Çorum Merkez İlçeden Selekte Edilmiş Bazı Ceviz Genotiplerinin Meyve Özellikleri

Yıl 2017, Cilt: 46 Sayı: (Özel Sayı 2) 3. Ulusal Ceviz Sempozyumu, 241 - 245, 31.12.2017

Orhan Karakaya Mehmet Fikret Balta Leyla Boruzan Uçar

Öz

Araştırma, 2009–2010 yıllarında Çorum ili Merkez ilçede yürütülmüştür. Çalışmada bazı meyve kalite özellikleri yönünden öne çıkan, ancak değerlendirmeye alınmayan ceviz genotipleri içerisinden seçim yapılmıştır. Meyve ağırlığı, iç ağırlığı ve randıman parametreleri kullanılarak 20 ceviz genotipi seçilmiştir. Seçilen genotiplerde meyve ağırlığı 7.31 g (19 MR 01)–13.77 g (19 MR 94), iç ağırlığı 5.04 g (19 MR 01)–6.45 g (19 MR 34–19 MR 102) ve randıman %45.91 (19 MR 114)–%68.94 (19 MR 01) arasında bulunmuştur. Çalışma sonucunda bölgenin ceviz genetik kaynakları ortaya çıkarılmış ve var olan popülasyon içerisinde standart ceviz yetiştiriciliğine kazandırılabilecek ceviz genotiplerinin olduğu görülmüştür.

Anahtar Kelimeler

Islah , Juglans regia , meyve ağırlığı , pomoloji

Fruit Attribute of Selected Walnuts Genotypes from Çorum Central District

Öz

The study was carried out during 2009–2010 in Çorum. Central district in this study was selected outstanding with regard to some fruit quality characteristic in not evaluation walnut genotypes. Twenty walnut genotypes were selected using the nut weight, kernel weight and kernel ratio. The selected genotypes had 7.31 (19 MR 01)–13.77 (19 MR 94) g nut weight, 5.04 g (19 MR 01)–6.45 g (19 MR 34–19 MR 102) kernel weight, %45.91 (19 MR 114)–%68.94 (19 MR 01) kernel ratio. The results of the study was revealed walnut genetic resources. Also, in current population was observed valuable genotypes for standard walnut cultivation.

