Akdeniz Bölgesinde Kayısılarda İlkbahar Döneminde Aşılama İçin En Uygun Aşı Zamanı ve Tipinin Belirlenmesi

Öz

Bu çalışma 1993 ve 1995 yıllarında ilkbahar aşılama döneminde Alata Bahçe Kültürleri Araştırma Enstitüsü’nde yürütülmüştür. Denemede anaç olarak zerdali tohumlarından elde edilen 1 yıllık çöğürler, kalem materyali olarak ise Preceoce de Tyrinthe çeşidinin sürgünleri kullanılmıştır. Aşılamalar onar gün ara ile ve Şubat ayı başından Mayıs ayı sonuna kadar olan dönemde yapılmıştır. Aşılamalarda yonga ve T (Odunlu) göz aşısı yöntemleri kullanılmıştır. Deneme sonucunda, Akdeniz Bölgesi sahil kuşağında ilkbahar döneminde yonga göz aşısı, T (Odunlu) göz aşısına göre daha yüksek aşı başarısı sağladığı belirlenmiştir. Yonga göz aşılarından en yüksek aşı başarısı Mart sonundan Nisan sonuna kadar olan dönemde alınmıştır. T (Odunlu) göz aşısından ise en yüksek başarı Nisan ortasından Mayıs ortasına kadar olan dönemde alınmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Akdeniz Bölgesi
• Kayısı
• İlkbahar
• Aşılama

Determination The Most Suitable Budding Time and Type for Apricots During Spring in The Mediterranean Region

Öz

This study was carried out for two years in the spring budding period of 1993 and 1995 at the Horticultural Research Institute in Erdemli. In the experiment, the one-year-old wild apricot seedlings were used as the rootstock material and Precoce de Tyrin the apricot variety were used as bud sticks. The rootstocks were grafted by using chip-budding and T (with xylem) budding methods from the beginning of February to end of the May. According to the results, the chip-budding method had better budding success than T budding method in the Mediterranean coastal region. The most suitable budding time was the period from the end of the March to the end of the April for chip-budding and period from the middle of the April to the middle of the May for T budding.

Anahtar Kelimeler

• Mediterranean Region
• Apricot
• Spring
• Grafting

Kaynakça

1. Anonim, 1996. Tarımsal Yapı ve Üretim. D.İ.E. Yayınları. Ankara.
2. Ayanoğlu, H. ve M. Sağlamer, 1986. Akdeniz Bölgesi Sahil Şeridinde Yetiştirilebilecek Kayısı Çeşitlerinin Adaptasyonunda İlk Sonuçlar. Derim Dergisi 3(1):3-15.
3. Ak, B.E., N. Kaşka ve Y. Nikpeyma, 1990. Melengiç ve Atlantik Sakızlarının Antepfıstığına Çevrilmesi. Adana’da Tarım, 14:11-14.
4. Alibert, J.P. and A. Masseron, 1978. Une Technique de Production d’un Scion Fruitier Dans L’année. CTIFL-Documents No: 59:139-194.
5. Bolat, I., 1995. Kayısılarda Farklı Dönemlerde Yapılan Durgun Göz Aşısının Aşı Başarısına ve Aşı Sürgünü Kalitesine Etkisi. 2. Türkiye Ulusal Bahçe Bitkileri Kongresi, Adana, 1:179-183.
6. Hartmann, H.T., D.E. Kester and F.T. Davies, 1990. Plant Propagation Principles and Practices. Prentice Hall Inc. New Jersey. 647p.
7. Howard, B.H., 1976. Chip Budding Potted Stocks Under Glass. Proc. Int. Plant Propagateurs. Soc. 26:155-157.
8. Howard, B.H., D.S. Skene and J.S. Coles, 1974. The Effects of Different Grafting Methods Upon the Development of One-Year-Old Nursery Apple Trees. J. of Hort. Sci. 49:287-295.

9. Kaşka, N., 1994. Türkiye’de Sofralık Kayısı Yetiştiriciliği. Standard, Ekonomik ve Teknik Dergi (Kayısı Özel Sayısı), s:54-60.
10. Kaşka, N. ve M. Yılmaz, 1974. Bahçe Bitkileri Yetiştirme Tekniği. Çukurova Üniversitesi Ziraat Fakültesi, Yayın No:79. 601s.
11. Kaşka, N., B.E. Ak ve Y. Nikpeyma, 1990. Pistacia Cinsinin Değişik Türlerinde Yonga, Yama, Durgun ve Sürgün T Göz Aşılarının Uygulanması. Türkiye 1. Antepfıstığı Sempozyumu, Gaziantep, s:59-67.
12. Köksal, İ. ve M. Kantarcı, 1991. Verimdeki ve Verime Yatmamış Ağaçlardan Alınan Odunlu, Odunsuz Gözler ile Uygulanan Aşıların Tutma Oranı ve Fidanların Gelişmesi Üzerine Bir Araştırma. Türkiye 1. Fidancılık Sempozyumu. s:241-247.
13. Küden A., 1988. Subtropik İklim Koşullarında Ilıman İklim Meyve Türleri Fidanlarının Yetiştirilme Olanakları Üzerine Araştırmalar. (Doktora Tezi). Çukurova Üniversitesi Ziraat Fakültesi Bahçe Bitkileri Bölümü. Adana.
14. Küden A. ve N. Kaşka, 1993. Bazı Ilıman İklim Meyve Türlerinde Haziran’da Yapılan T ve Yonga Göz Aşılarında Kaynaşmanın Meydana Gelişi. Çukurova Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi 8(3):35-44.
15. Küden A. ve N. Kaşka, 1993. Elmalarda Yonga ve İngiliz Kalem Aşı Yöntemleri Kullanılarak Aşılama Periyodunun Uzatılması Üzerinde Çalışmalar. Çukurova Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi 8(3):55-64.
16. Özbek, S., 1978. Özel Meyvecilik (Kışın Yaprağını Döken Meyve Türleri). Çukurova Üniversitesi Ziraat Fakültesi Yayın No:128. Adana. 486 s.
17. Özçağıran, R., 1974. Meyve Ağaçlarında Anaç ve Kalem Arasındaki Fizyolojik İlişkiler. Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Yayın No:243. İzmir. 45s.
18. Paydaş, S., Kaşka, N., Polat A.A., Gübbük, H., 1992. Yeni bazı kayısı (Prunus armeniaca L.) Çeşitlerinin Adana Ekolojik Koşullarına Adaptasyonu Üzerinde Araştırmalar (1990-1991 Yılları Araştırma Dilimi). Türkiye 1. Ulusal Bahçe Bitkileri Kongresi, İzmir. 1:465-469.
19. Skene, D.S., H.R. Shepherd and B.H. Howard, 1983. Characteristic Anatomy of Union Formation in T and Chip-budded Fruit and Ornamental Trees. J. Hort. Sci. 58(3):295-299.
20. Ülkümen, L., 1973. Bağ-Bahçe Ziraatı. Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi, Erzurum, Yayın No:128. 415s.
21. Yılmaz, M., 1971. Aşı Tekniği ve Bununla İlgili Sorunlar. Tarım Bakanlığı Ziraat İşleri Genel Müdürlüğü, Yayın No: D-147. Ankara. 31s.
22. Yılmaz, M., 1992. Modem Bahçe Bitkileri Yetiştirme Tekniği. Çukurova Üniversitesi, Adana. 151s.