Farklı Bor Uygulamalarının Yozgat Ekolojisinde Çilek Bitkisinin Bazı Biyokimyasal Özellikleri Üzerine Etkisi

Öz

Çilek, dünyada ve ülkemizde ekonomik öneme sahip olan meyve türlerinden birisidir. Tropik bölgelerden kutuplara kadar olan bölgelerde yetişmekle birlikte en uygun koşulların ılıman iklim bölgeleri olduğu, soğuk bölgelerde verimin düştüğü bilinmektedir. Yozgat, İç Anadolu Bölgesi’nin yazları sıcak ve kurak; kışları soğuk ve yağışlı karasal iklimin hâkim olduğu bir ekolojide bulunmaktadır. Topraklarının organik madde içeriği oldukça az, kireçli, yüksek pH değerinde topraklara sahiptir. Yıllık ortalama sıcaklık 8.8°C; en sıcak ay ile en soğuk ay arasındaki ortalama sıcaklık farkı ise 21.6°C değerindedir. Bu değerler göz önüne alındığında bitkisel üretimde üşüme zararlanmasının bu bölgede söz konusu olduğu görülmekte, bu nedenle buna yönelik yapılacak mineral beslenmeler büyük önem taşımaktadır. Bor (B) bitkilerin soğuktan korunmasında son derece önemli bir besin elementi olup, şekerlerin taşınması, hücre duvarı sentezi, karbonhidrat metabolizması, RNA metabolizması, respirasyon olayları, indol asetik asit (IAA) metabolizması, fenolik madde metabolizması gibi birçok metabolizmada etkili olduğu bilinmektedir. Bu araştırma ile de farklı konsantrasyon ve dönemlerde bor uygulamalarının çilek bitkisi üzerindeki etkilerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu amaca yönelik kök, gövde ve yapraklardaki biyokimyasal değişimler (prolin, toplam karbonhidrat, toplam çözünebilir protein, toplam fenolik madde, lipid peroksidaz) incelenmiştir. Araştırma sonucunda bor uygulamalarının çilek bitkisinin biyokimyasal özellikleri üzerine önemli etkileri olduğu belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Bor
• çilek
• biyokimyasal değişimler

Effect of Different Boron Applications on Some Biochemical Characteristics of Strawberry Plant in Yozgat Ecology

Öz

Strawberry is one of the economically important fruits in our country and the world. Beside it is grown up in tropical regions to the poles, it is known that temperate zones are most favorable conditions for strawberries and yield drops in cold regions. Yozgat, located in Centre Anatolia, is in ecology that dominated terrestrial climate where summer is hot and dry; winter is cold and rainy. The organic matter content of the soil is quite low and soil has calcareous and high pH. The annual average temperature is 8.8℃; the average temperature difference between the coldest month and warmest month is 21.6℃. Considering these values, damaged is due to the cold are involved in this area, therefore this mineral nutrition is very important for plants. Boron (B) is an extremely important nutrient for protecting plants from cold and it is known that Boron is effective in transport of sugars, cell wall synthesis, carbohydrate metabolism, RNA metabolism, respiration events, indole acetic acid (IAA), metabolism, phenolic metabolism. This study also aimed to determine the effects of boron application at different time and concentrations on strawberry plants. For this purpose, biochemical changes (proline, total carbohydrates, total soluble protein, total phenolics, lipids) were investigated in roots, stems and leaves. The results were determined to Boron application is effective on biochemicals properties of strawberry plants

