Araştırma Makalesi

Lamiaceae Familyasına Ait Bazı Medikal Bitkilerin Bakteriyel Balık Patojenlerine Karşı Anti-Virülans Potansiyeli

Cilt: 54 Sayı: Özel Sayı 1 25 Mart 2025
PDF İndir
TR EN

Lamiaceae Familyasına Ait Bazı Medikal Bitkilerin Bakteriyel Balık Patojenlerine Karşı Anti-Virülans Potansiyeli

Öz

Bitki özleri, geleneksel tıpta yıllardır yaygın olarak kullanılmaktadır. Lamiaceae familyası, tıp, gıda, ilaç endüstrisinde kullanılan aromatik bitkileri içerir. Bu türler gıda olarak tüketilirken, aromatik özellikleriyle de geleneksel tıbbın vazgeçilmez parçası olarak değerlendirilmektedir. Sağlık ve endüstriyel ürünlerde GRAS (Güvenli) kabul edilen Lamiaceae türleri ekonomik botanik açısından da önemlidir. İzmir kekiği (Origanum onites), Anadolu adaçayı (Salvia fruticosa), Mercanköşk (Origanum majorana) gibi Lamiaceae bitkilerinin güçlü bakterisidal, antifungal özellikleri bilinirken, bu bitkilerden sağlanan yağ ve hidrosol formdaki ekstraktların anti-biyofilm, antiquorum sensing özellikleri dikkat çekmektedir. Çalışmada bu ekstraktların; kimyasal içerik analizleri, bakteriyel virülansın temelini oluşturan Quorum sensing (QS) ve biyofilm aktivitelerinin inhibisyonuna odaklanılmıştır. Sonuç olarak İzmir kekiği, Anadolu adaçayı ve Mercanköşk bitki ekstraktlarının hidrosol formlarına karşı Vibrio spp.’nin dirençli olduğu belirlenmiştir. Vibrio spp.’ye karşı en etkili formun İzmir kekiği ve mercanköşk yağ ekstraktı olduğu ortaya konmuş ve ½ MIC (Subletal) konsantrasyonunda biyofilm inhibisyonu %85 tespit edilmiştir. İzmir Kekiği ve Mercanköşk’ün çalışmadaki tüm Vibrio türleri üzerinde antimikrobiyal, anti-biyofilm etkisi gösterirken ayrıca AHL biyosensör suşu CV026’da QS mekanizmasını inhibe etmiştir. Akuakültür çiftliklerinde toplu balık ölümleriyle ilişkilendirilen Vibrio spp. patojen suşlarıyla mücadelede doğal bir yaklaşım olarak bitki ekstraktlarının etkinliği gösterilmiştir. Bulgular bu yaklaşımın antimikrobiyallere dirençli balık patojenlerine yönelik, bitkisel ekstraktların kemoterapötiklere alternatif tedavi edici araçlar olarak kullanılmasını desteklemektedir.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

TÜBİTAK

Proje Numarası

1919B012220228

Teşekkür

Bu çalışmanın bir kısmı Tübitak 2209-A Üniversite Öğrencileri Araştırma Projeleri Destekleme Programı tarafından 1919B012220228 numaralı proje ile desteklenmiştir. Ayrıca, Balıkesir Çiftçi Araştırma ve Eğitim Merkezine (BAÇEM) çalışmamıza verdikleri destek için teşekkürlerimizi sunarız.

Kaynakça

  1. Gurib-Fakim, A. 2006. Medicinal plants: traditions of yesterday and drugs of tomorrow. Molecular Aspects of Medicine 27(1), 1-93.
  2. Özbek, N. 1969. Deneme tekniği (1. sera denemesi, tekniği ve metotları). Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi, Yayın No:406, Ankara, 346s.
  3. Güner, K.G. 2015. Çeşitli aromatik bitkilerin, meyve kurutmada küf-maya gelişimi, fonksiyonel ve duyusal özeliklere etkileri.
  4. Hamed, A.N., Attia, E., Desoukey, S.Y. 2021. A review on various classes of secondary metabolites and biological activities of Lamiaceae (Labiatae) (2002-2018). Journal of advanced Biomedical and Pharmaceutical Sciences 4(1), 16-31.
  5. Misra, P., John, S.A., Marker, S., Agnihotry, S., Srivastav, A.K., Sagar, A., Shukla, P.K. 2024. Therapeutic applications and pharmacological practices of essential oils. Aromatherapy: The Science of Essential Oils, 207.
  6. Riaz, U., Iqbal, S., Sohail, M.I., Samreen, T., Ashraf, M., Akmal, F., ... & Akhter, R.M. 2021. A comprehensive review on emerging importance and economical potential of medicinal and aromatic plants (MAPs) in current scenario.
  7. Saad, N.Y., Muller, C.D., Lobstein, A. 2013. Major bioactivities and mechanism of action of essential oils and their components. Flavour and Fragrance Journal 28(5), 269-279.
  8. Moghaddam, M., Mehdizadeh, L. 2017. Chemistry of essential oils and factors influencing their constituents. In Soft Chemistry and Food Fermentation, pp:379-419, Academic Press.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Bahçe Bitkileri Yetiştirme ve Islahı (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

25 Mart 2025

Gönderilme Tarihi

20 Eylül 2024

Kabul Tarihi

24 Aralık 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 54 Sayı: Özel Sayı 1

Kaynak Göster

APA
Deveci, Ü., Uyanik, Y., & Yaşa, İ. (2025). Lamiaceae Familyasına Ait Bazı Medikal Bitkilerin Bakteriyel Balık Patojenlerine Karşı Anti-Virülans Potansiyeli. Bahçe, 54(Özel Sayı 1), 222-230. https://doi.org/10.53471/bahce.1553311

BAHÇE Dergisi
E-posta: editor@bahcejournal.org
Web Sitesi: bahcejournal.org
Atatürk Bahçe Kültürleri Merkez Araştırma Enstitüsü
Yalova 77100, Türkiye
Bizi takip edin:
X (Twitter) | Linkedin | Facebook | Instagram