Behaviours (Doctoral Thesis). Ottawa, Canada: Ottawa University Health Sciences Faculty, Department of Nursing, 2015.
8. 8. Jussila H, Pelto J, Korja R, et al. The association of maternal-fetal attachment with smoking and smoking cessation during pregnancy in The FinnBrain Birth Cohort Study. BMC Pregnancy Childbirth 2020; 20: 741.

9. 9. Aslantekin-Ozcoban F, Yalnız-Dilcen H, Kaynak S, Uzel N. The effect of smoking during pregnancy on prenatal attachment. Online Türk Sağlık Bilimleri Dergisi 2020; 5(3): 444-454.
10. 10. Yayla-Abide C, Cogendez E, Kumru P, et al. Gebelikte kullanılan sigara dozunun maternal ve fetal sonuçlar ile ilişkisi. Zeynep Kamil Tıp Bülteni 2018; 49(1): 31-35.
11. 11. U.S. Department of Health and Human Services. The Health Consequences of Smoking: 50 Years of Progress. A Report of the Surgeon General, Atlanta, GA: U.S. Department of Health and Human Services, Centers for Disease Control and Prevention, National Center for Chronic Disease Prevention and Health Promotion, Office on Snoking and Health, 2014.
12. 12. Kahyaoglu S, Ozel S, Engin-Ustun Y, Erdol C. Gebelik ve sigara bırakma. Jinekoloji-Obstetrik ve Neonatoloji Tıp Dergisi 2018; 15(1): 24-27.
13. 13. Bergeria CL, Heil SH, Bunn JY, et al. Comparing smoking topography and subjective measures of usual brand cigarettes between pregnant and non-pregnant smokers. Nicotine Tob Res 2018; 20(10): 1243-1249.
14. 14. Berrueta M, Morello P, Aleman A, et al. Smoking patterns and receipt of cessation services among pregnant women in Argentina and Uruguay. Nicotine Tob Res 2016; 18(5): 1116-1125.
15. 15. Massey SH, Bublitz MH, Magee SR, et al. Maternal-fetal attachment differentiates patterns of prenatal smoking and exposure. Addict Behav 2015; 45: 51-56.
16. 16. Kocatas S, Guler N, Sezer RE. The opinions regarding smoking behaviors in the postpartum period of the women who quit smoking during pregnancy: a qualitative study. Perspect Psychiatr Care 2020; 56(1): 54-62.
17. 17. Ekrami F, Mirghafourvand M, Alizadeh-Charandabi SM, Babapour-Kheyradin J. Maternal-fetal attachment and its sociodemographic determinants in women with unplanned pregnancy. International Journal of Women's Health and Reproduction Sciences 2019; 7(1): 106-111.
18. 18. Alhusen JL. A literature update on maternal-fetal attachment. J Obstet Gynecol Neonatal Nurs 2008; 7(3): 315-328.
19. 19. Baltacı N, Başer M. Riskli gebelerde yaşanan anksiyete, prenatal bağlanma ve hemşirenin rolü. Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Elektronik Dergisi 2020; 13(3): 206-212.
20. 20. Alan-Dikmen H, Çankaya, S. Maternal obezitenin prenatal bağlanma üzerine etkisi. Acıbadem Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 2018; 9(2): 118-123.
21. 21. Bakır N, Sarızayim S. The relationship between psychosocial health and prenatal attachment in pregnant women. Perinatal Journal 2020; 28(2): 73-81.
22. 22. Coskun AM, Okcu G, Arslan S. The impact of distress experienced during pregnancy on prenatal attachment. Perinatal Journal 2019; 27(2): 49-55.
23. 23. Daglar G, Bilgic D, Cakir D. The correlation between levels of prenatal attachment and styles coping with stress in pregnant women. J Reprod Infant Psychol 2022; 40(3): 254-265.
24. 24. Koc-Ozkan T, Simsek-Kucukkelepce D, Aydın-Ozkan S. Gebelikte prenatal bağlanma ve vücut algısı arasındaki ilişki ve etkileyen faktörler. Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi 2020; 7(1): 49-54.
25. 25. Kucukkaya B, Kahyaoglu-Sut H, Oz S, Altan-Sarıkaya N. Gebelik döneminde çiftler arası uyum ve prenatal bağlanma arasındaki ilişki. Acıbadem Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 2020; 11(1): 102-110.
26. 26. Mahmoudi P, Elyasi F, Nadi A, Shirvani MA. The effect of maternal-foetal attachment-based training programme on maternal mental health following an unintended pregnancy. J Reprod Infant Psychol 2023; 41(1): 26-42.
