Örtü Bitkisi (Cover Crops) Uygulamasının Catherina Şeftali Çeşidinin Verim, Fenolojik Özellikler, Pomolojik Özellikler ve Meyve Uçucu Bileşenleri Üzerine Etkilerinin Belirlenmesi

Öz

Örtü bitkilerinin yaygın olarak bilinen olumlu etkileri arasında toprak verimliliği ve meyve ağaçlarında kılcal kök faaliyetlerinin arttırılması, dolayısıyla mikrobesin elementlerinden daha yüksek seviyede yararlanma, hastalık ve zararlı mücadelesinde çok yönlü kazanımların elde edilmesi, etkin bir yabancı ot kontrolünün sağlanması ve toprak pH düzenlemesi bulunmaktadır. Canlı malç olarak da bilinen örtü bitkisi uygulamalarının meyve verim ve kalitesi üzerine de olumlu etkileri bulunmaktadır. 2021 2022 yıllarında yürütülen bu çalışma, örtü bitkisi uygulamasının Catherina şeftali çeşidinin verim, fenolojik özellikler, pomolojik özellikler ve meyve uçucu bileşenleri üzerine etkilerinin belirlenmesi amacıyla yürütülmüştür. Anadolu Etap Kumkale işletmesinde (Çanakkale) bulunan deneme parselinde belirlenen sıra aralarına 9 farklı türe ait tohum karışımı ekilmiş ve tohumların çimlenmesini takiben arazi koşullarında fenolojik, fizyolojik ve vejetatif gelişme performansını belirlemeye yönelik ölçümler yapılmış, meyve verimini belirlemek için sayımlar gerçekleştirilmiş, meyve örnekleri alınarak kalite analizleri ile olgun meyvelerde uçucu aroma bileşenlerini belirlemeye yönelik kromatografik analizler yapılmıştır. Örtü bitkilerinin şeftalilerde meyve fiziksel özellikleri ile biyokimyası üzerine değişik etkileri olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Örtü bitkisi uygulamasının meyvelerde lakton, ester ve bazı önemli terpen bileşiklerinin sentezini yoğunlaştırdığı belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Prunus
• kalite
• aroma
• GC-MS
• lakton

Determination of the Effects of Cover Crops on Yield, Phenological Characteristics, Pomological Characteristics and Fruit Volatile Compounds of Catherina Peach Variety

Öz

Among the widely known positive effects of cover crops are increasing soil fertility, achieving versatile gains in disease and pest control, providing effective weed control, soil pH regulation, increasing capillary root activities in fruit trees, and higher utilization of micronutrients. Cover crop applications, also known as living mulch, also have positive effects on fruit yield and quality. This study was conducted to determine the effects of cover crop application on yield, phenological characteristics, pomological characteristics and fruit volatile components of Catherina peach cultivar in 2021 and 2022 seasons. Seed mixtures of 9 different species were sown in the row spacing determined in the experimental plot in Anadolu Etap Kumkale plantation (Çanakkale) and following the germination of the seeds, measurements were made to determine phenological, physiological and vegetative growth performance under field conditions, counts were carried out to determine fruit yield, fruit samples were taken and quality analyses were performed, and chromatographic analyses were performed to determine volatile aroma components in ripe fruits. It was concluded that cover crops had different effects on fruit physical properties and biochemistry in peaches. It was determined that cover crop application intensified the synthesis of lactone, ester and some important terpene compounds in fruits.

Anahtar Kelimeler

• Prunus
• quality
• aroma
• GC-MS
• lactone

Kaynakça

1. Işık, D., Türkmen, G., Demir, Z., Macit, İ. 2018. Yarı bodur elma bahçelerinde bazı örtücü bitkilerin verim ve kalite üzerine etkileri. Erciyes Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Fen Bilimleri Dergisi 3(2):60-74.
2. Kitiş Y.E. 2010. Meyve bahçelerinde örtücü bitki kullanımı. Tarım Türk Dergisi 22:36-38.
3. Tursun, N., Işık, D., Demir, Z., Jabran, K. 2018. Use of living, mowed, and soil-incorporated cover crops for weed control in apricot orchards. Agronomy 8(8):150.
4. Isık, D., Kaya, E., Ngouajio, M., Mennan, H. 2009. Summer cover crops for weed management and yield improvement in organic lettuce (Lactuca sativa) production. Phytoparasitica 37:193-203.
5. Işık, D., Dok, M., Ak, K., Macit, İ., Demir, Z., Mennan, H. 2014. Use of cover crops for weed suppression in hazelnut (Corylus avellana L.) in Turkey. Communications in Agricultural and Applied Biological Sciences 79:5-110.
6. Wortman, S.E., C.A. Francis, J.L. Lindquist 2012. Cover crop mixtures for the western corn belt: opportunities for increased productivity and stability. Agronomy Journal 104(3):699-705.
7. Demir, Z., Tursun, N., Işık, D. 2019. Effects of different cover crops on soil quality parameters and yield in an apricot orchard. International Journal of Agriculture and Biology 21(2):399-408.
8. Demir, Z., Işık, D. 2019. Fındık ve elma bahçelerinde DTPA ile ekstrakte edilebilir mikro element içeriklerine farklı örtücü bitkilerin etkilerinin karşılaştırılması. Türk Tarım ve Doğa Bilimleri Dergisi 6(2):137-147.

9. Robacer, M., Canali, S., Kristensen, H.L., Bavec, F., Mlakar, S.G., Jakop, M., Bavec, M. 2016. Cover crops in organic field vegetable production. Scientia Horticulturae 208:104-110.
10. Türkmen, Ö. 2003. Bazı yeni şeftali ve nektarin çeşitlerinin Çukurova koşullarındaki performanslarının incelenmesi (Yüksek Lisans Tezi). Çukurova Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Bahçe Bitkileri Anabilim Dalı, Adana, 56 s.
11. Macit, İ., Kale, K., Demir, Z., Dok, M., Ak, K., Işık, D. 2020. Bazı örtücü bitkilerin Trabzon hurması (Diospyros kaki L.)’nda verim ve meyve kalitesine etkilerinin araştırılması. Türkiye Tarımsal Araştırmalar Dergisi 7(2):128-135.
12. Kühn, B.F., Pedersen, H.L. 2009. Cover crop and mulching effects on yield and fruit quality in unsprayed organic apple production. European Journal of Horticultural Sciences 74(6):247-256.
13. Bayazit, S., İmrak, B., Küden, A. 2012. Erkenci şeftali ve nektarin çeşitlerinde uç alma uygulamalarının verim ve meyve kalitesine etkileri. Mustafa Kemal Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi 17(1):23-31.
14. Gür, E., Gündoğdu, M.A., Şeker, M. 2020. Lapseki ekolojisinde yaygın bir şekilde yetiştirilen şeftali çeşitlerinin pomolojik özelliklerinin belirlenmesi. Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi LJAR Dergisi 1(2):90-100.
15. Sanchez, E.E., Giayetto, A., Cichon, L., Fernandez, D., Aruani, M.C., Curetti, M. 2007. Cover crops influence soil properties and tree performance in an organic apple (Malus domestica Borkh) orchard in northern Patagonia. Plant, Soil and Environment 292(1/2):193-203.