Türkiye Ceviz Fidan Üretimine Bakış

Öz

Türkiye’de son yıllarda büyük miktarda ceviz bahçe tesisi yapılmaya devam edilmektedir. Bilindiği üzere bahçe tesisinin temelini fidan oluşturmaktadır. Ceviz fidan üretiminde, özellikle 2000 yılından sonra önemli bir artış kaydedilmiştir. Önceleri sadece kamu tarafından üretilen ceviz fidanı, günümüzde büyük oranda özel sektör tarafından da üretilmektedir. 1980 yılında kamu tarafından yıllık 4.300 adet ceviz fidan üretilmekte iken, günümüzde (2014) GTHB tarafından sertifikalı olarak 8.992.454 adet, Orman ve Su İşleri Bakanlığı tarafından ise 2015 yılında 200.849 adet sertifikasız aşılı fidan ve 2.004.927 adet çöğür yetiştirilebilecek düzeye ulaşılmıştır. Fidan üretiminde sertifikasyon sisteminin gelişmesiyle birlikte üretim materyali konusunda da ilerlemeler yaşanmıştır. 2007–2014 yılı verilerine göre değerlendirme yapılacak olursa, Chandler (7.488.188), Şebin, (3.340.598), Bilecik (2.333.106), Kaman–1 (1.130.499) ve Maraş–18 (1.042.785) çeşitlerinin sertifikalı fidan üretiminde öne çıktığı ve gelecekteki üretim deseninin bu çeşitlerden oluşacağı anlaşılmaktadır. Kayıt dışı üretimin tespiti için çalışmalar yapılmalı ve daha sağlıklı veri tabanı oluşturulması gerekmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Ceviz
• fidan
• sertifikasyon

Overview for Walnut Seedling Production in Turkey

Öz

A large amount of walnuts is grown in recent years in Turkey. As it is known, walnut seedlings, which are essential for production. Walnut seedlings production, has increased there has been a significantly increase after 2000 year. Walnut production was accomplished previously only by the public. Today, it is produced in large part by the private sector. In 1980, when the public by 4.300 walnut seedlings were produced, today (2014) as certified by GTHB 8.992.454 numbers. In 2015, by the Ministry of Forestry and Water Works, 2.000.849 numbers non–certified grafted seedlings and 2.004.927 numbers seedlings were produced. There has been progress in the production of it would be material production with the development of the certification system. If you will be evaluated according to the 2007–2014 years data, Chandler (7.488.188), Şebin, (3.340.598), Bilecik (2.333.106), Kaman–1 (1.130.499) and Maraş–18 (1.042.785) varieties are in certified nursery production. For this reason, it was evaluated that it was consisted consist of this varieties of future production pattern. Studies will be done for detection of undeclared production and more accurate database must be created.

Anahtar Kelimeler

• Walnut
• seedling
• certificate

Kaynakça

1. Anonim, 2015-a. Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı, Bitkisel Üretim Genel Müdürlüğü İstatistikleri, Ankara.
2. Anonim, 2015-b. Orman ve Su İşleri Bakanlığı, Özel Ağaçlandırma ve Fidan Üretim Şube Müdürlüğü İstatistikleri, Ankara.
3. Kaşka, N., 2001. Türkiye’de Cevizle İlgili Araştırmaların Değerlendirilmesi ve Geleceğe Bakış. Türkiye 1. Ulusal Ceviz Sempozyumu. Tokat s:1–11.
4. Kaşka, N., 2005. Türkiye’de Ceviz Yetiştiriciliğinin Geliştirilmesi İçin Neler Yapmalıyız? Atatürk Bahçe Kültürleri Merkez Araştırma Enstitüsü, Yalova. Bahçe Dergisi 2. Ulusal Ceviz Sempozyumu Özel Sayısı 34(1):1–8.
5. Sesli, Y., 2012. Türkiye Ceviz Yetiştiriciliğinin Değerlendirilmesi. Adnan Menderes Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Doktora Semineri, Aydın.
6. Şen, S.M., 2005. Türkiye’de Cevizin Dünü, Bugünü ve Yarını. Atatürk Bahçe Kültürleri Merkez Araştırma Enstitüsü, Yalova. Bahçe Dergisi 2. Ulusal Ceviz Sempozyumu Özel Sayısı 34(1):15–27.
7. Şen, S.M., 2011. Ceviz Yetiştiriciliği. Başak Matbaacılık ÜÇM Yayınları/3, Tarımsal Yayınlar:1, ISBN:97860589115008, Ankara.
8. Erdoğan, V., 2015. Hazine ve Bozuk Orman Arazilerinde Badem ve Ceviz Bahçesi Tesisleri. 7. Ulusal Bahçe Bitkileri Kongresi, 25–29 Ağustos, Çanakkale.