Üzümsü Meyvelerde Aktif ve Akıllı Ambalajların Kullanılabilirliği

Öz

Meyvelerin tüketici gözündeki değeri, ürünün dış kalite özellikleri yanında ambalajın etkileriyle birlikte oluşmaktadır. Meyvenin kabuk rengindeki yoğunluk ve parlaklık ile kabuk üzerindeki kusurlarının olmaması dış kaliteyi arttırırken, bunun iyi bir ambalajla sunulması beğeninin daha da artmasını sağlayabilmektedir. Bu nedenle, ambalaj seçimi meyvelerin pazarlanmasında önemli yer tutmaktadır. Ambalaj sektörü teknolojik alandaki gelişmelerden de yararlanmak suretiyle hızla gelişmektedir. İçindeki ürünü daha iyi koruyan ambalajların yanında, ürün hakkında tüketiciyi bilgilendiren ambalajlar da geliştirilerek kullanılmaya başlanmıştır. Günümüzde ürünü/gıdayı korumayı amaçlayan pasif ambalajlama teknolojileri yerine; gıdaların korunmasında, pazarlanmasında, özelliklerinin iyileştirilmesinde ve çevresel atık değerlerinin azaltılmasında önemli rol oynayan aktif ve akıllı ambalajlama teknolojileri kullanılmaya başlanmıştır. Aktif ambalajlama, ambalaj malzemesine veya ambalaj içine çeşitli özelliklerdeki yardımcı bileşenlerin yerleştirilerek ürün kalitesinin daha iyi korunmasını sağlayan sistemlerdir. Akıllı ambalajlama ise, nakliye, muhafaza ve satış aşamasında ambalajlanmış ürünün kalitesi hakkında bilgi vermek için ambalajlanmış gıdanın durumunu gözetleyebilen sistemlerdir. Aktif ve akıllı ambalajların üzümsü meyveler gibi hasat sonrası ömrü kısa olan ürün gruplarında kullanılmasıyla, bu ürünlerde kalitenin daha iyi korunması yanında muhafaza ve raf ömürlerinin uzatılması da sağlanabilecektir.

Anahtar Kelimeler

• Ambalaj
• akıllı ambalaj
• aktif ambalaj
• MAP ambalaj
• kalite

Usability of Active and Smart Packaging in Berry Fruits

Abstract

The value of fruits for consumers is formed based on their packaging as well as their external quality features. While the intensity and brightness of fruits’ skin colour and the lack of defects on the skin increase the external quality, providing fruits with a good packaging increases consumers’ liking even more. Therefore, selection of packaging takes an important place in marketing of fruits. The packaging sector is developing rapidly by benefiting from the developments in the field of technology. Apart from packages that protect the products better, packages that inform consumers about the products have been developed and started to be used. Instead of passive packaging technologies that aim at protecting products/food; active and intelligent packaging technologies that play an important role in protecting and selling food, improving their features and decreasing the amount of environmental waste have started to be used recently. Active packaging is a system that protects the quality of products better by placing auxiliary components with different features into the packaging material or inside the packaging. On the other hand, intelligent packaging is a system that can monitor the situation of the packaged food in order to provide information about the quality of the packaged products in the stages of transportation, storage and sales. By using active and intelligent packaging in product groups such as berry fruits that have short post–harvest life, the product quality will be protected better and the products’ storage and shelf lives will be extended.

