Yıl 2019, Cilt 20 , Sayı 4, Sayfalar 197 - 205 2019-12-29

Sağlıklı Yaşam Seminerine Katılan Öğrencilerin Madde Bağımlılığı İle İlgili Farkındalıkları
Awareness of Substance Addiction among Students Attending Healthy Life Seminar

Şengal BAĞCI TAYLAN [1] , İbrahim NAS [2] , Çiçek EDİZ [3]


Amaç: Türkiye’de madde bağımlılığı, Birleşmiş Milletlerin raporlarına göre 2009 yılından beri 17 katlık artış göstermiştir. Bu çalışma ile madde bağımlılığı ile ilgili seminere katılan öğrencilerde sigara, alkol ve madde bağımlılığı durumunun tespiti ve farkındalıklarının değerlendirilmesini amaçladık.

Yöntem: Çalışmamızda, Hakkâri Üniversitesinde düzenlenen madde bağımlılığı hakkında bilgilendirmenin yapıldığı seminere katılan öğrencilere eğitim öncesi ve sonrası anket uyguladık. Ankete, seminere katılan öğrencilerin % 97,4’ü katılım sağladı.

Bulgular: Anketimizin demografik verilerine göre; erkeklerde kızlara göre sigara, alkol ve madde kullanımına eğilimlerin daha yüksek olduğu ve bu maddelere başlama yaşının daha erken olduğu tespit edildi. Sigara bağımlılığı olan bireylerde alkol ve madde kullanım oranlarının yüksek olduğu görüldü. Ayrıca kronik hastalığı olanlarda sigara kullanım oranı %85.7 ile istatistiksel olarak anlamlı şekilde yüksek bulundu.

Bağımlılık ile mücadelede başvurulabilecek merkezleri bilenlerin oranı %27,0 iken seminer sonrası bu oranın istatistiksel olarak anlamlı şekilde arttığı gözlendi.

Sonuç: Sigara, alkol ve madde bağımlılığı ile mücadele alanında yapılacak eğitimlerin bireyin farkındalığını artıracağı ve bağımlılık ile mücadelesinde nasıl bir yol izleyeceği konusunda kılavuz olacağı açıktır. Ayrıca; bağımlılık ile ilgili danışmanlık, destek ve tedavi merkezlerinin tanıtımı yapılmalı ve bireylerin bağımlılık ile mücadelede bu merkezlere erişimin kolaylaştırılması sağlanmalıdır. Böylece; toplumun sigara, alkol ve madde bağımlılığı ile mücadelesinde önemli bir yol kat edilecektir.

Objective:  Addiction showed a 17-fold increase since 2009 in Turkey by reports from the United Nations. In this study, we aimed to determine the status of smoking, alcohol and other substances and to evaluate the awareness training in the seminar in addiction at Hakkari University. 

Method:  Survey have been given to each participants. 97,4% of participants completed both the presurvey and postsurvey. 

Results: According to the demographic data of our survey study; smoke, alcohol and drug use rates were found to be higher and starting age was found to be lower in the males than females. Alcohol and substance use rates were found to be high in individuals with cigarette addiction. In addition, the rate of smoking was significantly higher in patients with chronic disease 

The rate of those who knew the addiction treatment centers was 27.0%, this rate was observed a statistically significant increase after the seminar.

Conclusion: It is clear that training in smoking, alcohol and drug addiction will increase the awareness of the individual and will lead to overcome addiction. Also; counseling, support and treatment centers should be promoted, and access to these centers should be facilitated. Thus; important steps will have been taken to prevent smoking, alcohol and drug addiction in order to protect public health.


