Ayvalık Zeytin Çeşidinde Yapraktan Kalsiyum ve Bor Uygulamalarının Meyve Gelişimine Etkileri

Öz

Araştırmada, Ayvalık zeytin çeşidine yapraktan bor ve kalsiyum uygulamasının meyvelerde meydana gelen deformasyona etkilerinin araştırılması amaçlanmıştır. Bu çerçevede uygulamaların meyvede büyüme ve gelişme sırasında meydana gelen değişimler, histolojik olarak perikarpın gelişmesi, 100 dane ağırlığına ve hacmi, kuru madde miktarı ve su oranı, meyve sertliği, meyve/çekirdek oranı ve yağ oluşumu üzerindeki olan etkileri ve bu kapsamda meyvede ortaya çıkan deformasyonlar incelenmiştir. Proje, İzmir Zeytincilik Araştırma Enstitüsü Kemalpaşa deneme sahasında tesadüf parselleri deneme desenine göre yedi tekerrürlü olarak yürütülmüştür. Çalışmada bor, Nisan ve Haziran ayında %0.5’lik boraks şeklinde ve kalsiyum Haziran ve Temmuz ayında %0.5’lik kalsiyum nitrat şeklinde ayrı ayrı ve birlikte yapraktan uygulanmıştır. Uygulamaların, meyvelerin kuru madde, su oranına, yağ içeriğine, meyve sertliği değerlerine önemli etkisi olmadığı; meyve ağırlığı, hacmi, et/çekirdek oranı, şekil bozukluğuna zamana bağlı olarak önemli etkileri olduğu ortaya çıkmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Ayvalık zeytin çeşidi
• kalsiyum
• bor
• şekil bozukluğu

Effect of Foliar Calcium and Boron Application on Fruit Growing of Ayvalık Olive Variety

Öz

The research aims to investigate the effects of foliar boron and calcium applications on performance of Ayvalık olive variety on deformations of fruit shape. The study is designed to examine the effects of tested applications on changes that occur during fruit growth and development, histological examination of the pericarp, 100 fruit weight and volume, dry matter and moisture contents, fruit firmness, flesh/pit ratio, oil content and deformation of the fruit shape. The trial is carried out seven replicates in Kemalpaşa campus of the Olive Research Institute as randomized parcels design. Boron is applied as a foliar spray in April and June as 0.5% borax and calcium as 0.5% calcium nitrate as either separate applications or as a combination. The treatments had no significant effects on dry matter and moisture contents, oil content and fruit firmness. The impact on average fruit weight, volume, flesh/pit ratio, deformations of shape were found significant even if the effects varied according to the sampling dates.

Anahtar Kelimeler

• Ayvalık olive variety
• calcium
• boron
• shape deformation

Kaynakça

1. Alam, M.S., Raza, S., 2001. Micronutrient fertilizers. Pakistan Journal of Biological Sciences 4(11):1446-1450.
2. Chatzissavvidis, A.C. Therios, .I., Molassiotis, A., 2005. Seasonal variation of nutritional status of olive plants as affected by boron concentration in nutrient solution. Journal of Plant Nutrition, 28:309-321.
3. Çetin, A., 1992. Ayvalık zeytin çeşidinde verim ve bazı kalite özelliklerine yapraktan gübre uygulamasının etkisi üzerine bir araştırma. Yüksek Lisans Tezi. Ege Üniversitesi Bahçe Bitkileri Bölümü, İzmir, 71s.
4. Çolakoğlu, M., Ünal, K., 1973. Egede yetişen Ayvalık yağlık zeytin çeşidi meyvelerinin büyüme ve olgunlaşması sırasında bünyelerinde, özellikle ihtiva etmiş oldukları lipidlerin bileşimindeki yağ asitlerinde meydana gelen değişmeler. 4. Bilim Kongresi, Ankara.
5. Çolakoğlu, A., Canözer, Ö., 1985. Memecik zeytin çeşidinde yapraktan ve topraktan uygulanan gübrelemenin verim ve kaliteye etkilerinin araştırılması. Zeytincilik Araştırma Enstitüsü, Y-19, İzmir, 43s.
6. Desouky, I.M. Haggag, F.L. Migeed, M.M.M.A. Kishk, Y.F.M., Hady, E.S., 2009. Effect of boron and calcium nutrients sprays on fruit set, oil content and oil quality of some olive oil cultivars. World Journal of Agricultural Sciences 5(2):180-185.
7. Ekinci, N., Delice, A. Gür, E., Özdüven, F., 2007. Değişik dozlarda kalsiyum uygulamalarının 900 Ziraat kiraz çeşidinin kalite kriterleri üzerindeki etkileri. Türkiye 5. Ulusal Bahçe Bitkileri Kongresi, 1(Meyvecilik), 4-7 Eylül, Erzurum.
8. Ergönül, P.G., 2006. Zeytin meyvesinin olgunlaşması sırasında, bileşimindeki organik asit miktarındaki degişimler ve bu değişimlerin yağ birikimiyle olan ilişkilerinin arastırılması. Yüksek Lisans Tezi. Celal Bayar Üniversitesi Gıda Mühendisliği, Manisa.

