Doğu Karadeniz Bölgesi’nde Üzümsü Meyvelerin Potansiyeli ve Geleceği

Öz

Doğu Karadeniz bölgesinde çay ve fındık dışında tarımsal üretim sınırlıdır. Ekolojik özellikler ve coğrafi yapı da bunu sınırlayan ana faktörlerdir. Bölgede miras nedeniyle bölünmüş arazilerin varlığı arazi boyutlarının bu bölgede küçülmesine neden olmuştur. Bunun sonucu, birim alandan daha çok gelir getirebilecek meyvelerin üretimi tercih edilmektedir. Bu anlamda üzümsü meyveler içerisinde bulunan; kivi, çilek, yaban mersini, kuşburnu ve böğürtlene bölgede ilgi artmıştır. Bölgede yeni bahçeler hızla kurulmaktadır. Ancak, bu ürünlerin üretimi ile ilgili teknik bilgi eksikliği, bahçe tesis maliyetlerinin yüksekliği ve pazarlama gibi çeşitli sorunlar da mevcuttur. Bu araştırmada Doğu Karadeniz Bölgesi’ndeki üzümsü meyvelerin mevcut durumu, potansiyeli ve geleceğe yönelik öneriler detaylı olarak ortaya konulmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Üzümsü meyveler
• Doğu Karadeniz Bölgesi
• yetiştirme teknikleri
• potansiyel

Potential and Future of Small Fruits in The Eastern Black Sea Region

Öz

In the Eastern Black Sea region it has limited agricultural production, except tea and hazelnuts. Ecological characteristics and the geographical structure are the main factors limiting this. Heritage in the region because of the presence of divided land has led to a reduction in the size of the land. As a result, the production of fruit could bring more revenue per unit area is preferred. In this regard contained in the berries; kiwi, strawberries, blueberries, blackberries and rosehips increased interest in the region. New gardens in the region are quickly establishing. In this study, the current status of berries in the Eastern Black Sea Region, suggestions for potential and future are revealed in detail.

Anahtar Kelimeler

• Berry fruits
• Eastern Black Sea Region
• cultivation techniques
• potential

Kaynakça

1. Ağaoğlu, S., 1986. Üzümsü Meyveler. Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi, Yayın No:984, Ders Kitabı:290, 377s.
2. Ağaoğlu, S. ve R. Gerçekçioğlu, 2013. Üzümsü Meyveler. Tomurcukbağ Ltd. Şti. Eğitim Yayınları No:1.
3. Ağaoğlu, Y. S., 2006. Türkiye’de Üzümsü Meyvelerin Bugünkü Durumu ve Geleceği. 2. Ulusal Üzümsü Meyveler Sempozyumu, 14–16 Eylül 2006.
4. Akbulut, M., N. Bakoğlu, Y. Şavşatlı, H. Baykal, B. Göksu ve K. Yazıcı, 2015. Doğu Karadeniz Bölgesi’nde Organik Maviyemiş Yetiştiriciliğinin Durumu. Doğu Karadeniz 2. Organik Tarım Kongresi, Rize, 6–9 Ekim 2015, s:121.
5. Akbulut, M., H. Baykal ve Y. Şavşatlı, 2013. Çay Üreticisine Ek Gelir Olarak Kivi Yetiştiriciliği. 2. Rize Kalkınma Sempozyumu, Rize, 3–4 Mayıs 2013, s:200–208.
6. Akbulut, M., H. Baykal H. ve Y. Şavşatlı, 2013. Rize İli Sütlüce Köyü Ekolojik Koşullarında Farklı Maviyemiş Çeşitleri (Vaccinium corymbosum L.) ve Yöreden Selekte Edilen Çay Üzümü (Vaccinium arctostaphylos L.) Tiplerinin Fenolojik, Pomolojik ve Agronomik Özelliklerinin İncelenmesi. Tarım Bilimleri Araştırma Dergisi, 6:49–54.
7. Akbulut, M., N. Kaplan, İ. Macit ve C. Özdemir, 2003. Samsun Çarşamba Ovası Koşullarına Uygun Böğürtlen Çeşitlerinin Belirlenmesi. Ulusal Kivi ve Üzümsü Meyveler Sempozyumu, Ordu, 23–25 Ekim 2003, s:357–360.
8. Akbulut, M., Y. Şavşatlı ve H. Baykal, 2013. Çay Üreticisine Ek Gelir Olarak Maviyemiş Yetiştiriciliği. 2. Rize Kalkınma Sempozyumu, Rize, 3–4 Mayıs 2013, s:245–253.