Keywords

• Packaging
• intelligent packaging
• active packaging
• MAP packaging
• quality

Kaynakça

1. Anonim, 2019. Ambalaj (http://www. ambalaj.org.tr/tr; Erişim Tarihi: 07/2019).
2. Anonim, 2019. Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliği (http://www.gidabilimi.com.tr /gidamevzuati/yönetmelikler; Erişim Tarihi Temmuz 2019).
3. Bener, Ö., 1995. Ambalajlı gıda maddeleri ve tüketici açısından önemi. Standart 35(401):115-117.
4. Çelik, İ., Tümer, G., 2016. Gıda ambalajlamada son gelişmeler. Akademik Gıda 14(2):180-188.
5. Çinibulak, P., 2010. Gıda ambalajlarında migrasyon (Yüksek Lisans Tezi). Namık Kemal Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Gıda Mühendisliği Anabilim Dalı, Tekirdağ.
6. Dilber, F., Dilber, A., Karakaya, M., 2012. Gıdalarda ambalajın önemi ve tüketicilerin satın alma davranışlarına etkisi (Karaman ili örneği). Gümüşhane Üniversitesi İletişim Fakültesi Elektronik Dergisi (e-gifder) 3:159-190.
7. Dobrucka, R., 2013. The future of active and intelligent packaging industry. Scientific J. Logistics 9(2):103-110.
8. Erkan, M., Karaşahin Yıldırım, I., Pekmezci, M., 2017. Paketleme evi uygulamaları ve derim sonrası işlemler. Bahçe Ürünlerinin Muhafazası ve Pazara Hazırlanması (Edit: R.Türk, N.Tuna Güneş, M.Erkan, M.Koyuncu) Somtad Yayınları Ders Kitabı No:1, s:185-224.

9. Huff, K., 2008. Active and intelligent packaging: innovations for the future. (http://www.iopp.org/files/public/virginiatechkarleighhuff.pdf; Erişim Tarihi: Temmuz 2019).
10. Karagöz, Ş., Demiröven, A., 2017. Gıda ambalajlamada güncel uygulamalar: modifiye atmosfer, aktif, akıllı ve nanoteknolojik ambalajlama uygulamaları. Gaziosmanpaşa Bilimsel Araştırma Dergisi (GBAD), 6(1):9-21.
11. Kocaman, N., Sarımehmetoğlu, B., 2010. Gıdalarda akıllı ambalaj kullanımı. Veteriner Hekimler Derneği Dergisi 81(2):67-72.
12. Kocamanlar, E., 2009. Ambalaj ve fonksiyonları. Ambalaj Bülteni, Eylül/Ekim, s:34-38.
13. Öcal, D., Çakmak Karapınar, P., 2016. Akıllı ambalajlama sistemlerinin tüketicilere yansımaları. 5. Uluslararası Matbaa Teknolojileri Sempozyumu İstanbul Üniversitesi, 04-05.11.2016. 445-454.
14. Öksüztepe, G., Beyazgül, P., 2015. Akıllı ambalajlama sistemleri ve gıda güvenliği. Fırat Üniversitesi Sağlık Bilimleri Veteriner Dergisi 29(1):67-74.
15. Özek, E.U., 2016. Ambalaj sektörü ve TRB1. Fırat Kalkınma Ajansı. 46s.
16. Pereira De Abreu, D.A., Cruz, J.M., Losada, P.P., 2012. Active and intelligent packaging for the food industry. Food Reviews International, 28: 146-187.
17. Robertson, G.L., 2013. Active and intelligent packaging, food packaging principles and practice. Ed.: G.L. Robertson, Third edition. CRC Taylor and Francis, New York, pp.399-428.
18. Shinde, R., Rodov, V., Krishnakumar, S., Subramanian, J., 2019. Active and intelligent packaging for reducing postharvest losses of fruits and vegetables. Postharvest Biology and Nanotechnology, First Edition. (Ed. by Gopinadhan Paliyath, Jayasankar Subramanian, Loong-Tak Lim, K.S.Subramanian, Avtar K.Handa and Autar K.Mattoo). John Wiley & Sons, Inc. Published, pp:171-190.
19. Sudhakar Rao, D.V., Srivastava, A., Ranjitha K., 2018. Active and smart packaging techniques in vegetables. Advances in Postharvest Technologıes of Vegetable Crops (Edited by Bijendra Singh Sudhir Singh Tanmay K.Koley) Apple Academic Press, Inc, 249-268.
20. Valero, D., Serrano M., 2010. Postharvest biology and technology for preserving fruit quality. CRC Press Taylor & Francis Group, 264p.