9. FAO, 2015. .http://faostat.fao.org/site/567/default. aspx#ancor (Erişim: Nisan 2015).
10. Ölmez, H., Dursun, Ö., Alper, N., İnan, T., Çılgın, İ., 2009. Sulamanın zeytin meyvelerinde şekil bozukluğuna etkisi. I. Ulusal Sulama ve Tarımsal Yapılar Sempozyumu, Sütçü İmam Üniv., 27-29 Mayıs 2009. Kahramanmaraş.
11. IOC, 2015. http://internationaloliveoil.org/estaticos/view/131-world-olive-oil-figures (Erişim: Nisan 2015).
12. Kacar, B., Katkat, V.A., 1998. Bitki Besleme Kitabı. Uludağ Üniversitesi, Yayın No:127, Bursa.
13. Karaçalı, İ., 2002. Bahçe Ürünlerinin Muhafazası ve Pazarlanması, Ege Üniversitesi, Yayın No:494, İzmir.
14. Maraş, M., Çavuşoğlu, K., Aksöz, E., Kırındı, T., 2004. Pektin, poligalakturonik asit ve liyofilize pektinaz enziminin yapısal analizi. ITÜ Dergisi Fen Bilimleri 2(1):3-10, İstanbul
15. Mengel, K., Kirkby, E.A., 1982. Principles of Plant Nutrition, International Potash Institute Bern, Switzerland, 643p.
16. Mete, N.E., 2009. Zeytin, Zeytin Çeşitleri ve Döllenme Biyolojisi. Yayın No:52, Tarım ve Köyişleri Bakanlığı Yayın Dairesi Başkanlığı, YAYÇEP. 2009, Ankara.
17. Perica, S., Brown, P.H., Connell, J.H., Hu, H., 2002. Olive response to foliar boron application, Proc. 4. ISHS On Olive Growing, Acta Hort. 586.
18. Seferoğlu, S., 1996. Ayvalık ve Edremit yöresinde yetiştirilen Ayvalık zeytin çeşidinin beslenme statüsü ile kimi kalite öğeleri arasındaki ilişkiler. Doktora Tezi. Ege Üniversitesi Toprak Bölümü, İzmir, 160s.
19. Seferoğlu, S., Sarıfakıoğlu, C., Çolakoğlu, H., 2000. Türkiye’de yetiştirilen altı zeytin çeşidinin yaprak ve meyvelerdeki makro besin maddelerinin mevsimsel değişimi. Türkiye 1. Zeytincilik Sempozyumu, 6-9 Haziran, Bursa, 493s.
20. Shorrocks,V., 1997. The occurrence and correction of boron deficiency, Plant and Soil 193:121– 148.
21. Şen, F., Karaçalı, İ., İrget, E., Elmacı, Ö.L., Tepecik, M., 2010, A new strategy to enrich calcium nutrition of fruit, synergistic effects of postharvest foliar calcium and boron sprays. Journal of Plant Nutrition 33(2): 175-184.
22. Tuzlacı, Ö.S., 1999. Ayvalık yağlık zeytin çeşidinde yapraktan gübre uygulamasının verim ve bazı kalite özelliklerine etkisi üzerinde araştırma. Yüksek Lisans Tezi. Ege Üniversitesi Bahçe Bitkileri Bölümü, İzmir, 58s.
23. TÜİK, 2015. http://www.tüik.gov.tr/PreTable. do?alt_id=1001 (Erişim: Nisan 2015).
24. Uluslararası Zeytinyağı Konseyi, 1997. Dünya Zeytin Ansiklopedisi, Principe de Vergara, 154. 28002, Madrid, İspanya, 467p.