Fındıkta Kabuk Kırılma Direnci ile Diğer Bazı Meyve Özellikleri Arasındaki İlişkiler Üzerine Bir Araştırma

Öz

1997 yılında Ordu’da yapılan bu çalışma, Merkez ilçe ve köylerinde 100 m rakımda yetiştirilen Tombul, Palaz, Sivri ve Kalınkara fındık çeşitleri üzerinde yürütülmüştür. Bu çeşitlerde kabuk kırılma direnci ile diğer bazı meyve özellikleri arasındaki karşılıklı iliş kiler path analizi ile belirlenmiştir. Çalışma sonucunda, kabuk kırılma direnci ile diğer meyve özellikleri arasındaki ilişkilerin çeşitlere göre değişebileceğini. Tombul ve Kalınkara çeşitlerinde meyve iriliği ve kabuk kalınlığı arttıkça kabuk kırılma direncinin de artabileceğini. Palaz çeşidinde kabuk kırılma direncini sadece meyve şeklinin ve Sivri çeşidinde de sadece kabuk kalınlığının etkileyebileceğini söylemek mümkündür. Ayrıca, kabuk kırılma direncinin en fazla Kalınkara çeşidinde olduğu, bunu sırasıyla. Tombul, Sivri ve Palaz çeşitlerinin izlediği ve bu sıralamanın çeşitlerde meyve ağırlığı, iç ağırlığı ve kabuk kalınlığı bakımından da aynı olduğu belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Fındık
• Kabuk Kırılma Direnci
• Meyve Özellikleri

A Study on Relationships Between Shell Cracking Resistance and Some Other Nut Characteristics in Hazelnuts

Öz

This study was conducted in 1997 on Tombul, Palaz, Sivri and Kalınkara hazelnut cultivars grown in Ordu Center and its villages, at 100 m altitude, The relationship among Shell cracking resistance and other some important quality characteristics was determined by path analysis. As a result, it was determined that the correlations differed according to cultivars; the important positive correlations were between shell cracking resistance and shell thickness in Tombul and Kalınkara cvs., only the nut shape affected the shell cracking resistance in Palaz cv. and shell thickness in Sivri cv. Furthermore, the maximum shell cracking resistance values were determined in Kalınkara, Tombul, Sivri and Palaz cvs., respectively. This arrangement was the same in nut weight, kernel weight and shell thickness among cultivars.

Anahtar Kelimeler

• Hazelnut
• Shell Crack Resistance
• Fruit Characteristics

Kaynakça

1. Anonymous, 1978. Türk Standartları, İç Fındık. TS.3075/Mart.
2. Bostan, S.Z., 1995. Tombul ve Kalınkara Fındık Çeşitlerinde Önemli Meyve Özellikleri Arasındaki İlişkilerin Path Analizi ile Belirlenmesi. Bahçe, 24 (1-2): 53-60.
3. Bostan, S.Z., A. İslam, 1997. Determination of Interrelatim ships Among Important Nut Quality Characteristics on Palaz and Sivri Hazelnut Cultivars by Path Analysis. Türk Tarim ve Ormancılık Dergisi.
4. Bostan, S.Z., 1998. Fındıkta Önemli Bir Sorun: Çeşit Belirsizliği. Ordu’da Tarım Dergisi, 3(10), Mayıs-Haziran.
5. Çelebioğlu, G., 1985. Ceviz Yetiştiriciliği. Bursa Teknik Ziraat Müdürlüğü, Yayın No:1.
6. Çetiner, E., 1976. Karadeniz Fındık Bölgesi Özellikle Giresun ve Çevresinde Tombul Çeşidi Üzerinde Seleksiyon Çalışmaları ile Bunları Tozlayıcı Yuvarlak Tiplerin Seçimi Üzerinde Araştırmalar Enstitüsü (Doktora Tezi). Ege Bölge Zirai Araştırma, İzmir, 175s.
7. Düzgüneş, O., T. Kesici, F. Gürbüz, 1983. İstatistik Metotları-1. Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi, Yayın No:861, Ders Kitabı:229, Ankara, 218s.
8. Mehlenbacher, S.A., 1990. Hazelnuts. Genetics Resources of Temperate Fruit and Nut Crops. Acta Horticulturae, 290:789-836.

9. Nalbant, M., 1990. Fındık Kabuğunun Sıkıştırma ve Çarptırma Yöntemiyle Kırılması. Ondokuz Mayıs Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 5(1-2):115-130.
10. Pınar, Y., M.A. Beyhan, 1990. Samsun ve Ordu Yöresinde Fındık Tarımının Mekanizasyon Durumu. Ondokuz Mayıs Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 5(1-2):99-114.
11. Singh, R.K., B.D. Chaudhary, 1979. Biometrical Methods in Quantitative Genetic Analysis. Kalyoni Publishers New Delhi, India, pp:70-79.
12. Şen, S.M., 1982. Cevizlerde Önemli Meyve Kalite Faktörleri Arasındaki İlişkiler-1. Meyve Ağırlığı ile İç Ağırlığı ve İç Oranı arasındaki İlişkiler. Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 13(3-4):11-21.
13. Şen, S.M., 1983-a. Cevizlerde Önemli Meyve Kalite Faktörleri Arasındaki İlişkiler-2, Meyve Ağırlığı ile Kabuk Kalınlığı ve Kabuk Kırılması arasındaki İlişkiler. Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 14(1-2):17-28.
14. Şen, S.M., 1983-b. Cevizlerde Meyve Boyutları ile Bazı Meyve Kalite Faktörleri Arasındaki İlişkiler. Bahçe 12(2):41-52.
15. Şen, S.M., 1984. Cevizlerde Meyve İç Ağırlıkları ile Meyve Kalite Faktörleri Arasındaki İlişkiler. Doğa Bilim Dergisi, D2. 8(3):306-310.
16. Şen, S.M., 1985. Cevizlerde (Juglans regia L.) Kabuk Kalınlığı, Kabuk Kırılma Direnci, Kabukta Yapışma ve Kabuk Dikine Kırılma Direnci ile Diğer Bazı Meyve Kalite Faktörleri Arasındaki İlişkiler. Doğa Bilim Dergisi, D2, 9(1):10-24.
17. Thompson, M.M., H.B. Lagersted, S.A. Mehlenbacher, 1996. Hazelnuts. Fruit Breeding (Ed.: Jules Janick, James N. Moore). 3(3):125-184.