Madde Kullanımının Savunma Mekanizmaları, Benlik Saygısı ve Bağlanma Stilleri Açısından İncelenmesi

Öz

Amaç: Bu araştırma; madde kullanım bozukluğu, benlik saygısı, bağlanma stilleri ve savunma mekanizmaları arasındaki ilişkiyi belirlemek amacıyla yapılmıştır. Yöntem: Çalışmanın örneklemi 90’ı kadın ve 109’u erkek olmak üzere madde kullanım bozukluğu olan 199 kişiden oluşmaktadır. Veriler; Kişisel Bilgi Formu, DSM-5 Madde Kullanım Bozukluğu Kriterleri Formu, Üç Boyutlu Bağlanma Stilleri Ölçeği, İki Boyutlu Benlik Saygısı Ölçeği ve Savunma Biçimleri Testi kullanılarak elde edilmiştir. Bulgular: Çalışmada, madde kullanımı bozukluğu olan bireylerde benlik saygısı boyutları, bağlanma stilleri ve savunma mekanizmaları arasında korelasyonlar bulunmuştur. İlkel savunmalar belirgin şekilde öne çıktı. Kendini beğenme boyutu; ilkel ve olgun savunmalar ile güvenli ve kaygılı-kararsız bağlanma stilleriyle ilişkiliydi. Öz-yeterlilik ise olgun savunmalar, güvenli bağlanma ve kaygılı-kararsız bağlanma ile anlamlı bir ilişki gösterdi. İlkel savunmalar, kaçıngan ve kaygılı-kararsız bağlanma ile ilişkiliyken, nevrotik savunmalar güvenli, kaçıngan ve kaygılı-kararsız bağlanma ile ilişkiliydi. Olgun savunmalar güvenli, kaçıngan ve kaygılı-kararsız bağlanma stilleriyle ilişkilendirildi. Sonuç: Madde kullanım bozukluğu ile ilişkili psikolojik ve sosyokültürel faktörlerin derinlemesine incelenmesi faydalı olacaktır. Bireylerin bağlanma stillerini anlamak ve buna göre tedavi yöntemleri geliştirmek, ayrıca benlik saygısını artırmaya yönelik terapötik müdahaleler madde kullanımının sağaltımında etkili olabilir.

Anahtar Kelimeler

• Madde kullanım bozukluğu
• benlik saygısı
• bağlanma stilleri
• savunma mekanizmaları

Investigation of Substance Use in Terms of Defense Mechanisms, Self-Esteem and Attachment Styles

Abstract

Objective: This study aims to examine the relationship between substance use disorder, self-esteem, attachment styles, and defense mechanisms. Method: The study sample consisted of 199 individuals, 90 female and 109 male, with substance use disorder. Data were collected using the Personal Information Form, DSM-5 Substance Use Disorder Criteria Form, Three-Dimensional Attachment Style Scale, Two-Dimensional Self-Esteem Scale, and Defense Styles Questionnaire. Results: The study found correlations between self-esteem dimensions, attachment styles, and defense mechanisms in individuals with substance use disorder. Immature defenses were notably prominent. Self-liking was correlated with immature and mature defenses, as well as secure and anxious ambivalent attachment styles. Self-efficacy showed significant associations with mature defenses, secure attachment, and anxious ambivalent attachment. Immature defenses were linked to avoidant and anxious ambivalent attachment, while neurotic defenses related to secure, avoidant, and anxious ambivalent attachment. Mature defenses were associated with secure, avoidant, and anxious ambivalent attachment styles. Conclusion: It would be useful to examine in depth the psychological and sociocultural factors associated with substance use disorder. Understanding the attachment styles of individuals and developing treatment methods accordingly, as well as therapeutic interventions aimed at increasing self-esteem, may be effective in the treatment of substance use.