Anahtar Kelimeler

Breeding , Juglans regia , nut weight , pomology

Kaynakça

• Ağaoğlu, Y. S., M. Ayfer, İ. Köksal, K. Abak, L. Kaynak, Y. Fidan, M. Çelik, H. Çelik ve Y. Gülşen, 2015. A. Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Bahçe Bitkileri Ders Notları.
• Aslansoy, B., 2012. Sultandağı (Afyon) Yöresi Cevizlerinin (Juglans regia L.) Seleksiyon Yoluyla Islahı Üzerine Araştırmalar. Selçuk Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Konya.
• Balta, M. F., A. Doğan, A. Kazankaya, K. Özrenk ve F. Çelik, 2007. Pomological Definition of Native Walnuts (Juglans regia L.) Grown in Central Bitlis. Journal of Biological Sciences 7(2):442–444.
• Beyhan, Ö., 1993. Darende Cevizlerinin (Juglans regia L.) Seleksiyon Yolu ile Islahı Üzerinde Araştırmalar (Doktora Tezi). Yüzüncü Yıl Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Van.
• Beyhan, N. and T. Demir, 2006. Selection of Promising Walnut Genotypes in Samsun Province in Turkey. J. Agron, 5(3):435–439.
• Keles, H., Y. Akca and S. Ercisli, 2014. Selection of Promising Walnut Genotypes (Juglans regia L.) From Inner Anatolia. Acta Sci Pol Hortorum Cultus 13(3):167–173.
• Karadeniz, T., 2007. Harşit Vadisinde Yetiştirilen Cevizlerin Seleksiyon Yoluyla Islahı Üzerinde Araştırmalar. Türkiye V. Ulusal Bahçe Bitkileri Kongresi, Erzurum. 1:631–637.
• Muradoğlu, F., 2005. Hakkari Merkez İlçe Ve Ahlat Yöresinde Tohumdan Yetişmiş Ceviz (Juglans regia L.) Populasyonunda Genetik Değişkenlik ve Ümitvar Genotiplerin Seleksiyonu (Doktora Tezi). Yüzüncü Yıl Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Van.
• Muradoğlu, F. ve F. Balta, 2010. Ahlat (Bitlis) Yöresinden Selekte Edilen Cevizlerin (Juglans regia L.) Bazı Fiziksel ve Kimyasal Özellikleri. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Tarım Bilimleri Dergisi 20(1):41–45.
• Ölez, H., 1971. Marmara Bölgesi Cevizlerinin (Juglans regia L.) Seleksiyon Yolu ile Islahı Üzerinde Araştırmalar ve Ceviz Ağaçlarında Verim Potansiyelinin Tespiti İçin Geliştirilmiş Bir Metod. Atatürk Bahçe Kültürleri Araştırma ve Eğitim Merkezi Dergisi 4, 3–6.
• Özkan, Y., 1993. Tokat Merkez İlçe Cevizlerinin Seleksiyon Yoluyla Islahı Üzerine Araştırmalar (Doktora Tezi). Yüzüncü Yıl Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Van.
• Özrenk, K., M. Güleryüz, A. Kazankaya, M. F. Balta ve T. Yarılgaç, 2005. Erzincan Yöresinden Selekte Edilmiş Ceviz (Juglans regia L.) Seleksiyonlarının Bazı Kimyasal Özelliklerinin Belirlenmesi. Bahçe 34(1).
• Şen, S. M., 1980. Kuzeydoğu Anadolu ve Doğu Karadeniz Bölgesi Cevizlerinin Seleksiyon Yoluyla Islahı Üzerinde Araştırmalar (Basılmamış Doçentlik Tezi). Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Bahçe Bitkileri Bölümü, Erzurum.
• Şen, S. M., 2011. Ceviz Yetiştiriciliği, Besin Değeri ve Folklorü. Üçm Yayıncılık, 4. Baskı. ISBN: 97860589115008.
• Taşcı, A. R., 2016. Ulubey (Ordu) İlçesi’nde Yetişen Ceviz Genotiplerinin (Juglans regia L.) Bazı Fiziksel ve Kimyasal Özellikleri (Yüksek Lisans Tezi). Ordu Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Ordu.
• Ünver, H. ve M. Çelik, 2005. Ankara Yöresi Cevizlerinin (Juglans regia L.) Seleksiyon Yolu ile Islahı. Yalova Atatürk Bahçe Kültürleri Merkez Araştırma Enstitüsü, Bahçe Dergisi II. Ulusal Ceviz Sempozyumu Özel Sayısı, ISBN:1300–8943.
• Yarılgaç, T., 1997. Gevaş Yöresi Cevizlerinin (Juglans regia L.) Seleksiyon Yolu ile Islahı Üzerinde Araştırmalar (Basılmamış Doktora Tezi). Yüzüncü Yıl Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Van.
• Yarılgaç, T., M. F. Balta, A. Kazankaya, K. Özrenk, 2005. Van Merkez İlçede Tohumdan Yetiştirilen Cevizlerin (Juglans regia L.) Morfolojik ve Pomolojik Özellikleri. Bahçe 34(1).
• Yarılgaç, T., M. F. Balta, H. İ. Oğuz ve A. Kazankaya, 2005. Muş Yöresi Cevizlerinin (Juglans regia L.) Seleksiyonu. Bahçe 34(1):109–115.
• Yarılgaç, T., M. F. Balta, L. Borasan and C. Bülbül, 2011. Fruit Characteristics of Natural Walnut (Juglans regia L.) Genotypes of Catak and Taspinar Villages (Corum). In II. Balkan Symposium on Fruit Growing 981 p:135–140.