Antepfıstığı Çiçeklerinin Yapay Yöntemlerle Tozlanması Üzerinde Araştırmaları

Öz

Dioik çiçek yapısına sahip bulunan antepfıstıklarında, yapay tozlama olanakları araştırılmıştır. Çiçek tozlan, motorlu toz atıcı (duster) ve pamuklu bezden yapılmış torbalarla atılmıştır. Çalışmalarda, çeşitli seyrelticilerin özellikleri incelenmiştir. Çiçek tozlan %1 ve %4 oranlarda atılmıştır. Uygulama, çiçeklen menin %1 ve %40 olduğu dönemlerde katlamalı olarak yapılmıştır. Yapay tozlama uygulamalarından, motorlu toz atıcı ve pamuklu bezden yapılmış torbalarla eşdeğerde başarılı sonuçlar alınmıştır. Tek bir ağacın yapay olarak tozlanması toz atıcı ile 4 dakikada, torba ile 17 dakikada tamamlanmıştır. Seyrelticiler arasında ekmeklik ve makarnalık unlar, antepfıstığı çiçek tozlan ile başarılı bir şekilde kullanılabilmektedir. Seyrelticilerle %1 oranında hazırlanan çiçek tozu karışımları ile çiçeklenmenin %1 ve %40 olduğu dönemlerde yapılan tek bir uygulama, başarılı sonuçlar vermiştir.

Anahtar Kelimeler

• Antepfıstığı
• Yapay Yöntemler
• Tozlama

Studies on Artificial Pollination of Pistachio Flowers

Öz

In this study; the principles and equipment of artificial pollination are searched at the Pistachio orchards where the lack of pollen and the differences of maturity periods of the male and female flowers exist. The following results have been obtained for the year 1980, 1981 and 1983 in Gaziantep. 1. The highest germination rates of different kinds of pollen used for artificial pollination was determined to be 54.57% and 73.26% in 1980 and 1983, respectively, when the germination test was under taken. 2. In 1980, the germination rate of pollen which placed in a dish on CaCl₂ in a desiccator that was stored in a refrigerator was determined to be 41.62% 5 days after storage. In the same experiment was repeated by placing the pollen in a bottle loosely closed with cotton ball outside of desiccator but both stored in a refrigerator. The rate of germination of pollen was obtained 38.68% 6 days after storage. In 1983, the germination rate of pollen which placed in a dish on CaCl₂ in a desiccator that was stored in a refrigerator was 28.56% 17 days after storage; pollen in a bottle loosely closed with cotton ball outside of desiccated had 43.21% germination rate 11 days after storage. 3. The average numbers of female flowers counted on each first three clusters of 100 branches of pistachio trees under experiment were 119.80, 105.22 and 113.51 in 1980, 1981 and 1983, respectively. 4. Com starch, rice flour, soft wheat flour (grade 80) and durum wheat flour (screened, number 9) had experimented as blending materials for pistachio pollen in artificial pollination and soft wheat flour and durum wheat flour from these blending materials had used successfully. 5. There was not any statistical difference between the artificial pollination made by motorized duster and cotton bags. In the laboratory tests of the artificial pollination methods, it was found that the motorized duster produced homogenous mix of pollen and blending materials while cotton bag produced heterogeneous mix, i.e. the concentration late of pollen declined towards end of application. Therefore, if cotton bag has to be used for this purpose, the dosage of the pollen mix must be put in the bag separately for each tree. 6. The time spent for artificial pollination by motorized duster was 4 minutes, and by cotton bag was 17 minutes per tree. These time periods contain the dusting and preparation for dusting times of each three. 7. The success-full results were obtained from the mixtures with 1% pollen concentration. 8. Artificial pollination made during the 1% and 40% blooming stages of female trees gave sufficient results.

Anahtar Kelimeler

• Pistachio
• Artificial Methods
• Pollination

Kaynakça

1. Ayfer, M., 1959 Antepfıstığının dölleme biyolojisi üzerinde araştırmalar. Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Yayın No:148.
2. Ayfer, M., 1964-a. Pistachio nut culture and its problems with special reference to Turkey. Univ. Ank. Fac. Agr. Yearbook, 1963, pp:189 -217.
3. Ayfer, M., 1964-b. Mutedil iklim meyve türleri, antepfıstığı (Roto) Ankara.
4. Ayfer, M., 1967. Antepfıstığında megasporogenesis, megagametogenesis, embriyogenesis ve bunlarla meyve dökümleri arasındaki münasebetler. Tarım Bakanlığı Teknik Kitap D-414.
5. Ayfer, M., 1983. Kişisel görüşme.
6. Brown, G.K., R.M. Perkins, 1969. Experiments with aircraft methods for pollinating dates. Hort. Abst. 40:7272.
7. Brown, G.K., R.M. Perkins, E.G. Vis, 1969-a. An improved pesticide duster for date palms. Hort. Abst. 40:7269.
8. Brown, G.K., R.M. Perkins, 1969-b. Developing ground level equipment for pollinating dates. Hort. Abst. 40:7271.

