Marmara Bölgesi İçin Ümitvar Yerli Kiraz Çeşitlerinin Döllenme Uyuşmazlık Grupları Üzerinde Araştırmalar

Öz

Atatürk Bahçe Kültürleri Araştırma Enstitüsünde sonuçlandırılmış bir kiraz çeşit denenleriyle tavsiye edilmiş bulunan Edirne, Karabodur ve Turfanda kiraz çeşitlerinin, döllenme ile ilgili genetik uyuşmazlık gruplarının araştırılması amacı ile 1979-1981 yıllarında bir deneme yapılmıştır. Deneme, 1968 yılında dikilmiş bulunan ve Prunus avium L. anacı üzerine aşılı ağaçlar üzerinde yürütülmüştür. Yabancı kökenli çeşitlerden 9 uyuşmazlık grubuna ait örnekler alınmış olup, Edirne kirazı, S2S3 allel genleriyle temsil edilen IV. uyuşmazlık grubunda. Karabodur, S3S4 allel genleriyle temsil edilen III. uyuşmazlık grubunda bulunmuştur. Turfanda çeşidi ele alınan 9 uyuşmazlık grubundan hiçbirine ait olmayıp: muhtemelen, dünyada mevcut 13 uyuşmazlık grubundan bu 9 tane dışındaki herhangi birisine aittir. Ayrıca, ele alınan çeşitlerin çiçeklenme ve meyve olgunluk zamanlarına ait kayıtlar alınmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Marmara Bölgesi
• Kiraz
• Döllenme uyuşmazlığı

Studies on Pollen Incompatibility Groups of Native Sweet Cherry Cultivars Suitable for Marmara Region

Abstract

As known, all sweet cherries except those produced by X-irradiated are self-incompatible. Additionally, most sweet cherries are cross-incompatible. For this reason, an attempt was made to investigate pollination incompatibility groups of the promising three local sweet cherry cultivars between 1979 and 1981. The names of the cultivars are Edirne, Karabodur and Turfanda. The investigation was carried out on the trees grafted on Prunus avium L. seedling stocks in the orchard planted in 1968 of Atatürk Horticultural Research Institute. In the investigations, nine representative cultivars connected with nine English groups were used. According to the results of the investigations, Edirne was found in the IV. incompatibility group (S2S3) and Karabodur in the III. incompatibility group (S3S4). Turfanda was not related with any of the above mentioned nine incompatibility groups. It is probably related with any of four out of thirteen incompatibility groups except nine. Information on practical pollination can be deduced from the chronological classification of the flowering times of the varieties studied.

Keywords

• Marmara Region
• Cherry
• Pollen Incompatibility

Kaynakça

1. Allard, R.W. 1960. Principle of Plant Breeding. University of California, Davis Calif., pp:238-243.
2. Anonim, 1963-a. Self-fertility in Cherry. Abstract Bibliography of Fruit Breeding and Genetics to 1965 for Prunus. Technical communication no. 31. Abst. No.180. C.A.B.E. Mailing, Maidstone, Kent, England.
3. Anonim, 1963-b. The Pollination of Cherries. Ministry of Agriculture. Fisheries and Food, advisory leaflet, No:486.
4. Arasu, N.T., 1968. Self-incompatibility in Angiosperms: a review. Genetica, 39:1-24. E. Mailing Research Station, Maidstone, Kent, England.
5. Bewman, F.T., 1937. Cherry Pollination and Variety Investigation in New South Wales. Abstract Bibliography of Fruit Breeding and Genetics to 1965 for Prunus. Technical Communication No:31, Abst. No:398. C.A.B.E. Mailing, Maidstone, Kent, England.
6. Brewbaker, J.L., 1964. Agricultural Genetics. pp:23-27. Printice Hall, Inc., Englewood Cliffs, New Jersey, U.S.A.
7. Crane, M.B., 1925. Self- Sterility and Cross- incompatibility in plums and cherries. Jour. of Genetics, 15(3):301-322.
8. Crane, M.B., W.J.C. Lawrence, 1929. Genetical and Cytological Aspects of incompatibility and Sterility in Cultivated Fruits. Jour. Pom. and Hort. Sci. 7(4):276-301.

