Bursa Koşullarında Yetiştirilen Yerli ve Yabancı Ceviz Çeşitlerinin Meyve Özelliklerinin Değerlendirilmesi

Öz

Bu çalışma, Bursa (Görükle) koşullarında yetiştirilen bazı yerli (Bilecik, Maraş 12, Maraş 18, Şebin, Şen 1, Şen 2) ve yabancı ceviz çeşitlerinin (Chandler, Fernette, Fernor, Howard, Pedro, Serr) meyve özelliklerinin belirlenmesi amacıyla 2013–2015 yılları arasında yapılmıştır. Çeşitlerin ortalama kabuklu ağırlığı 9.36 g (Şebin) ile 16.30 g (Şen 1), iç ağırlığı 4.73 g (Serr) ile 6.91 g (Maraş 18), iç oranı %35.12 (Şen 1) ile %53.36 (Maraş 12), kabuk kalınlığı 1.12 mm (Şebin) ile 2.43 mm (Fernor), kümülatif iç verim miktarı 7.4 kg/dekar (Şen 2) ile 90.39 kg/dekar (Howard) arasında değişim göstermiştir. İç oranı ve verim miktarı yönünden yerli ve yabancı çeşitler karşılaştırıldığında, randıman oranı yerli çeşitlerimizde, kümülatif iç verim miktarı ise yabancı çeşitlerde daha yüksek bulunmuştur. Çeşitlerin meyve iç çürüklük oranı %3.53 ile %21.12, içte büzüşme oranları %0.25 ile 5.84 arasında değişmiştir. Meyve iç renginin açık sarı, sarı ve açık amber olduğu gözlemlenmiştir. İncelenen tüm parametreler birlikte değerlendirildiğinde meyve kalite özellikleri bakımından ‘Maraş 12’, ‘Bilecik’, ‘Chandler’, ‘Howard’ çeşitlerinin diğer çeşitlere göre daha ön plana çıktığı görülmüştür.

Anahtar Kelimeler

• Ceviz
• adaptasyon
• meyve özellikleri

Evaluation of Fruit Properties of Native and Foreign Walnut Cultivars in Bursa Conditions

Abstract

This study was conducted with the purpose of determining the fruits properties of some domestic (Bilecik, Maraş 12, Maraş 18, Şebin, Şen 1, Şen 2) and foreign (Chandler, Fernette, Fernor, Howard, Pedro, Serr) walnut cultivars grown in Bursa conditions between the years of 2013–2015.The average nut weight was found in the range 9.36 g (Şebin)–16.30 g (Şen 1), kernel weight 4.73 g (Serr) 6.91 g (Maraş 18), kernel percentage 35.12 (Şen 1)–53.36% (Maraş 12), shell thickness 1.12 mm (Şebin)–2.43 mm (Fernor), cumulative kernel quantity 7.4 kg/de (Şen 2)–90.39 kg/de (Howard). As comparison of native and foreign cultivars for kernel percentage and kernel quantity, the kernel percentage was very high in domestic cultivars, but the cumulative kernel quantity was very high in foreign cultivars. The kernel rottenness and kernel shrinkage ratios of the cultivars were found in the range of 3.53–21.12% and 0.25–5.84%, respectively. The color of the kernel was observed as extra light, light and light amber. When all the investigated parameters were evaluated, it has seen that Maraş 12, Bilecik, Chandler and Howard cultivars, in point of nut quality properties, have the best performance than the other cultivars.

Keywords

• Walnut
• adaptation
• fruit properties

Kaynakça

1. Akça, Y. ve M. Aydın, 2005. Tokat/Niksar Ekolojik Koşullarında Bazı Ceviz Çeşitlerinin Performanslarının Değerlendirilmesi. Bahçe Ceviz 34(1):49–55.
2. Amiri, R., K. Vahdati, S. Mohsenipoor, M. R. Mozaffari and C. Leslie, 2010. Correlations between Some Horticultural Traits in Walnut. Hort.Sci. 45(11):1690–1694.
3. Akça, Y., B. Ünal, M. Çelik and Y. Okay, 2014. Comparison of Some Promising Turkish and Foreign Walnut Cultivars. Acta Hort. 1050:143–150.
4. Ertürk, U. and Y. Akça, 2014. Overview of Walnut Culture in Turkey. Acta Hort. 1050:369–372.
5. Ertürk, U., C. Mert, A. Soylu, Y. Akça and Y. Okay, 2014. Evaluation of Some Domestic and Foreign Walnut Cultivars in the Conditions of Bursa, Turkey. Acta Hort. 1050:123–129.
6. Eskandari, S., D. Hassani and A. Abdi, 2006. Investigation on Genetic Diversity of Persian Walnut and Evaluation of Promising Genotypes. Acta Hort. 705:159–166.
7. Hendricks, L.C., W.W. Coates, R.B Elkins, G.H. McGranahan, H. A. Phillips, D.E. Ramos, W.O. Reil and R.G. Snyder, 1998. Selections of Varieties. pp:84–98. In: D. Ramos (ed.), Walnut Production Manual. University of California Division of Agriculture and Natural Resources Publications 3373.
8. Ölez, H., 1971. Marmara Bölgesi Cevizlerinin Seleksiyon Yolu ile Islahı Üzerine Araştırmalar (Doktora Tezi). Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi, Ankara.

9. Sibbett, G.S., L.C. Hendricks, G. Carnill, W.H. Olson, R. Jeter, D.E. Ramos, G.C. Martin, C.S. Davis, 1974. Walnut Quality and Value Maximized by Harvest Management. California Agriculture. pp:15–17.
10. Solar, A., M. Hudina and F. Stampar, 2001. Relationship Between Tree Architecture, Phenological Data and Generative Development in Walnut (Juglans regia L.). Acta Hort. 544:275–285.
11. Sütyemez, M. ve N. Kaşka, 2002. Bazı Yerli ve Yabancı Ceviz (Juglans regia L.) Çeşitlerinin Kahramanmaraş Ekolojisine Adaptasyonu. K.S.Ü. Fen ve Mühendislik Dergisi 5(1):148–158.
12. Şen, S.M., 1998. Production and Economics of Nut Crops. Courses Booklets 18–29 May, Adana.
13. Şen, S.M., 2005. Türkiye’de Cevizin Dünü, Bugünü ve Yarını. Bahçe Ceviz 34(1):15–27.
14. Tosun, İ. ve M.E. Akçay, 2005. Yerli ve Yabancı Bazı Ceviz Çeşitlerinin Yalova Ekolojisindeki Fenolojik ve Pomolojik Özellikleri. Bahçe Ceviz 34(1):35–39.
15. TUİK, 2015. Türkiye İstatistik Kurumu: (http://www.tuik.gov.tr) (Erişim Tarihi: Kasım 2015).
16. Walnut Color Chart, 2011. (http://ucanr.edu/ repository/a/?get=83309).