  • 1.Köksal B. Madde bağımlılarında dürtüsellik ve saldırganlığın incelenmesi. Yüksek Lisans Tezi, İstanbul: Marmara Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Hemşirelik Anabilim Dalı, 2016.
  • 2. Sağlam L. Nikotin Bağımlılığının Klinik Değerlendirilmesi. Güncel Göğüs Hastalıkları Serisi 2017; 4 (1): 78-89
  • 3. Doğan ŞH, Naz İ, Aksel N, ve ark. Hastane Personelinde Sigara Alışkanlığı: Psikolojik Sorunların Etkisi Var Mıdır? İzmir Göğüs Hastanesi Dergisi 2015; 29 (2): 85-93
  • 4. Çelepkolu T, Atlı A, Palancı Y ve ark. Sigara Kullanıcılarda Nikotin Bağımlılık Düzeyinin Yaş Ve Cinsiyetle İlişkisi: Diyarbakır Örneklemi, Dicle Tıp Dergisi 2014; 41 (4): 712-716
  • 5. Bozkurt N, Bozkurt Aİ. Nikotin Bağımlılığını Belirlemede Fagerström Nikotin Bağımlılık Testinin (FBNT) Değerlendirilmesi ve Nikotin Bağımlılığı İçin Yeni Bir Test Oluşturulması. Pamukkale Tıp Dergisi 2016; 9 (1): 45-51.
  • 6. Ektiricioğlu C. Alkol ve madde bağımlılığında içselleştirilmiş damgalanma ve tedavi motivasyonu ilişkisinin incelenmesi. Yüksek Lisans Tezi, İstanbul: Marmara Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Hemşirelik Anabilim Dalı, 2016.
  • 7. Koca B, Oğuzöncül AF. İnönü Üniversitesi Sağlık Yüksekokulu Öğrencilerinin Sigara, Alkol, Madde Kullanımına Etki Eden Etmenler ve Aileden Aldıkları Sosyal Desteğin Etkisi. Kocaeli Tıp Dergisi 2015; 4 (2): 4-13.
  • 8. Sansone A, Di Dato C, De Angelis C, et al. Smoke, alcohol and drug addiction and male fertility. Reproductive biology and endocrinology 2018; 16 (1): 3.
  • 9. European Monitoring Centre for Drugs and Drug Addiction (EMCDDA) national report, Turkey For Drugs And Drug Addıctıon Monıtorıng Center, 2013
  • 10. Kayır H, İpekdal İ, Evrensel A, Uzbay İT. Gata Askeri Tıp Fakültesi’nde Gerçekleştirilen Madde Bağımlılığı Konulu Paneli Dinlemeye Gelenlerde Bağımlılık Yapıcı Madde Kullanımının Anket Yöntemi İle Sorgulanması. Bağımlılık Dergisi 2000; 1 (2): 72-80
  • 11. Atlam DH, Aldemir E, Altintoprak AE. Prevalence of risky behaviors and relationship of risky behaviors with substance use among university students. Dusunen Adam The Journal of Psychiatry and Neurological Sciences 2017; 30: 287-298.
  • 12. Ulukoca N, Gökgöz Ş, Karakoç A. Kırklareli üniversitesi öğrencileri arasında sigara, alkol ve madde kullanım sıklığı. Fırat Tıp Dergisi 2013; 18 (4): 230-234.
  • 13. Matheny KB, Weatherman KE. Predictors of smoking cessation and maintenance. J Clin Psychol 1998; 54 (2): 223-35.
  • 14. Brady KT, Randall CL. Gender differences in substance use disorders. Psychiatric Clinics of North America 1999; 22(2): 241-52.
  • 15. Turhan E, İnandı T, Özer C, Akoğlu S. Üniversite öğrencilerinde madde kullanımı, şiddet ve bazı psikolojik özellikler. Turkish Journal of Public Health 2011; 9(1): 33-44.
  • 16. Karaçam Ö, Totan T. Ege Üniversitesi öğrencileri arasında bağımlılık yapıcı madde kullanımının çok boyutlu ölçekleme yöntemiyle incelenmesi. Anatolian Journal of Psychiatry/Anadolu Psikiyatri Dergisi 2014; 15(2): 116-23.
  • 17. Ilhan, IÖ, Yıldırım F, Demirbaş H, Doğan YB. Prevalence and sociodemographic correlates of substance use in a university-student sample in Turkey. International journal of public health 2009; 54(1): 40-4.