9. Crane, M.B., W.J.C. Lawrence, 1931. Sterility and incompatibility in Diploid and Polyploid Fruits. Jour. of Genetics. 24:97-107.
10. Crane, M.B., A.G. Brown, 1937, incompatibility and Sterility in the Sweet Cherry Prunus avium L. Jour. Pom. and Hort. Sci. 15:86-110.
11. Crane, M.B., 1938. The Formation and Development of Cherries. Scientific Hort. 6:223-228.
12. Devries, D.P., 1967. Phenological Stages in Sweet Cherry with Regard to Pre-Selection. Euphytica 16:177-187.
13. Dokuzoğuz, M., 1957. Meyve Ağaçlarında İrsi Bünye ile İlgili Kısırlıklar; Sebepleri ve Pratik Meyvecilik Bakımından Önemi. Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi, 1:79-91.
14. Elizabeth, M.G., 1956. Blossoming Periods of Some Tree Fruits at E. Mailing Res. Stn. Maidstone, Kent, England.
15. Flory, W.S., 1937. Cross-Sterility in Hybrid Plum Varieties. Texas Agric Exp. Sm. No:409, pp:43-45.
16. Harrison, H.J., 1975, incompatibility and the Pollen-Stigma Interaction. Annual Review of Plant Physiology. 26:403-425. Palo Alto, California.
17. Harrison, H.J., 1976. A New Look at Pollination. Rep. E. Mailing Res. Stn. for 1975 (1975). pp:141-157. Maidstone, Kent, England.
18. Kaska, N., 1967. Kışın yapraklarını döken bazı meyve türlerinde yaprak tomurcuklarının yaz, kış ve ilkbahar dinlenmeleri üzerinde araştırmalar. Tarım Bakanlığı, Teknik Kitap. 416, s:83-92, Ankara.
19. Knight, R.L., 1969. Abstract Bibliography of Fruit Breeding and Genetics to 1965 for Prunus. Technical Communication No:31, pp:540-544, C.A.B.E. Mailing, Maidstone, Kent, England.
20. Kooel, F.P., Steinegger, J. Anliker, 1938. Further Studies on Cherry Pollination, Abstract Bibliography of Fruit Breeding and Genetics to 1965 for Prunus. Technical Commination No:31. Abst. No:1502. C.A.B.E. Mailing, Maidstone, Kent, England.
21. Lapins, K., 1963. Compact Mutants of Lambert Cherry Produced by lionizing Radiation, Abstract Bibliography of Fruit Breeding and Genetics to 1965 for Prunus. Technical commination no. 31, Abst. No:1642. C.A.B.E. Mailing Maidstone, Kent, England.
22. Lawrence, W.J.C., 1968. Plant Breeding. pp:31-47. Martin’s Press, New York, U.S.A.
23. Lewis, D., 1965. A Protein Dimer Hypothesis on Incompatibility Proc. 11th Int. Congr. Genetics 3:657-663.
24. Misic, P.D., 1966. Male Sterility in the Progenies of Plum Variety Early Red. Ada Agric. Scandinavica. 16:287-288.
25. Öz, F., 1977. Marmara Bölgesi İçin Ümitvar Kiraz ve Vişne Çeşitleri. Bahçe 8(1):1-23.
26. Öz, F., 1978. Marmara Bölgesinde Yetiştirilen Yerli Kiraz Çeşitlerinin Döllenme Biyolojileri Üzerinde Araştırmalar. Bahçe 9(1-3):1-15.
27. Özçağıran, R., 1966. Kemalpaşa’nın Önemli Kiraz Çeşitleri Üzerinde Pomolojik ve Biyolojik Araştırmalar. Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi, Yayın No:115, Doktora Tezi, İzmir.
28. Philippe, J.M., 1967. Problems of Sweet and Sour Cherry Production in Turkey and Recommendations for a Research Program. Atatürk Bahçe Kültürleri Araştırma Enstitüsü, Yalova.
29. Sanfourche, G., 1965. La Pollinisation des Variétise de Caries Douces (Prunus avium), Ann. Amelior. Plantes 15(2):223-235.
30. Sanfourche, G., 1968. Recherches Sur La Floraison et La Biologie de Quelque Nouvelle Variétés de Cerisiers. Symposium on Cherries and Cherry Growing. pp:17-21. Institut für Obstbau and Gemüsebau der Universität, Bonn.
31. Scarborough, S., 1960. Fruit Growing. pp:216-224. Prentice Hall, Inc., Englewood Cliffs, N.J.
32. Shoemaker, J.S., B.J.E. Teskey, 1959. Tree Fruit Production. pp:285-325. John Willey and Sons. Inc., New York, USA.
33. Smole, J., 1968. Cherry Growing in the Gorica Region. Symposium on Cherries and Cherry Growing. pp:84-91. Institut für Obstbau und Gemüsebau der Unöirestitat Bonn.
34. Zielinski, Q.B., W.A. Sistrunk, W.M. Mellenthin, 1959. Sweet Cherries for Oregon. No:570. Agric. Exp. Stn., Oregon College, Corvallis.