EN
TR
Kannabinoidlerin Öğrenme ve Bellek İşlevleri Üzerindeki Akut ve Kronik Etkileri
Öz
Kannabinoidler klinik amaçlı
kullanımlarının yanı sıra bilişsel işlevler üzerinde bozucu etki yaratmakta ve
bağımlılık yapıcı potansiyelleriyle bilinmektedir. Kannabinoidlerin bilişsel işlevler üzerindeki
en belirgin ve tutarlı negatif etkisi kısa süreli bellek veya çalışma belleği
alanlarında görülmektedir. Bellek işlevlerinden sorumlu olan hipokampüs ve
prefrontal korteks gibi alanların her ikisi de CB1 reseptörleri
açısından zengin alanlardır. Özgül kannabinoid reseptörlerinin, bu reseptörlere
bağlanan endojen ligandların ve seçici CB1 reseptör antagonisti ile
transgenik modellerin sağladığı olanaklarla kannabinoidlerin öğrenme ve bellek
işlevleri üzerindeki bozucu etkilerinin altında yatan nöral mekanizma konusunda
önemli gelişmeler kaydedilmiştir. Akut madde intoksikasyonunun dışlandığı
çalışmalarda ise kronik esrar kullanıcılarının sözel öğrenme ve bellek
görevlerinde düşük performans göstermesi, kannabinoidlerin öğrenme ve bellek
işlevleri üzerindeki potansiyel kronik negatif etkisini yansıtmaktadır. Çalışmalar
özellikle ergenlik döneminde esrar kullanımının potansiyel kalıcı yan
etkilerine işaret etmektedir. Bu makalenin amacı, kannabinoidlerin öğrenme ve
bellek fonksiyonları üzerindeki hem akut hem de kronik etkisinin doğasını
mevcut insan ve hayvan çalışmaları kapsamında olabildiğince kapsamlı bir
şekilde incelemektir. Mevcut negatif etkinin boyutu, esrar kullanım
özellikleriyle olan ilişkisi, esrar kullanımın sonlandırılmasıyla birlikte
geriye döndürülebilir bir doğası olup olmadığı gibi sorular mevcut bulgular ışığında
cevaplandırılmaya çalışılacaktır. Konunun özellikle ergenlik dönemindeki
bireyler için eğitimsel doğurguları bulunmakla birlikte, dünyada esrar
kullanımının yasallaştırılması yönündeki girişimler açısından da toplumsal
önemi bulunmaktadır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- United Nations Office on Drugs and Crime, World Drug Report 2017 (ISBN: 978-92-1-148291-1, eISBN: 978-92-1-060623-3, United Nations publication, Sales No. E.17.XI.6).
- Whiting PF, Wolff RF, Deshpande S, et al. Cannabinoids for medical use: a systematic review and meta-analysis. JAMA 2015; 313(24):2456-2473.
- ElSohly MA, Mehmedic Z, Foster S, et al. Changes in cannabis potency over the last 2 decades (1995-2014): analysis of current data in the United States. Biol Psychiatry 2016; 79(7):613-619.
- Gaoni Y, Mechoulam R. Isolation, structure and partial synthesis of an active constituent of hashish. J Am Chem Soc 1964; 86(8):1646-1647.
- Mechoulam R, Parker LA. The endocannabinoid system and the brain. Annu Rev Psychol. 2013; 64:21-47.
- Curran HV, Freeman TP, Mokrysz C, et al. Keep off the grass? Cannabis, cognition and addiction. Nat Rev Neurosci 2016; 17(5):293-306.
- Hillard CJ, Harris RA, Bloom AS. Effects of the cannabinoids on physical properties of brain membranes and phospholipid vesicles: fluorescence studies. J Pharmacol Exp Ther 1985; 232(3):579-588.
- Howlett AC. Cannabinoid inhibition of adenylate cyclase: biochemistry of the response in neuroblastoma cell membranes. Mol Pharmacol 1985; 27(4):429-436.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Klinik Tıp Bilimleri
Bölüm
Derleme
Yayımlanma Tarihi
30 Aralık 2018
Gönderilme Tarihi
21 Ekim 2018
Kabul Tarihi
10 Kasım 2018
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2018 Cilt: 19 Sayı: 4
APA
Alkan, B., & Alıcı, T. (2018). Kannabinoidlerin Öğrenme ve Bellek İşlevleri Üzerindeki Akut ve Kronik Etkileri. Bağımlılık Dergisi, 19(4), 123-135. https://izlik.org/JA22PJ99KR
AMA
1.Alkan B, Alıcı T. Kannabinoidlerin Öğrenme ve Bellek İşlevleri Üzerindeki Akut ve Kronik Etkileri. Bağımlılık Dergisi. 2018;19(4):123-135. https://izlik.org/JA22PJ99KR
Chicago
Alkan, Burcu, ve Tevfik Alıcı. 2018. “Kannabinoidlerin Öğrenme ve Bellek İşlevleri Üzerindeki Akut ve Kronik Etkileri”. Bağımlılık Dergisi 19 (4): 123-35. https://izlik.org/JA22PJ99KR.
EndNote
Alkan B, Alıcı T (01 Aralık 2018) Kannabinoidlerin Öğrenme ve Bellek İşlevleri Üzerindeki Akut ve Kronik Etkileri. Bağımlılık Dergisi 19 4 123–135.
IEEE
[1]B. Alkan ve T. Alıcı, “Kannabinoidlerin Öğrenme ve Bellek İşlevleri Üzerindeki Akut ve Kronik Etkileri”, Bağımlılık Dergisi, c. 19, sy 4, ss. 123–135, Ara. 2018, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA22PJ99KR
ISNAD
Alkan, Burcu - Alıcı, Tevfik. “Kannabinoidlerin Öğrenme ve Bellek İşlevleri Üzerindeki Akut ve Kronik Etkileri”. Bağımlılık Dergisi 19/4 (01 Aralık 2018): 123-135. https://izlik.org/JA22PJ99KR.
JAMA
1.Alkan B, Alıcı T. Kannabinoidlerin Öğrenme ve Bellek İşlevleri Üzerindeki Akut ve Kronik Etkileri. Bağımlılık Dergisi. 2018;19:123–135.
MLA
Alkan, Burcu, ve Tevfik Alıcı. “Kannabinoidlerin Öğrenme ve Bellek İşlevleri Üzerindeki Akut ve Kronik Etkileri”. Bağımlılık Dergisi, c. 19, sy 4, Aralık 2018, ss. 123-35, https://izlik.org/JA22PJ99KR.
Vancouver
1.Burcu Alkan, Tevfik Alıcı. Kannabinoidlerin Öğrenme ve Bellek İşlevleri Üzerindeki Akut ve Kronik Etkileri. Bağımlılık Dergisi [Internet]. 01 Aralık 2018;19(4):123-35. Erişim adresi: https://izlik.org/JA22PJ99KR