Bazı Kiraz Çeşitlerinde Yapılan Yapay Tozlama Uygulamalarının Meyve Tutumu ve Kalitesi Üzerine Etkileri

Yıl 1995, Cilt: 24 Sayı: 1-2, 27 - 35, 31.12.1995

Sinan Eti Sevgi Paydaş Nurettin Kaşka

Öz

Bu araştırmada, Çukurova Üniversitesi Pozantı Tarımsal Araştırmalar Merkezinde yetiştirilen 9 kiraz çeşidinin döllenme biyolojileri incelenmiştir. Bu amaçla, kiraz çeşitleri 2 gruba ayrılmış ve karşılıklı tozlanmışlardır. Birinci grupta Akşehir Napolyonu, Malatya Dalbastı, 0900 Ziraat ve Ömerli; ikinci grupta ise Larian, Bigarreau Gaucher, Noble, Merton Marvel ve Durano di Cesena çeşitleri yer almıştır. Yapay tozlama çalışmalarında meyve tutma değerleri %0.53 (Malatya Dalbastı × Noble) ile %57.82 (Noble × Akşehir Napolyonu) arasında değişmiştir. En iyi tozlayıcılar, Akşehir Napolyonu için Durano di Cesena ve Larian; Ömerli için Bigarreau Gaucher, Larian için Ömerli; Noble için Akşehir Napolyonu, Malatya Dalbastı ve 0900 Ziraat; Merton Marvel için Akşehir Napolyonu; Duranı di Cesena için ise 0900 Ziraat olarak belirlenmiştir. İncelenen meyve kalite kriterlerinin tozlayıcı çeşitlerden etkilenmedikleri saptanmıştır.

Anahtar Kelimeler

Kiraz , Yapay Tozlaşma , Meyve Tutumu , Meyve Kalitesi

Effects of Artificial Pollination Applications on Fruit Set and Quality in Some Cherry Varieties

Öz

In this study, the pollination biology of 9 cherry cultivars grown at the Pozantı Agricultural Research Center of Çukurova University was investigated. For this purpose, the cherry cultivars were divided into two groups and cross-pollinated. The first group included Akşehir Napoleon, Malatya Dalbastı, 0900 Ziraat, and Ömerli; the second group included Larian, Bigarreau Gaucher, Noble, Merton Marvel, and Durano di Cesena. Fruit set values in artificial pollination studies ranged from 0.53% (Malatya Dalbastı × Noble) to 57.82% (Noble × Akşehir Napoleon). The best pollinators were Durano di Cesena and Larian for Akşehir Napoleon; Bigarreau Gaucher and Ömerli for Ömerli; Akşehir Napoleon, Malatya Dalbastı, and 0900 Ziraat for Noble; Akşehir Napoleon, Malatya Napolyon, and 0900 Ziraat for Merton Marvel; and 0900 Ziraat for Duranı di Cesena. It was determined that the examined fruit quality criteria were not affected by the pollinator varieties.

Anahtar Kelimeler

Cherry , Artificial Pollination , Fruit Set , Fruit Quality

Kaynakça

• Abbadi, A. S., A. Khalighi, M. Mostafavi, A. Maniel and P. Yogdani, 1992. Selection of the best pollinizer for sweet cherry Prunus avium var. “Siah Mashad”. Iranian Journal of Agricultural Sciences 23(1):57-65.
• Anonim, 1994. Tarım İstatistikleri Özeti. Devlet İstatistik Enstitüsü, Ankara, Yayın no:1665.
• Beketovskaja, A.A., 1970. Self and cross pollination of sweet cherry varieties in the Ararat Plain of the Armenican SSR. Plant Breeding Abs. 40:No:8734.
• De Vries, D.P., 1968. Compatibility of cherries in the Netherlands. Euphytica 17:207-215.
• Küden, A. ve N. Kaşka, 1991.Çukurova’nın yayla kesimlerine verim ve kalite bakımından uyabilecek kiraz çeşitlerinin saptanması. Çukurova 1.Tarım Kongresi, 9-11 Ocak 1991.s:222-237.
• Öz, F., 1985. Ege Bölgesi önemli kiraz çeşitlerinin döllenme uyuşmazlık grupları üzerinde araştırmalar (Doktora tezi). Çukurova Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Adana. 144 s.
• Öz, F., 1988. Kiraz ve Vişne. TAV Yayın No:160 Yalova. 80s.
• Öz, F. ve N. Kaşka, 1984. Ege Bölgesi önemli kiraz çeşitlerinin döllenme uyuşmazlığı grupları üzerinde araştırmalar. Bahçe 13(2):45-59.
• Sütyemez, M. ve S. Eti, 1995. Pozantı ekolojik koşullarında yetiştirilen bazı kiraz çeşitlerinin döllenme biyolojileri üzerine araştırmalar. Doğa, Türk Tarım ve Ormancılık Dergisi (Baskıda).
• Ülger, M. ve R. Özçağıran, 1989. Salihli kirazının (Prunus avium cv. Salihli) pomolojik özellikleri ve dölleyicilerinin tespiti üzerinde bir araştırma. Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi 26(2):53-63.
• Way, R.D., 1963. Pollen incompatibility groups of sweet cherry clones. Proc. Amer. Soc. Hort. Sci. 92:199-122.
• Xu, H., W.R. Ge, J.H. Liang, 1993 Pollination experiments with several sweet cherry cultivars. Journal of Fruit Science 10(3):163-165.