Mustafakemalpaşa (Bursa) Yöresinde Yetiştirilen Bazı Şeftali (Prunus persica L.) Çeşitlerinin Pomolojik ve Kimyasal Özellikleri

Öz

Bu çalışma; Mustafakemalpaşa (Bursa) yöresinde yoğun olarak yetiştiriciliği yapılan standart şeftali çeşitleri (Royal Glory, Cardinal, Early Red, Dixired, Şentürk, Glohaven, Redhaven, R10, Cresthaven, Takunya) ve şeftali genotipine (Çöğür) ait meyvelerin pomolojik ve kimyasal özelliklerinin belirlenmesi amacıyla yürütülmüştür. Yapılan araştırmada iki yıl boyunca incelenen çeşit ve genotipin ortalama meyve ağırlığı 71.80-217.63 g, meyve kabuk kalınlığı 48.26-74.08 mm, meyve genişliği 49.74-72.65 mm, meyve yüksekliği 52.68-71.28 mm, meyve çekirdek ağırlığı 4.20-11.72 g ve meyve eti sertliği ise 4.94-21.92 kg/cm² arasında tespit edilmiştir. Çeşit ve genotipe ait kimyasal özelliklerden SÇKM %5.95-12.65, asitlik 0.37-0.89 ve pH içerikleri ise 3.84-4.80 arasında belirlenmiştir. Çalışmada, Dixired, Glohaven, R10, Redhaven ve Takunya çeşitleri meyve tadı bakımından tatlı olarak belirlenirken meyve kalitesi bakımından ise Royal Glory ve Şentürk en kaliteli çeşitler olarak tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Şeftali
• pomoloji
• kimyasal özellikler
• SÇKM

Pomological and Chemical Properties of Some Peach (Prunus persica L.) Cultivars Grown in Mustafakemalpaşa (Bursa)

Abstract

This study aimed to determine the pomological and chemical properties of fruits, in peach cultivars (Royal Glory, Cardinal, Early Red, Dixired, Şentürk, Glohaven, Redhaven, R10, Cresthaven, Takunya) and genotypes (Wild peach) intensively cultivated in Mustafakemalpaşa (Bursa) region. In the study, average of fruit weight ranged between 71.80±4.2-217.63±4.19 g, average of fruit shell thickness ranged between 48.26±0.98-74.08±0.83 mm, average fruit width ranged between 49.74±1.43-72.65±0.57 mm, average fruit height ranged between 52.68±1.56-71.28±1.26 mm, average fruit seed weight ranged between 4.20±0.35-11.72±0.93 g and average fruit firmness also ranged between 4.94±0.23-21.92±7.48 kg/cm². The chemical properties of the studied varieties and genotype have been identified. SÇKM, TTS and pH contents were ranged from 5.95 to 12.65%, from 0.37 to 0.89 and from 3.84 to 4.80 respectively. In the study, Dixired, Glohaven, R10, Redhaven and Takunya varieties of sweet fruit taste as determining the terms of Royal Glory and Senturk has been identified as the highest quality varieties.

Keywords

• Peach
• pomology
• chemical properties
• TSS

Kaynakça

1. Deveci, L., 1967. Şeftali ziraatı. Türkiye Ziraatçılar Cemiyeti, Yayın No:7, İzmit, 192s.
2. Rieger, M., 2007. Peach (http://www.uga.edu/ fruit/peach.html).
3. Demirören, S., 1992. Şeftali yetiştiriciliği. Atatürk Bahçe Kültürleri Merkez Araştırma Enstitüsü, Yalova, 16s.
4. FAO, 2017. http://www.fao.org/faostat/en/# data/qc.
5. Özbek, S., 1978. Özel meyvecilik. Çukuroav Üniversitesi, Adana, 128:486.
6. TUİK, 2018. https://burini.tuik.gov.tr/medas/? kn=92&locale=tr.
7. Gill, M.I., Tomas-Barberan, F.A., Hess-Pierce, B., Kader, A.A., 2002. Antioxidant capacities, phenolic compounds, carotenoids and vitamin C contents of nectarine, peach and plum cultivars from California. J. Agric. Food Chem. 50:4976-4982.
8. Colarıc, M., F. Stampar, M. Hudina, 2004. Contents of sugars and organic acids in the cultivars of peach (Prunus persica L.) and nectarine (Prunus persica var. nucipersica scheneid). Acta Agric Slov. 83:53-61.

9. Bureau, S., B. Quilot-Turion., B. Signoret., C. Renaud., M. Maucourt., D. Bancel, M.G.C. Renard, 2013. Determination of the composition in sugars and organic acid in peach using mid infrared spectroscopy: comparison of prediction results according to data set and different references methods. Anal Chem. 85:11312-11318.
10. Reig, G., I. Iglesias, F. Gatius, S. Alegre, 2013. Antioxidant capacity, quality and anthocyanin and nutrient contents of several peach cultivars [Prunus persica (L.) Batsch] grown in Spain. J. Agric. Food Chem. 61:6344-6357.
11. Muradoğlu, F., Küçük, O., 2018. Determination of bioactive composition of some peach cultivars. The Journal of Animal & Plant Sciences 28(2):533-538.
12. Kaşka, N., 2001. Sert çekirdekli meyvelerde üretim hedefleri üzerine öneriler. 1. Sert Çekirdekli Meyveler Sempozyumu, Yalova, s:10-11.
13. Gür, İ., 2008. Eğirdir ekolojik şartlarında yetiştirilen bazı şeftali çeşitlerinin fenolojik ve pomolojik özelliklerinin tespiti (Yüksek Lisans Tezi). Selçuk Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Konya.
14. Ilgın, M., Yüce, M., 2019. Bazı şeftali ve nektarin çeşitlerinin Kahramanmaraş ekolojik koşullarındaki performanslarının belirlenmesi. Gaziosmanpaşa Bilimsel Araştırma Dergisi 8(2):11-24.
15. Kaçan, A., 2013. Çanakkale yöresinde yetiştirilen bazı şeftali ve nektarin çeşitlerinde aromatik maddelerin belirlenmesi (Yüksek Lisans Tezi). Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Çanakkale.
16. İkinci, A., Bolat, İ., 2018. Yield and quality performance of some peach varieties grown in Şanliurfa conditions. African Journal of Agricultural Research 13(2):47-53.
17. Gerçekçioglu, R., Atasever, O., Altunok, S., 2014. Investigation of yield and quality performance of some peach and nectarine cultivars in Tokat ecological conditions. Tarım Bilimleri Araştırma Dergisi 7(2):41-45.
18. Byrnel, H.D., Nikolic, A.N., Burns, E.E., 1991. Variability in sugars, acids, firmness, and color characteristics of 12 peach genotypes. J. Amer. Soc. Hort. Sci. 116(6):1004-1006.
19. Demirsoy, H., 1993. Çarşamba ovasının şeftali potansiyeli ve şeftali çeşitlerinin pomolojik özelliklerinin saptanması üzerine bir araştırma (Yüksek Lisans Tezi). Ondokuz Mayıs Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Samsun.