Gerbera’da (Gerbera jamesonii Bolus ex. Hooker) Kapitulum Eksplantlarından In Vitro Rejenerasyon

Öz

Gerbera (G.jamesonii Bolus ex. Hooker) süs bitkisi türü Türkiye’de süs bitkileri içinde üretim alanı olarak üçüncü, üretim miktarı açısından ise (adet dal) ikinci sırada yer almaktadır. Ancak üretim, tamamen yurt dışından ithal edilen yabancı çeşitlere ait anaç materyalle gerçekleştirilmektedir. Bu türe yönelik ticari üretim ve yerli ıslah çalışmalarının hızlandırılması adına, in vitro çoğaltım tekniklerinin çalışmalara entegre edilmesi önemli bir ihtiyaçtır. Bu çalışmada, üreticiden temin edilen üç farklı gerbera çeşidinin in vitro kapitulum kültürü ile çoğaltım olanakları araştırılmıştır. Bu amaçla gerbera kapitulumları, farklı oranlarda BAP (2.0, 3.0 ve 4.0 mg/L) ile NAA (0.5, 0.25 mg/L) kombinasyonları içeren MS besin ortamında kültüre alınmış ve kapitulumların rejenerasyon performansları incelenmiştir. Tüm genotiplerde, en iyi rejenerasyonun 2.0 mg/L BAP+0.5 mg/L NAA kombinasyonunda sağlandığı belirlenmiştir. Genotip tepkisi açısından yapılan değerlendirmede ise en iyi çoğaltım katsayısının 6.57 ile beyaz renkli çiçeklere sahip genotipte sağlandığı, bunu sırasıyla 5.86 değeri ile kırmızı ve 5.04 değeri ile de turuncu çiçekli genotipin izlediği saptanmıştır. Oluşan sürgünlerin alt kültüre alınması ve in vitro ıslah çalışmalarında kullanılması amacıyla mikroçoğaltımına devam edilmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Gerbera
• in vitro
• kapitulum
• rejenerasyon

In Vitro Regeneration from Capitulum Explants in Gerbera (Gerbera jamesonii Bolus ex. Hooker)

Öz

Gerbera (G.jamesonii Bolus ex. Hooker) ranks third in terms of production area and second in terms of production quantity (number of branches) among ornamental plants in Türkiye. However, production is entirely reliant on rootstock material of foreign varieties imported from abroad. Integrating in vitro propagation techniques into studies is essential to accelerate commercial production and domestic breeding efforts for the species. In this study, the potential for in vitro capitulum culture of three different Gerbera cultivars obtained from the producer was investigated. For this purpose, Gerbera capitula were cultured in an MS nutrient medium containing various concentrations of BAP (2.0, 3.0, and 4.0 mg/L) and NAA (0.5, 0.25 mg/L), and the regeneration performance of capitula was examined. It was determined that the best regeneration occurred in the 2.0 mg/L BAP + 0.5 mg/L NAA combination across all genotypes. In terms of genotype response, the highest multiplication coefficient, with a value of 6.57, was obtained from the genotype with white flowers, followed by genotypes with red and orange flowers with values of 5.86 and 5.04, respectively. Micropropagation of the developed shoots for subculturing and use in in vitro breeding studies is ongoing.

Anahtar Kelimeler

• Gerbera
• in vitro
• capitulum
• regeneration

Kaynakça

1. Uzma, J., Talla, S.K., Madam, E., Mamidala, P. 2022. Assessment of salinity tolerance deploying antioxidant defense systems in Gerbera jamesonii. Biosci. Biotechnol. Res. Asia 19, 243-254.
2. Hajizadeh, S.H., Mortazavi, S.N., Tohidi, F., Yıldız, H., Helvaci, M., Alas, T., Okatan, V. 2022. Effect of mutation induced by gamma irradiation in ornamental plant lilium (Lilium longiflorum cv. Tresor). Pakistan Journal of Botany, 54(1):1-8.
3. Minerva, G., Kumar, S. 2013. Micropropagation of gerbera (Gerbera jamesonii Bolus).in: Protocols for micropropagation of selected economically-important horticultural plants. Methods in Molecular Biology, 994(24):305-315.
4. Meiners, J., Schwab, M., Szankowski, I. 2007. Efficient in vitro regeneration systems for Vaccinium species. Plant Cell, Tissue and Organ Culture, 89, 169-176.
5. Kırbay, E., Öcal Özdamar, F., Baysal Furtana, G., Özdemir, G.E. 2022. Gerbera (Gerbera jamesonii Bolus ex. Hooker) bitkisinin doku kültürü yoluyla çoğaltımı üzerinde çalışmalar. Ziraat, Orman ve Su Ürünlerinde Güncel Araştırmalar-Akar T., Daşdemir İ., Cengizler İ. (Eds.). Chapter: Bölüm 15, Gece Kitaplığı, Ankara, s:304-335.
6. Pierik, R.L.M., Steegmans, H.H.M., Verhaegh, J.A.M., Wouters, A.N. 1979. New developments in the vegetative propagation of gerberas in test-tubes. Vakbl Bloemisterij, 34:36-7.
7. Pawlowska, H. 1979. Trials on gerbera propagation in vitro. Hod. Rosl. Aklimat. Nasienn, 21(2):177-181. Horticultural Abstracts, 49:450.
8. Mansuroğlu, S.G., Altan, S. 1998. Gerbera jamesonii L.’nin değişik organlarından yararlanarak in vitro yöntemlerle üretim olanaklarının saptanması üzerine bir araştırma. 1. Ulusal Süs Bitkileri Kongresi, Bildiriler 6-9 Ekim 1998, Yalova., s:168-174.