27. 27. O’Malley EG, Walsh MC, Reynolds CM, et al. A cross-sectional study of maternal-fetal attachment and perceived stress at the first antenatal visit. J Reprod Infant Psychol 2020; 38(3): 271-280.
28. 28. Ozdemir K, Cevirme A, Baskaya Y. Anxiety and prenatal attachment levels in pregnancy and influencing factors. Cukurova Medical Journal 2020; 45(2): 502-510.
29. 29. Ozturk B, Erbas N. Gebelerde prenatal bağlanma ve durumluk anksiyete düzeyinin belirlenmesi. Jinekoloji-Obstetrik ve Neonatoloji Tıp Dergisi 2021; 18(3): 873-882.
30. 30. Yesilçınar I, Şahin E, Özçam N. Ülkemizin güneydoğusunda yaşayan gebelerde prenatal bağlanma ve algılanan sosyal desteğin değerlendirilmesi: kesitsel çalışma. Türkiye Klinikleri Hemşirelik Bilimleri Dergisi 2021; 13(3): 516-525.
31. 31. Zare E, Ghaffari M, Nahidi F, et al. Relationship between domestic violence in pregnancy and maternal fetus attachment. Iran J Psychiatry Behav Sci 2022; 16(1): e111406.
32. 32. Fagerstrom KO, Schneider N. Measuring nicotine dependence: a review of the Fagerstrom Tolerance Questionnaire. J Behav Med 1989; 12(2): 159-182.
33. 33. Uysal MA, Kadakal F, Karşıdağ Ç, et al. Reliability in a Turkish sample and factor Fagerstrom test for nicotine dependence: analysis. Tuberk Toraks 2004; 52(2): 115-121.
34. 34. Yılmaz S, Beji N. Prenatal bağlanma envanterinin Türkçe’ye uyarlanması: güvenilirlik ve geçerlilik çalışması. Anadolu Hemşirelik ve Sağlık Bilimleri Dergisi 2013; 16(2): 103-109.
35. 35. Köklü N, Büyüköztürk Ş, Çokluk-Bökeoğlu Ö. Sosyal Bilimler İçin İstatistik. Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık, 2010.
36. 36. Maddahi MS, Dolatian M, Khoramabadi M, Talebi A. Correlation of maternal-fetal attachment and health practices during pregnancy with neonatal outcomes. Electron Physician 2016; 8(7): 2639-2644.
37. 37. Magee SR, Bublitz MH, Orazine C, et al. The relationship between maternal-fetal attachment and cigarette smoking over pregnancy. Matern Child Health J 2014; 18(4): 1017-1022.
38. 38. Abiç A, Aksoy-Can A, Vefikuluçay-Yılmaz D. The relationship between pregnant women’s prenatal attachment levels and health practices during pregnancy. Genel Sağlık Bilimleri Dergisi 2022; 4(1): 21-28.
39. 39. Badem A, Zeyneloğlu S. Gebelerin prenatal bağlanma düzeyleri ve etkileyen faktörlerin belirlenmesi. Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi 2021; 1(1): 37-47.
40. 40. Aksoy A, Aksu A. Vefikulucay-Yılmaz D, et al. The relationship between prenatal attachment and social support levels of pregnant women in the third trimester and factors affecting this relationship. Journal of Education and Research in Nursing 2021; 18(2): 198-204.
41. 41. Gurol A, Ejder-Apay S, Sonmez, T. Effects of the labour fear on the prenatal attachment and determination of the affecting factors. Archives of Health Science and Research 2020; 7(2): 137-145.
42. 42. Karabulutlu O, Beydag KD, Lazoglu M. Prenatal attachment levels and affecting factors of pregnant women living in Istanbul and Kars. Kafkas Journal of Medical Sciences 2020; 10(1): 24-31.
43. 43. Höbek-Akarsu R, Oskay Ü. Yüksek riskli gebelerin tehlike belirtileri hakkında bilgi ve prenatal bağlanma düzeylerinin belirlenmesi. Ege Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi 2017; 33(2): 16-26.
44. 44. Topaç-Tunçel N, Kahyaoğlu-Süt H. Gebelikte yaşanan anksiyete, depresyon ve prenatal distres düzeyinin doğum öncesi bebeğe bağlanmaya etkisi. Jinekoloji-Obstetrik ve Neonatoloji Tıp Dergisi 2019; 16(1): 9-17.