EN
TR
Benlik Saygısı ve Akıllı Telefon Bağımlılığı Arasındaki İlişkide Psikolojik Semptomların Aracılık Etkisi
Öz
Amaç: Alanyazında, benlik saygısı ile akıllı telefon bağımlılığı arasındaki ilişkinin birçok çalışmada incelendiği, ancak bu ilişkideki altta yatan psikolojik mekanizmalara odaklanan sınırlı sayıda çalışmanın olduğu gözlemlenmiştir. Bu çalışmada, benlik saygısı ve akıllı telefon bağımlılığı arasındaki ilişkinin ve bu ilişkide psikolojik semptomların aracılık etkilerinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
Yöntem: Kesitsel ve tanımlayıcı nitelikteki bu çalışmada, kolayda örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Çalışmanın örneklemini 646 katılımcı oluşturmaktadır. Veriler, "Rosenberg Benlik Saygısı Ölçeği", "Depresyon Anksiyete Stres Ölçeği", "Akıllı Telefon Bağımlılığı Ölçeği" ve "Demografik Bilgi Formu" kullanılarak toplanmıştır. Değişkenler arasındaki ilişkiler Pearson korelasyon analizi, psikolojik semptomların benlik saygısı ile akıllı telefon bağımlılığı arasındaki ilişki üzerindeki dolaylı etkileri aracılık analizi ile değerlendirilmiştir.
Bulgular: Benlik saygısı, anksiyete ve stres akıllı telefon bağımlılığını yordamaktadır. Ayrıca, benlik saygısı ve akıllı telefon bağımlılığı arasındaki ilişkide anksiyete ve stresin aracılık etkisinin anlamlı olduğu, ancak depresyonun aracılık etkisinin anlamlı olmadığı saptanmıştır.
Tartışma: Bu çalışma, akıllı telefon bağımlılığını etkileyen karmaşık faktörler ağında psikolojik semptomların önemini vurgulamakta, bu alanda müdahale edilmesine yardımcı olabilecek yeni kanıtlar sunmakta ve akıllı telefon bağımlılığının nasıl geliştiğine dair teorik yapıyı genişletmektedir.
Anahtar Kelimeler
Destekleyen Kurum
TÜBITAK Bilim İnsanı Destek Programları Başkanlığı
Proje Numarası
Bu çalışma, TÜBITAK Bilim İnsanı Destek Programları Başkanlığı (BIDEB) tarafından yürütülen, 2209-A Üniversite Öğrencileri Araştırma Projeleri Destekleme Programı 2023 yılı 1. dönem kapsamında desteklenmiştir. Başvuru numarası: 1919B012303421
Etik Beyan
Bu çalışma için Bartın Üniversitesi Sosyal ve Beşeri Bilimler Etik Kurulu’ndan 16.11.2023 tarihinde ve 2023-SBB-0728 protokol numarası ile onay alınmıştır.
Teşekkür
Bu çalışmayı 1919B012303421 numaralı araştırma projesi ile destekleyen Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu’na (TÜBİTAK) teşekkür ederiz.
Kaynakça
- Kuss DJ, Kanjo E, Crook-Rumsey M, et al. Problematic mobile phone use and addiction across generations: the roles of psychopathological symptoms and smartphone use. J Technol Behav Sci 2018; 3(3): 141-149.
- Mobil iletişim Araçları ve Bilgi Teknolojileri İş İnsanları Derneği. Mobil İletişim Sektörü Raporu 2023. https://mobisad.org/wp-content/uploads/rapor-2023.pdf (Accessed 26.02.2024)
- Panova T, Carbonell X. Is smartphone addiction really an addiction? J Behav Addict 2018; 7(2): 252-259.
- Elhai JD, Dvorak RD, Levine JC, Hall BJ. Problematic smartphone use: a conceptual overview and systematic review of relations with anxiety and depression psychopathology. J Affect Disord 2017; 207: 251-259.
