Araştırma Makalesi

Benlik Saygısı ve Akıllı Telefon Bağımlılığı Arasındaki İlişkide Psikolojik Semptomların Aracılık Etkisi

Cilt: 26 Sayı: 1 31 Mart 2025
PDF İndir
EN TR

Benlik Saygısı ve Akıllı Telefon Bağımlılığı Arasındaki İlişkide Psikolojik Semptomların Aracılık Etkisi

Öz

Amaç: Alanyazında, benlik saygısı ile akıllı telefon bağımlılığı arasındaki ilişkinin birçok çalışmada incelendiği, ancak bu ilişkideki altta yatan psikolojik mekanizmalara odaklanan sınırlı sayıda çalışmanın olduğu gözlemlenmiştir. Bu çalışmada, benlik saygısı ve akıllı telefon bağımlılığı arasındaki ilişkinin ve bu ilişkide psikolojik semptomların aracılık etkilerinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Yöntem: Kesitsel ve tanımlayıcı nitelikteki bu çalışmada, kolayda örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Çalışmanın örneklemini 646 katılımcı oluşturmaktadır. Veriler, "Rosenberg Benlik Saygısı Ölçeği", "Depresyon Anksiyete Stres Ölçeği", "Akıllı Telefon Bağımlılığı Ölçeği" ve "Demografik Bilgi Formu" kullanılarak toplanmıştır. Değişkenler arasındaki ilişkiler Pearson korelasyon analizi, psikolojik semptomların benlik saygısı ile akıllı telefon bağımlılığı arasındaki ilişki üzerindeki dolaylı etkileri aracılık analizi ile değerlendirilmiştir. Bulgular: Benlik saygısı, anksiyete ve stres akıllı telefon bağımlılığını yordamaktadır. Ayrıca, benlik saygısı ve akıllı telefon bağımlılığı arasındaki ilişkide anksiyete ve stresin aracılık etkisinin anlamlı olduğu, ancak depresyonun aracılık etkisinin anlamlı olmadığı saptanmıştır. Tartışma: Bu çalışma, akıllı telefon bağımlılığını etkileyen karmaşık faktörler ağında psikolojik semptomların önemini vurgulamakta, bu alanda müdahale edilmesine yardımcı olabilecek yeni kanıtlar sunmakta ve akıllı telefon bağımlılığının nasıl geliştiğine dair teorik yapıyı genişletmektedir.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

TÜBITAK Bilim İnsanı Destek Programları Başkanlığı

Proje Numarası

Bu çalışma, TÜBITAK Bilim İnsanı Destek Programları Başkanlığı (BIDEB) tarafından yürütülen, 2209-A Üniversite Öğrencileri Araştırma Projeleri Destekleme Programı 2023 yılı 1. dönem kapsamında desteklenmiştir. Başvuru numarası: 1919B012303421

Etik Beyan

Bu çalışma için Bartın Üniversitesi Sosyal ve Beşeri Bilimler Etik Kurulu’ndan 16.11.2023 tarihinde ve 2023-SBB-0728 protokol numarası ile onay alınmıştır.

Teşekkür

Bu çalışmayı 1919B012303421 numaralı araştırma projesi ile destekleyen Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu’na (TÜBİTAK) teşekkür ederiz.

Kaynakça

  1. Kuss DJ, Kanjo E, Crook-Rumsey M, et al. Problematic mobile phone use and addiction across generations: the roles of psychopathological symptoms and smartphone use. J Technol Behav Sci 2018; 3(3): 141-149.
  2. Mobil iletişim Araçları ve Bilgi Teknolojileri İş İnsanları Derneği. Mobil İletişim Sektörü Raporu 2023. https://mobisad.org/wp-content/uploads/rapor-2023.pdf (Accessed 26.02.2024)
  3. Panova T, Carbonell X. Is smartphone addiction really an addiction? J Behav Addict 2018; 7(2): 252-259.
  4. Elhai JD, Dvorak RD, Levine JC, Hall BJ. Problematic smartphone use: a conceptual overview and systematic review of relations with anxiety and depression psychopathology. J Affect Disord 2017; 207: 251-259.
  5. Shen X, Wang JL. Loneliness and excessive smartphone use among Chinese college students: moderated mediation effect of perceived stressed and motivation. Comput Human Behav 2019; 95: 31-36.
  6. Billieux J. Problematic use of the mobile phone: a literature review and a pathways model. Curr Psychiatry Rev 2012; 8(4): 299-307.
  7. Chóliz M. Mobile phone addiction: a point of issue. Addiction 2010; 105(2): 373-374.
  8. Wilmer HH, Sherman LE, Chein JM. Smartphones and cognition: a review of research exploring the links between mobile technology habits and cognitive functioning. Front Psychol 2017; 8: 605.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Psikolojide Davranış-Kişilik Değerlendirmesi , Sosyal ve Kişilik Psikolojisi (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

31 Mart 2025

Gönderilme Tarihi

15 Mart 2024

Kabul Tarihi

28 Haziran 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 26 Sayı: 1

Kaynak Göster

AMA
1.Çorak T, Gürbüz S. Benlik Saygısı ve Akıllı Telefon Bağımlılığı Arasındaki İlişkide Psikolojik Semptomların Aracılık Etkisi. Bağımlılık Dergisi. 2025;26(1):1-11. doi:10.51982/bagimli.1453176