Antepfıstığı Alanlarında Görülen Fusarium Solgunluk Hastalığı Etmenlerinin Tanımlanması ve Mücadelesinde Bazı Fungusitlerin Etkinliklerinin Belirlenmesi

Öz

Antepfıstığı (Pistacia vera) fidan üretimi yaygın olarak çöğürlerle yapılmakta ve yeni tesis bahçeler çoğunlukla aşısız dikilen anaçların daha sonra yerinde aşılanmasıyla kurulmaktadır. Fidanlıklarda ve genç bahçelerde yapılan incelemelerde görülen solgunluk ve kuruma etmenlerinin patojenik ve moleküler karakterizasyonları gerçekleştirilerek etmen türlerin Fusarium oxysporum ve F. solani olduğu tespit edilmiştir. Hastalığa karşı seçilen yedi adet fungusitle in vitro düzeyde miseliyal gelişimin inhibisyonu ve konidi çimlenmesinin engellenmesi üzerine çalışmalar yürütülmüştür. Prothioconazole + Spiroxamine etkili madde içeren bitki koruma ürünü, miseliyal gelişim denemelerinde F. oxysporum izolatlarında 20 mgL-1’den itibaren, F. solani’de ise 100 mgL-1’den itibaren artan tüm dozlarda %100 etkili bulunmuştur. Fosforöz asidi içeren fungisit, tavsiye dozunun 2,5 katında her iki tür üzerinde %18,3-%33,3 oranlarında etkili bulunmuştur. Konidiyal çimlenme üzerinde Prothioconazole+Spiroxamine ve Captan denemeye alınan tüm izolatlarda en düşük dozlarda bile %100 inhibisyon sağlamıştır. Miseliyal gelişim ve konidi çimlenmesinde en etkili kimyasal olarak belirlenen Prothioconazole + Spiroxamine’nin EC50 değerleri sırasıyla F. oxysporum izolatlarında sırasıyla 3,67 ml ve 3,72 ml ve F. solani izolatında ise 56,83 ml olarak tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Antepfıstığı
• Fusarium Solgunluk Hastalığı
• Fungisit
• In vitro

Identification of Fusarium Wilt Disease Causal Agents in Pistachio Fields and Determination of Efficacy of Some Fungicides Controlling of The Disease

Abstract

Pistachio (Pistacia vera) propagation is commonly carried out by seedlings and new orchards are mostly set by in situ grafting of rootstocks. Pathogenic and molecular characterization of wilt and desiccation agents observed in nurseries and young orchards were carried out and the causal species were identified as Fusarium oxysporum and F. solani. In vitro inhibition of mycelial development and conidia germination were carried out with seven fungicides selected against the disease. The plant protection product containing Prothioconazole + Spiroxamine was found to be 100% effective in mycelial growth trials in F. oxysporum isolates from 20 mgL-1 and in F. solani from 100 mL-1 at all increasing doses. . The fungicide containing phosphoric acid was found to be 18.3%-33.3% effective on both species at 2.5 times the recommended dose. On conidial germination, Prothioconazole + Spiroxamine and Captan provided 100% inhibition even at the lowest doses in all isolates tested. The EC50 values of Prothioconazole + Spiroxamine, which was determined as the most effective chemical in mycelial development and conidial germination, were 3.67 ml and 3.72 ml in F. oxysporum isolates and 56.83 ml in F. solani, respectively.

Keywords

• Pistachio
• Fusairum wilting
• Fungicides
• In vitro

Kaynakça

1. Onay, A., Tilkat, E., Ersalı, Y., Tilkat, E. A. & Süzerer, V., 2012. Antepfıstığının (Pistacia vera L.) morfolojik ve biyolojik özellikleri ile verimini etkileyen faktörler. Batman Üniversitesi Yaşam Bilimleri Dergisi, 2(1), 116-131.
2. Oruç, Ş., 2003. Antepfıstığı Sektör Etüdü. İstanbul Ticaret Odası, 20 s.
3. Satıl, F., 1995. Balıkesir’de menengiç ağaçlarına aşılanarak elde edilen antepfıstığı ağaçlarının gaziantep’te yetiştirilen doğal Antep fıstıkları ile biyoekolojik ve diğer yönlerden karşılaştırılması. Balıkesir Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Biyoloji Anabilim Dalı, Yüksek Lisans Tezi, Balıkesir.
4. Michailides, T.J., Morgan, D.P., Doster, M.A., 1995. Diseases of Pistachio in California and their significance. Acta Horticulturae. 419, 337-343.
5. Eskalen, A., Küsek, M., Danıştı, L., Karadağ, S., 2001. Fungal diseases in pistachio trees in East-Mediterranean and Southeast Anatolian regions. Cahiers Options Méditerranéennes, 56:261-264.
6. Teviotdale, B.L., Michailides, T.J. & Pscheidt, J.W., 2002. Compendium of nut crop diseases in temperate zones. The Am. Phythopath. Soc. APS Press. pp:64-75.
7. Aydin, M.H., Canpolat, S. & Uzun, T., 2024. Some soilborne pathogens causing root rot and wilting of pistachio trees in southeastern Turkey. Canadian Journal of Plant Pathology, 46(4), 395-409.
8. Triki, M.A., Rhouma, A., Chaabouni, A.C. & Ioos, R., 2009. Emergence of Fusarium solani causing root rot of pistachio trees in Tunisia. V International Symposium on Pistachios and Almonds 12, pp:717-721.

