Madde Bağımlılığı ve İnsan Evrimi
Öz
Madde bağımlılığı, günümüzde insan toplumunu derinden ve çok yönlü olarak etkileyen en önemli problemlerden birisidir. Farklı amaçlarla bağımlılık yapıcı maddelerin kullanımı tarihte ilk insan topluluklarının yaşadığı dönemlere kadar uzanmaktadır. Tarih boyunca; psikotropik bitkiler ile insanoğlu arasındaki koevrim süreci, bu sürecin insan organizması üzerinde bıraktığı izler, omurgalı canlılarda amigdala gibi bağımlılık ilişkili beyin yapılarının gösterdiği değişimler ve bağımlılık sürecinde işleyen nöroadaptasyon mekanizmaları incelendiğinde, madde bağımlılığının evrimsel boyutu konusu da gündeme gelmektedir. Evrim sürecine tabi olan bir canlı olarak insanoğlunun bu davranışı da evrimsel perspektiften değerlendirildiğinde; belirli adaptasyon, doğal seçilim ve hayatta kalım mekanizmalarının madde bağımlılığı sürecinde aktif rol alan mekanizmalar ile benzerlik gösterdiği görülmüştür. Bu çalışma ile, madde bağımlılığı davranışının günümüze kadar ne tür mekanizmalarla korunmuş olduğunu incelemek; böylece bağımlılık konusuna yeni bir bakış açısı getirmek amaçlanmıştır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Adinoff, B. (2004) “Neurobiologic Processes in Drug Reward and Addiction.” Harvard Review of Psychiatry, 12(6), 305–320.
- Alcaro A, Huber R, Panksepp J. (2007) “Behavioral functions of the mesolimbic dopaminergic system: an affective neuroethological perspective.” Brain Res Rev 2007; 56: 283– 321 .
- Bunney BS, Aghajanian GK. (1978) “d-Amphetamine-induced depression of central dopamine neurons: evidence for mediation by both autoreceptors and a striato-nigral feedback pathway.” NaunynSchmiedebergs Arch Pharmacol 1978;304:255–61.
- Charles Darwin, "On the Origin of Species by Means of Natural Selection, or the Preservation of Favoured Races in the Struggle for Life," 1859.
- Cooper ML, Frone MR, Russell M, Mudar P (1995) “Drinking to regulate positive and negative emotions: a motivational model of alcohol use.” J Pers Soc Psychol 1995, 69:990-1005.
- Dalton, D. R. (1979) “The Alkaloids: The Fundamental Chemistry— A Biogenetic Approach.” New York: Marcel Dekker, Inc.
- Di Chiara G.(1997) “Alcohol and dopamine.” Alcohol Health Res World 21:108–14.
- Di Chiara G. (1998) “A motivational learning hypothesis of the role of mesolimbic dopamine in compulsive drug use.” J Psychopharmacol 1998;12:54–67.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Klinik Tıp Bilimleri
Bölüm
Derleme
Yazarlar
Elif Mutlu
*
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
31 Mart 2018
Gönderilme Tarihi
23 Mart 2018
Kabul Tarihi
1 Nisan 2018
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2018 Cilt: 19 Sayı: 1