  • 18. Di Pietro MC, Doering-Silveira EB, Oliveira MPT, et al. Factors associated with the use of solvents and cannabis by medical students. Addictive behaviors 2007; 32(8): 1740-4.
  • 19. Ljubotina D, Galic J, Jukic V. Prevalence and risk factors of substance use among urban adolescents: questionnaire study. Croat Med J 2004; 45(1): 88-98.
  • 20. De Micheli D, Formigoni MLO. Drug use by Brazilian students: associations with family, psychosocial, health, demographic and behavioral characteristics. Addiction 2004; 99(5): 570-8.
  • 21. Süngü H. Üniversite Öğrencilerinin Zararlı Madde Kullanımına İlişkin Tutumları. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 2014; 11(26): 167-94.
  • 22. Onen ZP, Sen E, Eriş Gülbay B. Comparing the effectiveness of different treatment modalites on the smoking cessation rates. Tuber Toraks 2010; 58: 385-92.
  • 23. Dayi A, Gulec G, Mutlu F. Prevalence of Tobacco, Alcohol and Substance use Among Eskisehir Osmangazi University Students/Eskisehir Osmangazi Üniversitesi ögrencilerinde sigara, alkol ve madde kullanim yayginligi. Dusunen Adam 2015; 28(4): 309.
  • 24. Yıldız EU. Ergen madde kullanımına kuramsal bakış. İçinde E Coşkunol H (editör). Ergenlerde Sigara, Alkol ve Madde Kullanımı Hazırlayıcı ve Koruyucu Etkenler. Ege Üniversitesi Yayınları, İzmir, 2011:17-30.
  • 25. Türkiye Uyuşturucu raporu, T.C. İçişleri Bakanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Narkotik Suçlarla Mücadele Daire Başkanlığı, Ankara: 2017.
  • 26. Ozbay Y, Yilmaz S, Buyukozturk S, ve ark. Substance Dependence: Reinforcing the Individual for a Clean Life. Addıcta-The Turkısh Journal On Addıctıons 2018; 5(1): 113-30.
  • 27. United Nations Office on Drugs and Crime (UNODC). International Standards on Drug Use Prevention. Vienna: 2015.
  • 28. Öz B, Alkevli A. Öğrencilerin Madde Kullanımı Ve Bağımlılığında Etkili Olan Faktörlere Bakışının Demografik Özelliklere Göre İncelenmesi: Çukurova Üniversitesi Örneği. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 2018; (39): 29-43.
  • 29. Lochman, JE, Van den Steenhoven A. Family-based approaches to substance abuse prevention. The Journal of Primary Prevention 2002; 23(1): 49–114.
  • 30. Selçuk EB, Tetik BK. Sigara Bırakma Başarısı Üzerine Etki Eden Faktörler, Başarı Ölçütleri. Turkiye Klinikleri Family Medicine Special Topics 2016; 7(5): 69-73.
  • 31. Yaşar Z, Kurt ÖK, Talay F, Kargı A. Bir yıllık sigara bırakma poliklinik sonuçlarımız: sigara bırakmada etkili olan faktörler. Eurasian J Pulmonol 2014; 16: 99-104.
Birincil Dil tr
Konular Tıp
Bölüm Araştırma
Yazarlar

Orcid: 0000-0002-8158-4487
Yazar: Şengal BAĞCI TAYLAN (Sorumlu Yazar)
Kurum: HAKKARİ ÜNİVERSİTESİ
Ülke: Turkey


Orcid: 0000-0001-8858-2410
Yazar: İbrahim NAS
Kurum: VAN YÜZÜNCÜ YIL ÜNİVERSİTESİ
Ülke: Turkey


Orcid: 0000-0002-9717-1839
Yazar: Çiçek EDİZ
Kurum: HAKKARİ ÜNİVERSİTESİ
Ülke: Turkey


Tarihler

Kabul Tarihi : 5 Eylül 2019
Yayımlanma Tarihi : 29 Aralık 2019

AMA Bağcı Taylan Ş , Nas İ , Ediz Ç . Sağlıklı Yaşam Seminerine Katılan Öğrencilerin Madde Bağımlılığı İle İlgili Farkındalıkları. Bağımlılık Dergisi. 2019; 20(4): 197-205.