Artvin Yöresinde Yetişen Cevizlerin Meyve Özellikleri

Öz

Anadolu’nun farklı medeniyetlere ev sahipliği yapması, önemli ticaret ve göç yollarının üzerinde bulunması çok zengin genetik kaynağa sahip olmasını sağlamıştır. Ceviz yetiştiriciliği, Türkiye’nin tarımsal ekonomisinde önemli bir yer işgal ettiği halde, standart çeşitlerle tesis edilen kapama bahçeler ancak son yıllarda kurulmuştur. Devamlı tohumla çoğaltma yoluyla memleketimizin hemen her bölgesinde farklı genetik yapılara sahip geniş bir ceviz popülasyonu meydana gelmiş ve bu sayede oluşan geniş varyasyon üstün özellikli tiplerin seleksiyonuna imkân sağlamıştır. Bu çalışma Karadeniz Bölgesi ceviz üretiminde büyük paya sahip olan Artvin il merkez ilçede yetişen cevizlerin meyve özelliklerini belirlemek amacıyla yürütülmüştür. Çalışmada 127 ceviz genotipinden alınan meyve örnekleri fiziksel özellikler açısından değerlendirilmiştir. Çalışmada; ağacın güneşlenme durumu, ağacın sulanma durumu, ağacın yaşı, taç genişliği, salkımda meyve sayısı gibi meyve harici özelliklerin yanı sıra kabuk rengi, kabuk pürüzlülüğü, meyve ve iç ağırlık (g), randıman (% iç oranı), kabuk kalınlığı, içte büzüşme, iç rengi, iç çürüklüğü, damarlılık, meyve şekli, iç dolgunluğu gibi meyve özellikleri incelenmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Artvin
• ceviz
• genotip
• randıman

Fruit Charachterizations of Artvin Province Walnuts

Öz

Our country has become a very rich genetic resource due to its hosting of civilizations and its presence on major trade and migration routes. Although walnut farming has occupied an important place in Turkey’s agricultural economy, closed gardens established with standard varieties have only been established in recent years. Through continuous seed propagation, a large walnut population with different genetic constructs in almost every region of our country has come to the fore, and the wide variation on this count allows for the selection of highly featured species. This study was carried out in order to determine the walnut trees which gives fruit of superior character in the province of Artvin which has a great share in the production of walnut in the Black Sea Region. In this study, fruit characteristics from 127 walnut types were evaluated physically. In this study; fruit characteristics like shell thickness, fruit roughness, internal weight (g), yield (% internal ratio), inner color, inner rot, vainness, fruit shape, inner filling crustal thickness, internal shrinkage, shrinkage, as well as non–fruit characteristics such as tree sunbathing, tree watering statu, age of tree, crown width was evaluated.

Anahtar Kelimeler

• Artvin
• walnut
• genotype
• kernel ratio

Kaynakça

1. Anonim, 2016. (www.tuik.gov.tr)
2. Aşkın, M. A. ve A. Gün, 1995. Çameli ve Bozkurt Cevizlerinin (J. regia L.) Seleksiyon Yoluyla Islahı. Türkiye 2. Ulusal Bahçe Bitkileri Kongresi. Adana. 1:461–463.
3. Berisha, R., 1988, Assesing the Best Forms of the Walnut in the District of Tropoje, Hort. Abst. 058–04025
4. Çelebioğlu, G., O. Konarlı, B. Baykal, A. Soylu, 1978. Marmara Bölgesinde Yerli ve Yabancı Ceviz Çeşitlerinin Evaluasyonu. 1978 Gelişme Raporu. Bahçe Kültürleri Araştırma Enstitüsü, Yalova.
5. Germain, E., 1990. Walnut Production and Industry in Europe, The Middle East and North Africa. Nut Production and Indrustry in Europe, Near East and North Africa (Reur Technical Series 13), Yalova/Turkey.
6. Gün, A., 1998. Küçük Menderes Havzası Cevizlerinin (Juglans regia L.) Seleksiyon Yolu ile Islahı Üzerine Araştırmalar (Doktora Tezi). Yüzüncü Yıl Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Van.
7. Karadeniz, T. ve T. Şahinbaş, 1996 Çatak’ta Yetiştirilen Cevizlerin (Juglans regia L.) Meyve Özellikleri Ümitvar Tiplerin Seçimi. Fındık ve Diğer Sert Kabuklu Meyveler Sempozyumu. Ondokuzmayıs Üniversitesi Ziraat Fakültesi, s:317–323.
8. Karadeniz, T. ve M. S. Çorumlu, 2014. İskilip Ceviz Genotipleri. Bahçe 43(1–2):9–17

9. Kornienko, N. A., 1974. Types of Dichogamy in Walnut. Plant Breed. Abst. 48(6):489.
10. Ölez, H., 1971. Marmara Bölgesi Cevizlerinin (Juglans regia L.) Seleksiyon Yolu ile Islahı Üzerinde Araştırmalar (Basılmamış Doktora Tezi). Atatürk Bahçe Kültürleri Araştırma Enstitüsü, Yalova.
11. Özbek., S., 1978. Özel Meyvecilik. Ankara Üniversitesi, Ankara
12. Özçağıran, R., A. Ünal, E. Özeker ve M. İsferdiyaroğlu, 2005. Ilıman İklim Meyve Türleri, Sert Kabuklu Meyveler. Cilt 3. Ege Üniversitesi, Yayın No:566, İzmir.
13. Pandele, I., 1968. Biochemical Characterization the Principal Varieties and Types of Walnut, Almond and Hazel in Romenia and Determination of General Metabolitic Correlatipn specific of Nuts. Pl. Br. Abst. (38), 4:871
14. Paunovic, S. A., 1990. The Walnut Cultivars Selected From Indigenous Population of Juglans regia L. in Sr Serbia, Sfr Yugoslavia. Acta Hort. 284:135–142
15. Pieklo, A., A. Czynczyk, 1990. Evaluatıon of Selected Types of Walnuts in Poland 1990. Acta Hort. 284:17 p.
16. Schonberg, G., 1984. Result and Experience in Walnut Cultivation. Hort. Abst. 54(12):861–895.
17. Serr, E. F., 1962. Selecting Suitable Walnut Varieties. California Agricultural Experimengt Station, Leaf. 144, Daviz, California.
18. Solar, A., 1990. Phenological and Pomological Characteristics of Walnut Culltivars in Northeastern Slovenia. Acta. Hort. 284:167–173
19. Szentivanyi, P., 1990. Breeding Early Fruiting, High Producing Walnut Cultivars Leafing After Late Spring Frosts. First Intern. Symp. on Walnut Productuın, Budapest, Acta Hort. 284:175–182.
20. Şen, S. M., 1980. Kuzey Doğu Anadolu ve Doğu Karadeniz Bölgesi Cevizlerinin Seleksiyon Yolu İle Islahı Üzerinde Araştırmalar (Doçentlik Tezi). A.Ü. Ziraat Fakültesi
21. Şen, S. M., 1986. Ceviz Yetiştiriciliği. Eser Matbaası, Samsun.