GANOS DAĞLARI DOĞAL FLORASINDAN TOPLANAN Vitis TÜRLERİNİN BAĞ ANTRAKNOZU (Elsinoe ampelina) ve KURŞUNİ KÜF (Botrytis cinerea) HASTALIKLARINA DAYANIKLILIKLARININ MOLEKÜLER OLARAK BELİRLENMESİ

Nihan Şahin; Serkan Candar; Elman Bahar; İlknur Korkutal; Demir Kök

GANOS DAĞLARI DOĞAL FLORASINDAN TOPLANAN Vitis TÜRLERİNİN BAĞ ANTRAKNOZU (Elsinoe ampelina) ve KURŞUNİ KÜF (Botrytis cinerea) HASTALIKLARINA DAYANIKLILIKLARININ MOLEKÜLER OLARAK BELİRLENMESİ

Öz

Bağ antraknozu (Elsinoe ampelina) ve kurşuni küf (Botrytis cinerea), ülkemizde yaygın olarak görülen bağ hastalıkları arasındadır. Bu hastalıklar tüm yeşil aksamı etkilemekle beraber; özellikle üzüm tanesinde ciddi hasarlara yol açmaktadırlar. Ayrıca silkme gibi bazı fizyolojik bozukluklara da neden olabilmekte, omcanın kurumasına bile sebep olmaktadır. Bu hastalıklara karşı kültürel ve kimyasal mücadele yöntemleri geliştirilmiştir, ancak genetik dayanıklılık veren genlerin bulunması en etkin yöntem olarak kabul edilmektedir. Dayanıklılık kaynağının belirlenmesi ve aktarılması ile ilgili ıslah çalışmaları uzun soluklu ve maliyetli çalışmalardır. Buna rağmen uzun vadede kimyasal mücadeleye göre ekonomik ve çevresel etkilerinin daha az olduğu bilinmektedir. Klasik ıslah dayanıklılık ıslahında melezleme ya da seleksiyon gibi uzun zaman gerektiren yöntemlerden faydalanılmaktadır. Günümüzde ise genetik çalışmalarda kaydedilen ilerlemeler, özellikle Vitis sp. gibi detaylı çalışılmış türlerde, dayanıklılık sağlayan genlerin iyi tanınmasını, bu genlerin tespitine yarayan moleküler belirteçlerin geliştirilmesini ve ıslah süreçlerinin hızlanmasını sağlamıştır. Bu araştırmada bağcılığın antik zamanlardan beri neredeyse kesintisiz devam ettiği Ganos Dağları doğal florasından toplanan Vitis türlerinde moleküler belirteçler yardımıyla bağ antraknozu ve kurşuni küf hastalıklarına dayanıklı genotipler araştırılmıştır. Çalışmada toplam 43 genotip incelenmiş, tekli dominant bir gen tarafından idare edilen bağ antraknozuna dayanıklılık ile ilişkili bir SCAR (Sequence Characterized Amplified Region) belirteci ve kurşuni küfe dayanıklılık ile ilişkilendirilmiş bir SSR (Simple Sequence Repeats) belirteci kullanılmıştır. Çalışma sonucunda bağ antraknozuna dayanıklılık geni ile ilişkilendirilmiş bölgeyi taşıyan 6 genotip, kurşuni küf dayanıklılık ile ilişkilendirilmiş bölgeyi taşıyan 2 genotip tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Ziraat, Veterinerlik ve Gıda Bilimleri

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Nihan Şahin ^* Bu kişi benim
Türkiye

Serkan Candar
Türkiye

Elman Bahar Bu kişi benim
Türkiye

İlknur Korkutal Bu kişi benim
Türkiye

Demir Kök Bu kişi benim
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

27 Şubat 2023

Gönderilme Tarihi

1 Ekim 2022

Kabul Tarihi

-

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Cilt: 52 Sayı: Özel Sayı 1

IZ

https://izlik.org/JA89GR33NA

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Şahin, N., Candar, S., Bahar, E., Korkutal, İ., & Kök, D. (2023). GANOS DAĞLARI DOĞAL FLORASINDAN TOPLANAN Vitis TÜRLERİNİN BAĞ ANTRAKNOZU (Elsinoe ampelina) ve KURŞUNİ KÜF (Botrytis cinerea) HASTALIKLARINA DAYANIKLILIKLARININ MOLEKÜLER OLARAK BELİRLENMESİ. Bahçe, 52(Özel Sayı 1), 350-354. https://izlik.org/JA89GR33NA