9. Mohammed, S.A. 2006. Gerbera’nın (Gerbera jamesonii Bolus) doku kültürü ile çoğaltımının optimizasyonu (Doktora Tezi). Ege Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Bahçe Bitkileri Anabilim Dalı, İzmir, 216 s.
10. Mohammed, S.A., Özzambak, M.E. 2007. In vitro formation of Gerbera (Gerbera jamesonii Bolus) plantlets from capitulum explants. Propagation of Ornamental Plants, 7(1):37-42.
11. Mohamed, S.A., Hamad, A.A.K. 2021. Micropropagation of gerbera (Gerbera jamesonii Bollus) using capitulum explants. Nile Journal for Agricultural Sciences, 6(1):43-52, ISSN:1585-5507.
12. Alp, H.A., Kazaz, S. 2019. Development of cultivars of gerbera cut flower by hybridization. I. International Ornamental Plants Congress Book of Abstracts, 9-11 October 2019, Bursa, pp:260-261.
13. TUİK, 2022. Türkiye İstatistik Kurumu, 2022 yılı Bitkisel üretim istatistikleri. https://www.tuik.gov.tr (Erişim: Temmuz 2024).
14. Alp, H.A., Kazaz, S. 2021. Gerbera. Ed: S. Kazaz ve N.Y. Mendi, Süs Bitkileri Islahı (Türler), Gece Kitaplığı, Ankara, s:91-132, ISBN:978-625-7478-50-2.
15. Alp, H.A., Uzun, A. 2021. Yerli Gerbera Çeşitlerinin Geliştirilmesi (TAGEM devam eden projeler-2021). Sebzeler ve Süs Bitkileri Araştırmaları, s:19.
16. Kantoğlu, K.Y., Kunter, B. 2021. Mutasyon ıslahı. Ed: N.Y. Mendi ve S. Kazaz, Süs Bitkileri Islahı (Klasik ve Biyoteknolojik Yöntemler), Gece Kitaplığı, Ankara. s:145-202, ISBN:978-625-7478-51-9.
17. Kantoğlu, K.Y., Kuşvuran, Ş., Ellialtıoğlu, Ş.Ş. 2021. Doku kültürü yöntemlerinin stres çalışmalarında kullanımı. Ed: Ş.Ş. Ellialtıoğlu, H.Y., Daşgan, Ş. Kuşvuran, Sebzelerde Stres Toleransı ve Islah Stratejileri. Gece Kitaplığı, Ankara, s:708-741, ISBN:978-625-8449-01-3.
18. Murashige, T., Skoog, F. 1962. A revised medium for rapid growth and bio assays with tobacco tissue cultures. Physiologia Plantarum, 15(3):473-497.
19. Cardoso, J.C., Teixeira da Silva, J.A. 2013. Gerbera micropropagation. Biotechnology Advances 31, 1344-1357.
20. Bahatia, R., Singh, K.P., Singh, M.C. 2012. In vitro mass multiplication of gerbera (Gerbera jamesonii) using capitulum explants. Indian Journal of Agricultural Sciences 82(9):768-774.
21. Cardoso, J.C., Teixeira da Silva, J.A. 2012. Micropropagation of gerbera using chlorine dioxide (ClO₂) to sterilize the culture medium. In Vitro Cell Dev Biol Plant 48:362-8.
22. Cardoso, J.C., Imthurn, A.C.P. 2018. Easy and efficient chemical sterilization of the culture medium for in vitro growth of gerbera using chlorine dioxide (ClO₂). Ornamental Hort. (Campinae) 24(3):218-224.
23. Naz, S., Naz, F., Tariq, A., Aslam, F., Ali, A., Athar, M. 2012. Effect of different explants on in vitro propagation of gerbera (Gerbera jamesonii). Afr. J. Biotechnol. 11:9048-53.
24. Kumar, S., Kanwar, J.K. 2005. Plant regeneration from callus and cell suspension cultures of Gerbera jamesonii cv. Diablo. Eur. J. Hort. Sci. 70:265-70.