- Shen X, Wang JL. Loneliness and excessive smartphone use among Chinese college students: moderated mediation effect of perceived stressed and motivation. Comput Human Behav 2019; 95: 31-36.
- Billieux J. Problematic use of the mobile phone: a literature review and a pathways model. Curr Psychiatry Rev 2012; 8(4): 299-307.
- Chóliz M. Mobile phone addiction: a point of issue. Addiction 2010; 105(2): 373-374.
- Wilmer HH, Sherman LE, Chein JM. Smartphones and cognition: a review of research exploring the links between mobile technology habits and cognitive functioning. Front Psychol 2017; 8: 605.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Psikolojide Davranış-Kişilik Değerlendirmesi, Sosyal ve Kişilik Psikolojisi (Diğer)
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
31 Mart 2025
Gönderilme Tarihi
15 Mart 2024
Kabul Tarihi
28 Haziran 2024
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2025 Cilt: 26 Sayı: 1
APA
Çorak, T., & Gürbüz, S. (2025). Benlik Saygısı ve Akıllı Telefon Bağımlılığı Arasındaki İlişkide Psikolojik Semptomların Aracılık Etkisi. Bağımlılık Dergisi, 26(1), 1-11. https://doi.org/10.51982/bagimli.1453176
AMA
1.Çorak T, Gürbüz S. Benlik Saygısı ve Akıllı Telefon Bağımlılığı Arasındaki İlişkide Psikolojik Semptomların Aracılık Etkisi. Bağımlılık Dergisi. 2025;26(1):1-11. doi:10.51982/bagimli.1453176
Chicago
Çorak, Tuncay, ve Seray Gürbüz. 2025. “Benlik Saygısı ve Akıllı Telefon Bağımlılığı Arasındaki İlişkide Psikolojik Semptomların Aracılık Etkisi”. Bağımlılık Dergisi 26 (1): 1-11. https://doi.org/10.51982/bagimli.1453176.
EndNote
Çorak T, Gürbüz S (01 Mart 2025) Benlik Saygısı ve Akıllı Telefon Bağımlılığı Arasındaki İlişkide Psikolojik Semptomların Aracılık Etkisi. Bağımlılık Dergisi 26 1 1–11.
IEEE
[1]T. Çorak ve S. Gürbüz, “Benlik Saygısı ve Akıllı Telefon Bağımlılığı Arasındaki İlişkide Psikolojik Semptomların Aracılık Etkisi”, Bağımlılık Dergisi, c. 26, sy 1, ss. 1–11, Mar. 2025, doi: 10.51982/bagimli.1453176.
ISNAD
Çorak, Tuncay - Gürbüz, Seray. “Benlik Saygısı ve Akıllı Telefon Bağımlılığı Arasındaki İlişkide Psikolojik Semptomların Aracılık Etkisi”. Bağımlılık Dergisi 26/1 (01 Mart 2025): 1-11. https://doi.org/10.51982/bagimli.1453176.
JAMA
1.Çorak T, Gürbüz S. Benlik Saygısı ve Akıllı Telefon Bağımlılığı Arasındaki İlişkide Psikolojik Semptomların Aracılık Etkisi. Bağımlılık Dergisi. 2025;26:1–11.
MLA
Çorak, Tuncay, ve Seray Gürbüz. “Benlik Saygısı ve Akıllı Telefon Bağımlılığı Arasındaki İlişkide Psikolojik Semptomların Aracılık Etkisi”. Bağımlılık Dergisi, c. 26, sy 1, Mart 2025, ss. 1-11, doi:10.51982/bagimli.1453176.
Vancouver
1.Tuncay Çorak, Seray Gürbüz. Benlik Saygısı ve Akıllı Telefon Bağımlılığı Arasındaki İlişkide Psikolojik Semptomların Aracılık Etkisi. Bağımlılık Dergisi. 01 Mart 2025;26(1):1-11. doi:10.51982/bagimli.1453176