Kaman Ceviz Çeşidine İsmini Veren Kırşehir İli Kaman İlçesinde Ceviz Yetiştiriciliği ve Ceviz Üretim Faaliyetleri

Öz

Çok geniş̧ bir kullanım alanına sahip olan ceviz meyveleri, bileşiminde insan sağlığı üzerine olumlu etkileri olan birçok besin öğesini barındırmaktadır. Ceviz yaklaşık %50 oranında meyve verimine sahip olup, iç kısmının içerdiği besin ögeleri ve yüksek enerji değeri ile sağlıklı bir diyetin bir parçası olduğu bilimsel olarak kanıtlanmıştır. Cevizin bu yöndeki etkisi bileşiminde bulunan mineral maddeler, vitaminler, antioksidanlar ve doymamış yağ asitlerinden kaynaklanmaktadır. Kaman konumu itibariyle İç Anadolu kara iklimi hâkimdir. Bölge iklim yapısı ve verimli toprakları nedeniyle özellikle meyve türlerinin yetiştiriciliği açısından oldukça elverişlidir. Ceviz bölge halkının ekonomik hayatında oldukça önemli bir yere sahiptir. Bu yüzden bölgede ceviz yetiştiriciliği giderek daha da artan bir öneme sahip olmaktadır. Elde edilen bulgular ışığında gerek araştırma bölgesi ve gerekse Türkiye ceviz yetiştiriciliğinin iyileştirilebilmesi ve geliştirilebilmesi konusunda alınabilecek önlemler tartışılmış̧ ve bazı önerilerde bulunulmuştur. Araştırmada; Kırşehir İli Kaman İlçesindeki ceviz üretim ve pazarlama yapısının incelenmesi ve karşılaşılan sorunlara çözüm önerileri getirilmesi amacıyla yapılmıştır. Kaman ilçesinde kapama bahçede ceviz yetiştiriciliği yapan 109 işletme ile tam sayım yöntemiyle anket yapılarak birincil veriler toplanmıştır. Anketler 2016 yılı Mayıs ve Haziran aylarında çiftçilerle yüz yüze görüşülerek yapılmıştır. Toplanan verilerin analizinde yüzde (%), frekans (f) hesaplamaları ile ki–kare testinden yararlanılmıştır. Çalışma sonuçlarına göre, 4 işletmenin tarımsal gelirinin olmadığı, 11 işletmenin ceviz üretiminden gelirinin olmadığı, 9 işletmenin ise tarım dışı gelirinin olmadığı belirlenmiştir. Çalışmada, üreticilerin %24.9’nun iyi gelir getirmesi nedeniyle ceviz üretimini seçtikleri, %13’nün ceviz üretiminin kolay olmasından dolayı tercih ettikleri, %33.6’sının cevizin pazarlama sorununun olmayışından dolayı tercih ettikleri, %27.9’nun ise Kaman cevizinin hem yurt içinde hem de yurt dışında geleneksel ve marka ürün haline gelmesi nedeniyle tercih ettikleri belirlenmiştir. İşletmelerin %94.9’u sattıkları cevizin bedelini peşin olarak almaktadır. İşletmelerin %79.8’sinin yerli çeşitleri, %20.2’sinin ise yabancı çeşitleri kullandıkları belirlenmiş olup yeni tesis edilen bahçelerde özellikle yabancı çeşitlerin tercih edildiği gözlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Ceviz
• ceviz yetiştiriciliği
• ceviz bileşimi
• pazarlama yapısı
• Kaman

Walnut Cultivation and Walnut Production Activities in Kaman District of Kırşehir Province, Which Gave Its Name to the Kaman Walnut Variety

Öz

Walnuts have been used widely and contain nutritive compounds with beneficial effects on human health. Walnut has 50% fruit yield and it is proved that the kernel is inevitable for a healthy diet because of the nutritional components and high energy level. These effects are caused by the minerals, vitamins, antioxidants and unsaturated fatty acids in its composition. Kaman according to its conditions, continental climate is prevailing in the region. The region is very suitable with its climate and fertile soils, especially for the production of fruits. Walnut is quite important to the economic life of the local people. Therefore, walnut growing is gradually gaining importance. In the light of the research results, the measures towards the improvements of walnut production both in the research region and in Turkey as a whole were discussed and some suggestions were made. This survey was carried out to determine the production and marketing situation of walnut production in Kaman district Tokat province and scope out the problems in doing this. There was a survey among all the 84 walnut producers and primary data was gained. The survey was carried out by face-to-face meeting with the producers July, 2013. Percentage (%), frequency accounting (f) and Ki–Square was used for the analysis of the survey. It is found 50 percent of the producers are aged below 58. It is observed Organic Fruit Producers Cooperation in the district contributed much to the producers. According to the data it is found the rate of soil analysis and insurance are highly low. The survey showed that 8 percent of the producers do not have agricultural income, 12 percent of the producers do not have non–agricultural income and 14 percent of the producers do not have an income from walnut production.