9. Crespo, M., Lawrence, D.P., Nouri, M.T., Doll, D.A. & Trouillas, F.P., 2019. Characterization of Fusarium and Neocosmospora species associated with crown rot and stem canker of pistachio rootstocks in California. Plant Disease, 103(8), 1931-1939.
10. Anonim, 2024. Meyve Hastalıkları Zirai Mücadele Teknik Talimatları. https://www.tarimorman.gov.tr/tagem/belgeler/yayin/meyve%20hastal%c4%b1klar%c4%b1%20zirai%20m%c3%bccadele%20teknik%20talimatlar%c4%b1.pdf (Erişim Tarihi: 28.09.2024).
11. Everts, K.L., Egel, D.S., Langston, D. & Zhou, X.G., 2014. Chemical management of Fusarium wilt of watermelon. Crop Protection, 66:114-119.
12. Song, W., Zhou, L., Yang, C., Cao, X., Zhang, L. & Liu, X., 2004. Tomato Fusarium wilt and its chemical control strategies in a hydroponic system. Crop Protection, 23(3), 243-247.
13. Leslie, J.F. & Summerell, B.A., 2006. The Fusarium laboratory manual. John Wiley & Sons. 387 p.
14. Katan, T., 1999. Current status of vegetative compatibility groups in Fusarium oxysporum. Phytoparasitica, 27:51-64.
15. Delen, N., Yıldız, M. & Maraite, H., 1984. Benzimidazole and dithiocarbamate resistance of Botrytis cinerea on greenhouse crops in Turkey. Med. Fac. Landbouww. Rijksuniv.Gent. 49:153-161.
16. Karman, M., 1971. Bitki koruma araştırmalarında genel bilgiler denemelerin kuruluşu ve değerlendirme esasları. T.C. Tarım Bakanlığı, Zirai Mücadele ve Zirai Karantina Genel Müdürlüğü, Mesleki Kitaplar Serisi, 279 s.
17. Peever, T.L., Canihos, Y., Olsen, L., Ibanez, A., Liu, Y.C. & Timmer, L.W., 1999. Population genetic structure and host specificity of Alternaria spp. causing brown spot of Minneola tangelo and rough lemon in Florida. Phytopathology, 89(10), 851-860.
18. Zhang, S., Zhao, B., Liu, X., Gao, Z. & Huang, X., 2013. DNA sequencing and UP-PCR characterization of Fusarium oxysporum isolates from three cucurbit species. Plant Pathology Journal 12(2), 78-84.
19. Jiménez-Fernández, D., Montes-Borrego, M., Navas-Cortés, J.A., Jiménez-Díaz, R.M. & Landa, B.B., 2010. Identification and quantification of Fusarium oxysporum in planta and soil by means of an improved specific and quantitative PCR assay. Applied Soil Ecology, 46(3), 372-382.
20. Tokuşoğlu, Ö., 2007. Yeşil altın: antepfıstığı teknolojisi, kimyası ve kalite kontrolü. 86 s, Gaziantep.
21. Gökalp, C., 2012. Çim tohumlarında yaygın olan Fusarium türüne karşı bazı fungisitlerin etkililiklerinin belirlenmesi. Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Bitki Koruma Bölümü, Yüksek Lisans Tezi, İzmir, 63 s.
22. Zang, L.E., Shetty, K.K., Watrin, C.G. & Forster, B., 2001. Fludioxonil, a low use rate seed treatment for the control of Fusarium on corn and potatoes, Seed treatment: challenges & opportunities. Proceedings of an International Symposium, Wishaw, North Warwickshire, UK.
23. Yaman, M., 2017. Kivilerde kök çürüklüğüne neden olan toprak kökenli bazı fungal patojenlere karşı organik ve inorganik tuzların engelleyici etkilerinin belirlenmesi. Ordu Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Bitki Koruma Bilim Dalı, Yüksek Lisans Tezi, Ordu.
24. Bengyella, L., Pranab, R., Yekwa, E.L. & Waikhom, S.D. 2012. The farmers cry: impact of heat stress on Fusarium oxysporum f.sp. dianthi, interaction with fungicides. Asian Journal of Plant Pathology; 6(1):19-24.
25. Sanssené, J., Selim, S., Roisin‐Fichter, C., Djerroud, L., Deweer, C. & Halama, P., 2011. Protective and curative efficacy of prothioconazole against isolates of Mycosphaerella graminicola differing in their in vitro sensitivity to DMI fungicides. Pest Management Science, 67(9), 1134-1140.
26. Küçükkaya, G., 2012. Bazı fungisitlerin domateste fusarium kök ve kök boğazı çürüklüğü (Fusarium oxysporum f.sp. radicis-lycopersici Jarvis & Shoemaker)’ne karşı etkililiklerinin araştırılması. Yüksek Lisans Tezi, Ege Üniversitesi, İzmir.