Keywords

• Substance use disorder
• self-esteem
• attachment styles
• defense mechanism

Kaynakça

1. Milhorn HT. Substance Use Disorders A Guide for the Primary Care Provider. Cham: Springer, 2018.
2. Amerikan Psikiyatri Birliği. Mental Bozuklukların Tanısal ve Sayımsal El Kitabı, Köroğlu E (Çevirenler). 5.Baskı, Ankara: Hekimler Yayın Birliği, 2013: 234-236.
3. Tokur H. Bağımlılık Tanısı ve İlgili Kavramlar. Öztürk M, Ögel K, Evren C, Bilici R (editörler). İstanbul: Yeşilay Yayınları, 2021: 147-176.
4. Erol T. Madde bağımlılığı ve benlik saygısı arasındaki ı̇lişki konusunda yapılan çalışmalar üzerine bir ı̇nceleme. Kıbrıs Türk Psikiyatri ve Psikoloji Dergisi 2019; 1(1): 56-58.
5. Richter S, Brown S, Mott M. The impact of social support and selfesteem on adolescent substance abuse treatment outcome. J Subst Abuse Treat 1991; 3(4): 371–385.
6. Pihl R, Spiers P. The etiology of drug abuse. B Maher (editor). Progress in Experimental Personality Research. New York: Academic Press, 1984: 374.
7. Toker T, Tiryaki A, Özçürümez G, İskender B. Madde kullananlarda çocukluk örselenme yaşantılarının, madde kullanma eğilimi, benlik saygısı ve başa çıkma tutumları ile ilişkisi. Turk Psikiyatri Derg 2011; 22(2): 83-92.
8. Bajaj B, Gupta R, Pande N. Self-esteem mediates the relationship between mindfulness and well-being. Pers Individ Dif 2016; 94: 96-100.