Anahtar Kelimeler

• Walnut
• walnut production
• walnut content
• Kaman

Kaynakça

1. Açıl, F. ve R. Demirci, 1984. Tarım Ekonomisi. Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi, Yayın No:880, Ders Kitabı, No:245, 352s, Ankara.
2. Adıman, M., 2013. Tokat İli Niksar İlçesi Ceviz Bahçelerinin Mineral Beslenme Durumlarının Belirlenmesi. Gazi Osman Paşa Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Tokat.
3. Akça, Y., 2001. Türkiye Ceviz Yetiştiriciliği’ne Genel Bakış. Türkiye 1. Ulusal Ceviz Sempozyumu, 5–8 Eylül 2001, Tokat.
4. Akça, Y., 2009. Ceviz Yetiştiriciliği. Yenilenmiş ve Genişletilmiş 3. Baskı, Anıt Matbaası, Ankara. s:73–77, 327–336
5. Amaral, J. S., R. M. Seabra ve P. B. Andrade, 2004. Phenolic Profile in the Quality Control of Walnut (Juglans regia L.) Leaves. Food Chem 2004; 88:373–79.
6. Anonim, 2015, (http://www.istatistikanaliz. com/t–testi.asp) (Erişim Tarihi: 11.07.2016)
7. FAO, 2016. (http://faostat3.fao.org/download/ q/qc/e) (Erişim Tarihi: 01.07.2016)
8. Ferhatoglu, Y., 2001. Ceviz Yetistiriciligi. Tarım ve Köyisleri Bakanlıgı, Yayın No:1, Ankara.

9. Kaptan, S., 1993. Bilimsel Araştırma ve İstatistik Teknikleri. Ankara.
10. Hennicke, L., 2007. Chile Tree Nuts Annual 2007. USDA Foreign Agricultural Servicev GAIN Report, GAIN Report Number: CI7022, Global Agriculture Information Network, (http://www.fas.usda.gov/gainfiles/200809/ 146295817.pdf) (Erişim Tarihi: 20.06.2016).
11. International Nood ve Dried Fruit (INC), Global Statistical Review 2007–2012 (https://www.nutfruit.org/glob–stat–review–2011–2012_70816.pdf) (Erişim Tarihi: 20.06.2016).
12. Kargacıer, O., 2001. Türkiye’de ve Dünyada Ceviz Üretim Trendi ve Projeksiyonlar. Türkiye 1. Ulusal Ceviz Sempozyumu, Tokat 5–8 Eylül 2001, Bildiriler Kitabı s:315–321.
13. Mcgranahan, G. and C. Leslie, 1990. Walnuts. In: Genetic Resources of Temperate Fruit and Nut Crops, Ed: James N. Moore ve James R. Ballington Jr., Acta Horticulturae 290, Puplished by ISHS, 2–19, pp:907–953.
14. Pollack, S. ve A. Perez, 2008. Fruit and Tree Nuts Situation and Outlook Yearbook FTS–2008. Economic Research Service, USDA, (http://www.ers.usda.gov/publications/fts/yearbook08/fts2008.pdf) (Erişim Tarihi: 10.03.2016).
15. Sarıgedik, A. Ünal, 2007. Turkey Tree Nuts Annual 2007, USDA Foreign Agricultural Service GAIN Report, GAIN Report Number: TU7060, Global Agriculture Information Network, (http://www.fas.usda.gov/gainfiles/ 200711/146292868.pdf) (Erişim Tarihi: 16.06.2016).
16. Sarıgedik, A. Ünal, 2008. Turkey Tree Nuts Semi Annual 2008. USDA Foreign Agricultural Service GAIN Report, GAIN Report Number: TU8007, Global Agriculture Information Network, (http://www.fas.usda. gov/gainfiles/200803/146293834.pdf) (Erişim Tarihi: 18.06.2016).
17. Sen, S. M., A. Kazankaya, T. Yarılgaç ve A. Dogan, 2006. Bahçeden Mutfağa Ceviz. Maji Yayınları (1):233.
18. Tosun, İ., M. E. Akçay, V. Erdoğan, C. Hantaş, S. Soyergün ve F. G. Çelikel, 2008. Ceviz Yetiştiriciliği. Yalova Atatürk Merkez Bahçe Kültürleri Araştırma Enstitüsü, Yalova. 2 s.
19. TÜİK, 2016. (https://biruni.tuik.gov.tr/bitki selapp/bitkisel.zul) (Erişim Tarihi:01.03.2016)
20. TÜİK, 2016. Türkiye İstatistik Kurumu Bitkisel Üretim İstatistikleri, (http://www.tuik. gov.tr/bitkiselapp/bitkisel.zul) (Erişim Tarihi: 20.06.2016).
21. TÜİK, 2015. Türkiye İstatistik Kurumu Ceviz Üretim İstatistikleri. (http://www.tuik.gov.tr/ preçizelge.do?alt_id=1001) (Erişim Tarihi: 25.06.2016).
22. Walnuts, 2009. (http://www.walnuts.org/pdfs/ health/scientificsummary.pdf) (Erişim Tarihi: 25.06.2016).
23. (http://www.kamantso.org.tr/kaman–cevizi–m–kaman–62.html) (Erişim Tarihi: 25.06.2016).
24. (http://www.kirsehir.gov.tr) (Erişim Tarihi: 17.07.2016).
25. (http://www.e–cografya.org/index.php/bilgi–dagarc–g/697–is–k) (Erişim Tarihi: 25.06.2016).
26. (http://www.e_cografya.org/index.php/bilgi–dagarc–g/697–is–k) (Erişim Tarihi: 2015).
27. (http://tuikapp.tuik.gov.tr/bitkiselapp/bitkisel.zul), (Erişim Tarihi: 2015).
28. OGM, 2012. Ceviz Eylem Planı 2012–2016. (https://www.ogm.gov.tr/ekutuphane/yayinlar/ceviz%20eylem%20planı.pdf) Orman Genel Müdürlüğü s:20–22.
29. Budak, Y., 2010. Ceviz Yetiştiriciliği. Samsun İl Tarım Müdürlüğü. s:1–4, 11–12.