Bazı Kiraz Çeşitlerinde Yapılan Yapay Tozlama Uygulamalarının Meyve Tutumu ve Kalitesi Üzerine Etkileri

Öz

Bu araştırmada, Çukurova Üniversitesi Pozantı Tarımsal Araştırmalar Merkezinde yetiştirilen 9 kiraz çeşidinin döllenme biyolojileri incelenmiştir. Bu amaçla, kiraz çeşitleri 2 gruba ayrılmış ve karşılıklı tozlanmışlardır. Birinci grupta Akşehir Napolyonu, Malatya Dalbastı, 0900 Ziraat ve Ömerli; ikinci grupta ise Larian, Bigarreau Gaucher, Noble, Merton Marvel ve Durano di Cesena çeşitleri yer almıştır. Yapay tozlama çalışmalarında meyve tutma değerleri %0.53 (Malatya Dalbastı × Noble) ile %57.82 (Noble × Akşehir Napolyonu) arasında değişmiştir. En iyi tozlayıcılar, Akşehir Napolyonu için Durano di Cesena ve Larian; Ömerli için Bigarreau Gaucher, Larian için Ömerli; Noble için Akşehir Napolyonu, Malatya Dalbastı ve 0900 Ziraat; Merton Marvel için Akşehir Napolyonu; Duranı di Cesena için ise 0900 Ziraat olarak belirlenmiştir. İncelenen meyve kalite kriterlerinin tozlayıcı çeşitlerden etkilenmedikleri saptanmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Kiraz
• Yapay Tozlaşma
• Meyve Tutumu
• Meyve Kalitesi

Effects of Artificial Pollination Applications on Fruit Set and Quality in Some Cherry Varieties

Öz

In this study, the pollination biology of 9 cherry cultivars grown at the Pozantı Agricultural Research Center of Çukurova University was investigated. For this purpose, the cherry cultivars were divided into two groups and cross-pollinated. The first group included Akşehir Napoleon, Malatya Dalbastı, 0900 Ziraat, and Ömerli; the second group included Larian, Bigarreau Gaucher, Noble, Merton Marvel, and Durano di Cesena. Fruit set values in artificial pollination studies ranged from 0.53% (Malatya Dalbastı × Noble) to 57.82% (Noble × Akşehir Napoleon). The best pollinators were Durano di Cesena and Larian for Akşehir Napoleon; Bigarreau Gaucher and Ömerli for Ömerli; Akşehir Napoleon, Malatya Dalbastı, and 0900 Ziraat for Noble; Akşehir Napoleon, Malatya Napolyon, and 0900 Ziraat for Merton Marvel; and 0900 Ziraat for Duranı di Cesena. It was determined that the examined fruit quality criteria were not affected by the pollinator varieties.

Anahtar Kelimeler

• Cherry
• Artificial Pollination
• Fruit Set
• Fruit Quality

Kaynakça

1. Abbadi, A. S., A. Khalighi, M. Mostafavi, A. Maniel and P. Yogdani, 1992. Selection of the best pollinizer for sweet cherry Prunus avium var. “Siah Mashad”. Iranian Journal of Agricultural Sciences 23(1):57-65.
2. Anonim, 1994. Tarım İstatistikleri Özeti. Devlet İstatistik Enstitüsü, Ankara, Yayın no:1665.
3. Beketovskaja, A.A., 1970. Self and cross pollination of sweet cherry varieties in the Ararat Plain of the Armenican SSR. Plant Breeding Abs. 40:No:8734.
4. De Vries, D.P., 1968. Compatibility of cherries in the Netherlands. Euphytica 17:207-215.
5. Küden, A. ve N. Kaşka, 1991.Çukurova’nın yayla kesimlerine verim ve kalite bakımından uyabilecek kiraz çeşitlerinin saptanması. Çukurova 1.Tarım Kongresi, 9-11 Ocak 1991.s:222-237.
6. Öz, F., 1985. Ege Bölgesi önemli kiraz çeşitlerinin döllenme uyuşmazlık grupları üzerinde araştırmalar (Doktora tezi). Çukurova Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Adana. 144 s.
7. Öz, F., 1988. Kiraz ve Vişne. TAV Yayın No:160 Yalova. 80s.
8. Öz, F. ve N. Kaşka, 1984. Ege Bölgesi önemli kiraz çeşitlerinin döllenme uyuşmazlığı grupları üzerinde araştırmalar. Bahçe 13(2):45-59.

9. Sütyemez, M. ve S. Eti, 1995. Pozantı ekolojik koşullarında yetiştirilen bazı kiraz çeşitlerinin döllenme biyolojileri üzerine araştırmalar. Doğa, Türk Tarım ve Ormancılık Dergisi (Baskıda).
10. Ülger, M. ve R. Özçağıran, 1989. Salihli kirazının (Prunus avium cv. Salihli) pomolojik özellikleri ve dölleyicilerinin tespiti üzerinde bir araştırma. Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi 26(2):53-63.
11. Way, R.D., 1963. Pollen incompatibility groups of sweet cherry clones. Proc. Amer. Soc. Hort. Sci. 92:199-122.
12. Xu, H., W.R. Ge, J.H. Liang, 1993 Pollination experiments with several sweet cherry cultivars. Journal of Fruit Science 10(3):163-165.