9. Liu A, Guo M, Liao R, et al. The relationships between self‐esteem, self‐efficacy, and test anxiety: a cross‐lagged study. Stress Health 2024; 40(3): e3346
10. Ho TTQ. Self-esteem and depression symptoms among late adolescents: a parallel mediation model. J Child Adolesc Trauma 2024; doi: 10.1007/s40653-024-00659-w.
11. de Groot LR, Hindriks E, Hessels CJ, et al. A person environment approach to borderline personality disorder features in young people: the role of life events, parental support, and self-esteem. J Soc Clin Psychol 2024; 43(3): 276-301.
12. Auttama N, Seangpraw K, Ong-Artborirak P, et al. Factors associated with self-esteem, resilience, mental health, and psychological self-care among university students in Northern Thailand. J Multidiscip Healthc 2021; 14: 1213-1221.
13. Mohammadpourasl A, Fakhari A, Rostami F et al. Multivariate analysis of psychological factors related to adolescent smoking. Payesh Helath Monitor 2006; 5(3): 178-184.
14. Vaillant GE. Adaptation to Life. Cambridge: Harvard University Press, 2014.
15. Fine J, Juni S. Ego atrophy in substance abuse: addiction from a socio-cultural perspective. Am J Psychoanal 2001; 61(3): 293-304.
16. Dodes LM. Psychic Helplessness and the Psychology of Addiction. Dowling S (editor). The Psychology and Treatment of Addictive Behavior. CT: International Universities Press 1995: 133-145.
17. Dodes LM. Compulsion and addiction. J Am Psychoanal Ass 1996; 44(3): 815-835.
18. Dodes LM. Addiction and psychoanalysis. Can J Psychol 2003; 11(1): 123-134.
19. Mikulincer M, Shaver PR. Attachment in Adulthood. New York: The Guilford Press, 2007.
20. Thomasius R, Paschke K, Arnaud N. Substance use disorders in children and adolescents. Dtsch Arztebl Int 2022; 119(25): 440-450.
21. Khantzian EJ. The self-medication hypothesis of substance use disorders: a reconsideration and recent applications. Harv Rev Psychiatry 1999; 4(2): 31-44.
22. Klein M. Psychosoziale aspekte des risikoverhaltens jugendlicher im umgang mit suchtmitteln. Das Gesundheitswesen 2004; 66(1): 56–60.
23. Philips B, Kahn U, Bateman AW. Drug addiction. Bateman AW, Fonagy P (editors). Handbook of Mentalizing in Mental Health Practice. Washington DC: American Psychiatric Publishing, 2012: 445-463.
24. Thorberg FA, Livers M. Attachment, fear of intimacy and differentiation of self among clients in substance disorder treatment facilities. Addict Behav 2006; 31(4):732–737.
25. Alvarez-Monjaras M, Mayes LC, Potenza MN, et al. A developmental model of addictions: integrating neurobiological and psychodynamic theories through the lens of attachment. Attach Hum Dev 2018; 21(6): 616-637.
26. Ciocca G, Rossi R, Collazzoni A, et al. The impact of attachment styles and defense mechanisms on psychological distress in a non-clinical young adult sample: A path analysis. J Affect Disord 2020; 273: 384-390.
27. Chen WW, Xu G, Wang Z, et al. Unhappy us, unhappy me, unhappy life: the role of self-esteem in the relation between adult attachment styles and mental health. Curr Psychol 2022; 41: 837-846.
28. Erzen E. Üç boyutlu bağlanma stilleri ölçeği. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 2016; 17 (3): 1-21.
29. Tafarodi RW, Swann WB. Two-dimensional self-esteem: theory and measurement. Pers Individ Diff 2001; 31(5), 653-673.
30. Doğan T. İki boyutlu benlik saygısı: kendini sevme/özyeterlik ölçeği’nin Türkçe uyarlaması, geçerlik ve güvenirlik çalışması. Eğitim ve Bilim 2011; 36: 126-137.
31. Andrews G, Singh M, Bond M. The defense style questionnaire. J Nerv Ment Dis 1993; 181(4): 246-256.
32. Yılmaz N, Gençöz T, Ak M. Savunma biçimleri testinin psikometrik özellikleri: güvenirlik ve geçerlik çalışması. Turk Psikiyatri Derg 2007; 18(3): 244-253.
33. George D, Mallery P (editors). Descriptive statistics. IBM SPSS Statistics 26 Step by Step. 16.th ed, London: Routledge, 2019: 112-120.
34. McHugh K, Votaw V, Sugarman D. Sex and gender differences in substance use disorders. Clin Psychol Rev 2019; 66: 12-23.
35. Davis MI, Jason LA. Sex differences in social support and self-efficacy within a recovery community. Am J Community Psychol 2005; 36(3-4): 259-274.
36. Al-Ziadat MA. Do social support and self- efficacy play a significant role in substance use relapse? Health Psychol Res 2024; 12: 94576.
37. Leary MR, Schreindorfer LS, Haupt AL. The role of low self-esteem in emotional and behavioral problems: why is low self-esteem dysfunctional? J Soc Clin Psychol 1995; 14(3): 297-314.
38. Aubry C, Gay MC, Romo L, Joffre S. L’image de soi de l’alcoolodépendant à travers l’échelle tennessee du concept de soi: étude comparative entre hommes et femmes. L’Encéphale 2004; 30(1): 24-31.
39. Nolen-Hoeksema S. Gender differences in risk factors and consequences for alcohol use and problems. Clin Psychol Rev 2004; 24(8): 981-1010.
40. Modrain-Talbott MA, Pullen L, Ehrenberger H, et al. Self-esteem in adolescents treated in an outpatient mental health setting. Issues in Comprehensive Pediatric Nursing 1998: 21(3), 159–171.
41. Karakaş SA, Ersöğütçü F. Madde bağımlılığı ve hemşirelik. Sağlık Bilimleri ve Meslekleri Dergisi 2016; 3(2): 133-139.
42. Pereira JL, Ramos DG, Ulisses SMV. Adolescents with substance use disorders: profile, self-esteem and mental disorders. SMAD, Revista Eletrônica Saúde Mental Álcool Drog 2022; 19(3): 38-47.
43. Ayeni VA, Abolurin OO, Nwobi NL, et al. Association of self-esteem and school connectedness with substance use among street children in southwestern Nigeria. J Subst Use 2024; 1-6.
