Derleme

Kannabinoidlerin Öğrenme ve Bellek İşlevleri Üzerindeki Akut ve Kronik Etkileri

Cilt: 19 Sayı: 4 30 Aralık 2018
PDF İndir
EN TR

Kannabinoidlerin Öğrenme ve Bellek İşlevleri Üzerindeki Akut ve Kronik Etkileri

Öz

Kannabinoidler klinik amaçlı kullanımlarının yanı sıra bilişsel işlevler üzerinde bozucu etki yaratmakta ve bağımlılık yapıcı potansiyelleriyle bilinmektedir.  Kannabinoidlerin bilişsel işlevler üzerindeki en belirgin ve tutarlı negatif etkisi kısa süreli bellek veya çalışma belleği alanlarında görülmektedir. Bellek işlevlerinden sorumlu olan hipokampüs ve prefrontal korteks gibi alanların her ikisi de CB1 reseptörleri açısından zengin alanlardır. Özgül kannabinoid reseptörlerinin, bu reseptörlere bağlanan endojen ligandların ve seçici CB1 reseptör antagonisti ile transgenik modellerin sağladığı olanaklarla kannabinoidlerin öğrenme ve bellek işlevleri üzerindeki bozucu etkilerinin altında yatan nöral mekanizma konusunda önemli gelişmeler kaydedilmiştir. Akut madde intoksikasyonunun dışlandığı çalışmalarda ise kronik esrar kullanıcılarının sözel öğrenme ve bellek görevlerinde düşük performans göstermesi, kannabinoidlerin öğrenme ve bellek işlevleri üzerindeki potansiyel kronik negatif etkisini yansıtmaktadır. Çalışmalar özellikle ergenlik döneminde esrar kullanımının potansiyel kalıcı yan etkilerine işaret etmektedir. Bu makalenin amacı, kannabinoidlerin öğrenme ve bellek fonksiyonları üzerindeki hem akut hem de kronik etkisinin doğasını mevcut insan ve hayvan çalışmaları kapsamında olabildiğince kapsamlı bir şekilde incelemektir. Mevcut negatif etkinin boyutu, esrar kullanım özellikleriyle olan ilişkisi, esrar kullanımın sonlandırılmasıyla birlikte geriye döndürülebilir bir doğası olup olmadığı gibi sorular mevcut bulgular ışığında cevaplandırılmaya çalışılacaktır. Konunun özellikle ergenlik dönemindeki bireyler için eğitimsel doğurguları bulunmakla birlikte, dünyada esrar kullanımının yasallaştırılması yönündeki girişimler açısından da toplumsal önemi bulunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. United Nations Office on Drugs and Crime, World Drug Report 2017 (ISBN: 978-92-1-148291-1, eISBN: 978-92-1-060623-3, United Nations publication, Sales No. E.17.XI.6).
  2. Whiting PF, Wolff RF, Deshpande S, et al. Cannabinoids for medical use: a systematic review and meta-analysis. JAMA 2015; 313(24):2456-2473.
  3. ElSohly MA, Mehmedic Z, Foster S, et al. Changes in cannabis potency over the last 2 decades (1995-2014): analysis of current data in the United States. Biol Psychiatry 2016; 79(7):613-619.
  4. Gaoni Y, Mechoulam R. Isolation, structure and partial synthesis of an active constituent of hashish. J Am Chem Soc 1964; 86(8):1646-1647.
  5. Mechoulam R, Parker LA. The endocannabinoid system and the brain. Annu Rev Psychol. 2013; 64:21-47.
  6. Curran HV, Freeman TP, Mokrysz C, et al. Keep off the grass? Cannabis, cognition and addiction. Nat Rev Neurosci 2016; 17(5):293-306.
  7. Hillard CJ, Harris RA, Bloom AS. Effects of the cannabinoids on physical properties of brain membranes and phospholipid vesicles: fluorescence studies. J Pharmacol Exp Ther 1985; 232(3):579-588.
  8. Howlett AC. Cannabinoid inhibition of adenylate cyclase: biochemistry of the response in neuroblastoma cell membranes. Mol Pharmacol 1985; 27(4):429-436.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Klinik Tıp Bilimleri

Bölüm

Derleme

Yayımlanma Tarihi

30 Aralık 2018

Gönderilme Tarihi

21 Ekim 2018

Kabul Tarihi

10 Kasım 2018

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2018 Cilt: 19 Sayı: 4

Kaynak Göster

APA
Alkan, B., & Alıcı, T. (2018). Kannabinoidlerin Öğrenme ve Bellek İşlevleri Üzerindeki Akut ve Kronik Etkileri. Bağımlılık Dergisi, 19(4), 123-135. https://izlik.org/JA22PJ99KR
AMA
1.Alkan B, Alıcı T. Kannabinoidlerin Öğrenme ve Bellek İşlevleri Üzerindeki Akut ve Kronik Etkileri. Bağımlılık Dergisi. 2018;19(4):123-135. https://izlik.org/JA22PJ99KR
Chicago
Alkan, Burcu, ve Tevfik Alıcı. 2018. “Kannabinoidlerin Öğrenme ve Bellek İşlevleri Üzerindeki Akut ve Kronik Etkileri”. Bağımlılık Dergisi 19 (4): 123-35. https://izlik.org/JA22PJ99KR.
EndNote
Alkan B, Alıcı T (01 Aralık 2018) Kannabinoidlerin Öğrenme ve Bellek İşlevleri Üzerindeki Akut ve Kronik Etkileri. Bağımlılık Dergisi 19 4 123–135.
IEEE
[1]B. Alkan ve T. Alıcı, “Kannabinoidlerin Öğrenme ve Bellek İşlevleri Üzerindeki Akut ve Kronik Etkileri”, Bağımlılık Dergisi, c. 19, sy 4, ss. 123–135, Ara. 2018, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA22PJ99KR
ISNAD
Alkan, Burcu - Alıcı, Tevfik. “Kannabinoidlerin Öğrenme ve Bellek İşlevleri Üzerindeki Akut ve Kronik Etkileri”. Bağımlılık Dergisi 19/4 (01 Aralık 2018): 123-135. https://izlik.org/JA22PJ99KR.
JAMA
1.Alkan B, Alıcı T. Kannabinoidlerin Öğrenme ve Bellek İşlevleri Üzerindeki Akut ve Kronik Etkileri. Bağımlılık Dergisi. 2018;19:123–135.
MLA
Alkan, Burcu, ve Tevfik Alıcı. “Kannabinoidlerin Öğrenme ve Bellek İşlevleri Üzerindeki Akut ve Kronik Etkileri”. Bağımlılık Dergisi, c. 19, sy 4, Aralık 2018, ss. 123-35, https://izlik.org/JA22PJ99KR.
Vancouver
1.Burcu Alkan, Tevfik Alıcı. Kannabinoidlerin Öğrenme ve Bellek İşlevleri Üzerindeki Akut ve Kronik Etkileri. Bağımlılık Dergisi [Internet]. 01 Aralık 2018;19(4):123-35. Erişim adresi: https://izlik.org/JA22PJ99KR