9. Akbulut, M., K. Yazıcı ve Y. Şavşatlı, 2016. Üzümsü Meyveler Raporu. Doğu Karadeniz Kalkınma Ajansı DOKA Yayınları Araştırma Raporları Seri No:7, Trabzon, 2016. 152s.
10. Akbulut, M., K. Yazıcı, N. Bakoğlu ve B. Göksu, 2015. Karadeniz Bölgesi’nde Kivi Yetiştiriciliğinin Potansiyeli ve Geleceği. 7. Ulusal Bahçe Bitkileri Kongresi, Çanakkale, 25–29 Ağustos 2015, s:3.
11. Anonim, 2013. (FAO, 2013). Food and Agriculture Organization of the United Nations. (www.fao.org/faostat) (Erişim tarihi: 2013).
12. Anonim, 2016. (TÜİK, 2014). Türkiye İstatistik Kurumu, Bitkisel Üretim İstatistikleri, (http://tuikapp.tuik.gov.tr) (Erişim tarihi: 2014).
13. Bakoğlu, N., M. Akbulut, K. Yazıcı ve B. Göksu, 2015. Rize İli Pazar İlçesi Koşullarında Yetiştirilen Camarosa Çilek Çeşidinin Farklı Hasat Dönemlerindeki Verim ve Kalite Özelliklerinin Belirlenmesi. 7. Ulusal Bahçe Bitkileri Kongresi, Çanakkale, 25–29 Ağustos 2015, s:2.
14. İpek, A., İ. Sertkaya, M. Gedikli, Ö. S. Ceylan, H. E. Genç ve M. Akbulut, 2014. Ayıüzümü (Vaccinium arctostaphylos L.) Türünün Envanterine Ait Bir Araştırma: Trabzon Orman Bölge Müdürlüğü Örneği. Ormancılık Araştırma Dergisi, 1:60–67.
15. Kaplan, N. ve M. Akbulut, 2006. Samsun Çarşamba Ovası Koşullarına Uygun Frenküzümü Çeşitlerinin Belirlenmesi. 2. Ulusal Üzümsü Meyveler Sempozyumu, Tokat, 14–16 Eylül 2006, s:145–150.
16. Kaplan, N., M. Akbulut, A. Apaydın ve O. Çakır, 2003. Karadeniz Bölgesinde Ahududu Seleksiyonu ve Islahı. Ulusal Kivi ve Üzümsü Meyveler Sempozyumu, Ordu, 23–25 Ekim 2003, s:361–364.
17. Kaplan, N., M. Akbulut, A. Koç ve M. Keskin, 2003. Samsun Çarşamba Ovası Koşullarına Uygun Ahududu Çeşitlerinin Belirlenmesi. Ulusal Kivi ve Üzümsü Meyveler Sempozyumu, Ordu, 23–25 Ekim 2003, s:353–356
18. Macit, İ., A. Koç ve M. Akbulut, 2006. Bazı Çilek Çeşitlerinin Samsun Sahil Koşullarında Verim ve Kalite Özelliklerinin Belirlenmesi. 2. Ulusal Üzümsü Meyveler Sempozyumu, Tokat, 14–16 Eylül 2006, s:70–74
19. Onur, C., N. Türemiş, S. Y. Ağaoğlu, M. Çelik, K. Kepenek, E. Barut, M. Güleryüz, N. Kaplan, B. Erenoğlu ve H. Yılmaz, 1999. Bazı Frenküzümü (Ribes ssp.) Ahududu ve Böğürtlen (Rubus ssp.) Çeşitlerinin Evalüasyonu. Ulusal 3. Bahçe Bitkileri Kongresi, Ankara, 14–17 Eylül 1999, s:772–775.