44. Walitzer KS, Sher KJ. A prospective study of self-esteem and alcohol use disorders in early adulthood: evidence for gender differences. Alcohol Clin Exp Res 1996; 20(6):1118–1124.
45. Harter S. The Construction of the Self: A Developmental Perspective. NewYork: Guilford, 2001.
46. Wheeler SB. Effects of self-esteem and academic performance on adolescent decision-making: an examination of early sexual intercourse and illegal substance use. J Adolesc Health 2010; 47(6): 582-590.
47. NIDA. Sex and gender differences in substance use. https://nida.nih.gov/publications/research-reports/substance-use-in-women/sex-gender-differences-in-substance-use (Accessed 26.09.2024).
48. Burgkart PL, Vuzic X, Fuchshuber J, et al. Attachment styles, personality organization, and substance use as predictors of emotion regulation strategies suppression and reappraisal in young adults. Front Psychiatry 2022; 12: 1-8.
49. Weber R, Eggenberger L, Stosch C, Walther A. Gender differences in attachment anxiety and avoidance and their association with psychotherapy use: examining students from a german university. Behav Sci 2022; 12(7): 1-18.
50. Uzun S, Kelleci M. Substance abuse in high school students: their self-efficacy to avoid substance abuse and related factors. Dusunen Adam 2018; 31, 356-363.
51. Yang C, Zhou Y, Cao Q, et al. The relationship between self-control and self-efficacy among patients with substance use disorders: resilience and self-esteem as mediators. Front Psychiatry 2019; 10: 1-8.
52. McCabe HA, Wahler EA. The affordable care act, substance use disorders, and low-income clients: Implications for social work. Soc Work 2016; 61(3): 227-233.
53. Ward LC, Rothaus P. The measurement of denial and rationalization in male alcoholics. J Clin Psychol 1991; 47(3), 465-468.
54. Taşkent V. Alkol ve/veya Madde Bağımlıları ile Bağımlılığı Olmayan Bireylerin Savunma Mekanizmaları Açısından Karşılaştırılması, Çocukluk Çağı Travmaları, Disosiyatif Yaşantılar ve Bağımlılık Şiddetinin Savunma Mekanizmaları Üzerindeki Etkisinin İncelenmesi. Uzmanlık Tezi, İstanbul: Maltepe Üniversitesi, Psikoloji Anabilim Dalı, 2010.
55. Dalbastı B. Erişkı̇nlerde Madde Kullanım Bozukluğunun Bağlanma Stı̇llerı̇ ve Savunma Mekanı̇zmaları ile İlı̇şkı̇sı̇. Uzmanlık Tezi, İstanbul: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Hizmet Anabilim Dalı, 2018.
56. Koçhan K, İlhan T. Erbaş/erlerin ebeveyne bağlanma stilleri, depresyon düzeyleri ve stresle başa çıkma stillerinin madde kullanımı açısından incelenmesi. Addicta: The Turkish Journal on Addictions 2015; 2(2): 61-109.
57. Ahmadi M, Najafi M, Hosseini Almadani A, Ashuri A. On the comparison of defensive styles and personality traits between addicts and normal people. Scientific Quarterly Journal of Research on Addiction, 2012; (23), 39-51.
58. Raketic D, Barisic JV, Svetozarevic SM, et al. Five-factor model personality profiles: the differences between alcohol and opiate addiction among females. Psychiatr Danub 2017; 29(1): 74-80.
59. Keskin Y. Seperation-Individuation Process, Defense Mechanisms, Alexithymia And Family Dynamics Among Substance Dependent Individuals. Uzmanlık Tezi, İstanbul: Istanbul Bilgi Üniversitesi, Klinik Psikoloji Anabilim Dalı, 2012.
60. Redick RT. The Defense Styles of Outpatient Substance Abusers vs. Non Substance Abusers. Doctoral Dissertation, Chicago: Adler School of Professional Psychology, Department of Psychology, 2002.
61. Jana Abadi H, Zamani N. Defense mechanisms in substance abusers’ families. Scientific Quarterly Research on Addiction 2016; 9(35): 55-67.
62. How D, Betts L. Attachment across The Lifecourse: A Brief Introduction, 2nd ed.. London: Bloomsbury Publishing, 2023.
63. Baldwin MW, Keelan JPR. Interpersonal expectations as a function of self-esteem and sex. J Soc Pers Relaths 1999; 16(6): 822-833.
64. Schindler A, Bröning S. A review on attachment and adolescent substance abuse: empirical evidence and implications for prevention and treatment. Subst Abuse 2015; 36(3): 304–313.
65. Petraitis J, Flay BR, Miller TQ, Torpy EJ, Greiner B. Illicit substance use among adolescents: a matrix of prospective predictors. Subst Use Misuse 1998; 33(13): 2561–2604.
66. Khantzian EJ. The self-medication hypothesis of substance use disorders: a reconsideration and recent applications. Harv Rev Psychiatry 1997; 4(5): 231–244.
67. Schindler A, Thomasius R, Sack PM, Gemeinhardt B, Küstner UJ, Eckert J. Attachment and substance use disorders: a review of the literature and a study in drug dependent adolescents. Attach Hum Dev 2005; 7(3): 207–228.
68. Iglesias EB, Fernández Del Río E, Calafat A, et al. Attachment and substance use in adolescence: a review of conceptual and methodological aspects. Adicciones 2014; 26(1): 77–86.
69. Suchman NE, DeCoste CL. Substance abuse and addiction—implications for early relationships and interventions. Zero Three 2018; 38(5): 17–22.
70. Büyükşahin A. Yakın İlişki Kuran ve Kurmayan Üniversite Öğrencilerinin Çeşitli Sosyal Psikolojik Etkenler Yönünden Karşılaştırılması. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Ankara: Ankara Üniversitesi, Sosyal Psikoloji Anabilim Dalı, 2001.
71. Sezer T, Sapancı A, Kuzgun TB. Çocukluk çağı ruhsal travma düzeyi ile savunma biçimleri arasındaki ilişkide bağlanma boyutlarının düzenleyici rolü. Ayna Klinik Psikoloji Dergisi 2003; 10(1): 57-82.
72. West AE. Yetişkin Bağlanma Stillerinin Savunma Mekanizmaları ve Yaşam Doyumuyla İlişkilerinin İncelenmesi. Yüksek Lisans Tezi. Işık Üniversitesi, Klinik Psikoloji Yüksek Lisans Programı, 2018.