9. Brown, G.K., R.M. Perkins, E.G. Vis, 1970. Mechanical Pollination experiments with the Deglet Noor Date Palm in 1969. Rep. 47. Ann. Date Grs Inst., Coachella, 47:19-24.
10. Choi, Y.K., S.B. Hong, J.C. Lee, 1969. The effect of certain apple pollen diluents on fruit set and yield. Hort. Abst. 41:372.
11. Crane, H.L., 1937. Pollination control in nut breeding. Ann. Rep. North Nut Grow. Assoc. 28:105-109.
12. Crane, J.C., 1973. Parthenocarpy-A factor contributing to the blank pistachios. Hort. Sci. 8(5).
13. Crane, J.C., 1974. Hermaphroditism in Pistacia. California Agriculture 28(2):3-4.
14. Crane, J.C., H.I. Forde, C. Daniel, 1974. Pollen longevity in pistachio. California Agriculture 28(11):8-9.
15. Çelik, M., 1982. Bazı armut çeşitleri için en uygun S.Ö. Ayva anacı seçimi ve aşı uyuşmazlığının biokimyasal analiz yöntemleri ile belirlenmesi. Basılmamış tez.
16. Düzgüneş, O., 1963. Bilimsel araştırmalarda istatistik prensipleri. Ege Üniversitesi, İzmir.
17. Düzgüneş, O., 1975. İstatistik metotları (istatistiğe giriş). Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi, Yayın No:578.
18. Frankel, R., E. Galun, 1977. Pollination mechanisms reproduction and plant breeding. pp:70-78. Springer-verlag Berling Heidelberg New York.
19. Güleryüz, M., L. Ülkümen, 1972. Erzincan’da yetiştirilen bazı önemli elma ve armut çeşitlerinin pomolojileri ile döllenme biyolojileri özerinde araştırmalar. Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi 3(3).
20. Hume, H.H., 1966. (Çeviren: S. Özbek) Turunçgil meyveleri. Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Yayınları 265.
21. İştar, A., 1969. Çekirdekli ve çekirdeksiz emperor üzüm çeşitlerinde döllenme biyolojileri üzerinde araştırmalar. Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi. Zirai Araştırma Enstitüsü Bülteni 41.
22. Joley, L.E., 1973. Sert kabuklu fıstık (antepfıstığı). Tarım Bak. Zir. İşleri Gn. Md. Yayınları D-154.
23. Kobel, F., 1944. Meyveciliğin fizyolojik ve biyolojik esasları. (Çeviren: S. Özbek) Ziraat Vek. Ana kitaplar sayı 1.
24. Köksal, I., 1982. Bazı elma ve armut anaçları ile bunlar üzerine aşılı önemli kültür çeşitleri arasındaki GA ve ABA benzeri maddelerin değişimleri üzerinde araştırmalar. Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Yayın No:800.
25. Odabaş, F., 1976. Erzincan’da yetiştirilen bazı üzüm çeşitlerinin floral gelişme devrelerinin tetkiki ile gözlerin bulundukları yere göre verimliliğin saptanması ve bu çeşitlerin döllenme biyolojileri üzerinde araştırmalar. Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Yayın No:219.
26. Özbek, S., 1945. Antepfıstığı. Ankara.
27. Özbek, S., 1971. Bağ-bahçe bitkilerinin ıslahı (H. Krümmel, Yumuşak ve sert çekirdekli meyve türlerinde döllenme, 133-169). Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Yayın No:419, 263s.
28. Özbek, S., 1978. Özel meyvecilik (Kışın yaprağını döken meyve türleri). Çukurova Üniversitesi Ziraat Fakültesi Yayın No:128.
29. Özbek, S., M. Ayfer, 1958. A hermaphrodite Pistacia found in the vicinity of Antep, Turkey. Proc. Amer. Soc. Hort. Sci. 72:240-241.
30. Perkins, R.M., 1972. Mechanization of harvesting and pollination of dates in California. In international conference on tropical and subtropical agriculture, Honolulu, 1972. St Joseph Michigan, USA. Amer. Soc. of Agricultural Engineers (1972):58-63 California Uni. Riverside USA, (Hort. Abst. 45:3505).
31. Perkins, R.M., P.F. Burkner, 1973. Mechanical pollination of date palms. Report of the Annual Date Growers Institute (1973) 50:4-7 California Univ. Riverside, USA.
32. Shoemaker, J.S., B.J.E. Teskey, 1959. The fruit production. John Wiley and sons, Inc. New York, pp:79-81.
33. Ülkümen, L., 1945. Antepfıstığı üzerinde biyolojik araştırmalar. Yüksek Ziraat Enstitüsü Dergisi Cilt: 4. Sayı 2(8):513-539.
34. Ülkümen, L., 1969. Bağ-Bahçe (Roto). Erzurum.