Anahtar Kelimeler

• Boron
• Strawberry
• biochemicals properties

Kaynakça

1. Ağaoğlu, Y.S., 1986. Üzümsü Meyveler. Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi, Yayın No:984, Ders Kitabı:290, s:377.
2. Aras, S., 2013. Antifriz proteinler ve glisin betainin çilek bitkisinde soğuğa dayaniklilik üzerine etkileri. Yüksek Lisans Tezi. Selçuk Üniversitesi, Konya.
3. Avcıoğlu, R., Demiroğlu, G., Khalvati, M.A., Geren, H., 2003. Ozmotik basıncın bazı kültür bitkilerinin erken gelişme dönemindeki etkileri II. Prolin, klorofil birikimi ve zar dayanıklılığı. Ege Üniv. Ziraat Fak. Derg., 40(2):9-16
4. Barka, E.A., Audran, J.C., 1997. Response of champenoise grapevine to low temperation changes of shoot and bud proline concentrations is response to low temperatures and correlations with freezing tolerance. J. Hort. Sci., 72(4):577-582.
5. Bates, L.S., Waldren, R.P., Teare, I.D., 1973. Rapid determination of free proline for water stress studies, Plant and Soil, 39:205-207.
6. Çakaryıldırım, N., 2004. Çilek. http://www.aeri.org. tr/PDF/Bks-7-12.pdf.
7. Ertürk, Y., Güleryüz, M., 2007. Erzincan koşullarında bazı yerli ve yabancı kayısı çeşitlerinin düşük sıcaklıklara dayanım derecelerinin belirlenmesi. Tarım Bilimleri Derg., 13(2): 128-136.
8. Ewart, K.V., Lin, Q., Hew, C.L., 1999. Structure, function and evolution of antifreeze proteins. Cellular Molecular Life Science 55:271–283.

9. Griffith, M., Antikainen, M., Hon, W.-C., PihakaskiMaunsbach, K., Yu, X.-M., Chun, J.U., Yang, D.S.C., 1997. Antifreeze proteins in winter rye. Physiologia Plantarum 100: 327–332.
10. Hale, M.G., Orcutt D.M., 1987. The Physiology of Plants Under Stres, John Wiley and Jons, New York. 206p.
11. Hancock, J.F., 1999. Strawberries. Printed and Beund in the UK at University Pres, Cambridge, 231p.
12. Hoshino T., Odaira M., Yoshida M., Tsuda S., 1999. Physiological and biochemical significance of antifreeze substances in plants. J. Plant Res. 112: 255-261.
13. Huang, L., Ye, Z., Bell, R.W., Dell, B., 2005. Boron nutrition and chiling tolerance of warm climate crop species. Annals of Botany (96):755-767.
14. Korbekandi Z., Karimzadeh G., Sharifi M., 2014. Cold-induced changes of proline, malondialdehyde and chlorophyll in spring canola cultivars. Journal of Plant Physiology and Breeding, 4(1): 1-11.
15. Kozlowski, T.T., 1979. Complexity of Environmental Strees and Tree Responses, The Growth and Environmental Stresses. Univ. of Washington Press, Seattle, 8-185.
16. Levitt, J., 1980. Responses of Plants to Environmental Stresses. 2nd ed. Academic Pres, New York, 2: 607p.
17. Madhava Rao, K.V., Sresty, T.V.S., 2000. Antioxidative parameters in the seedlings of pigeonpea (Cajanus cajan L. Millspaugh) in response to Zn and Ni stress. Plant Sci., 157:113-128.
18. Önal, K., 2000. Menemen koşullarında açıkta ve yüksek tünel altında yetiştirilen bazı çilek (Fragaria x Ananassa Duch.) çeşitlerinin performansları üzerine bir araştırma. Turk J. Agric. For., 24: 31-36.
19. Özden, M., Demirel, U., Kahraman, A., 2009). Effects of proline on antioxidant system in leaves of grapevine (Vitis vinifera L.) exposed to oxidative stress by H2O2, Scientia Horticulturae, 119:163-168.
20. Palha, M.G.S., Taylor, D.R., Monteiro, A.A., 2002. The effect of digging date and chilling history on root carbohydrate content and cropping of 'Chandler' and 'Douglas' strawberries in Portugal. Acta Hort., 567:511-514.
21. Palonen, P., 1999. Relationship of seasonal changes in carbonhydrates and cold hardiness in canes and buds of three red raspberry cultivars. J. Amer. Hort. Sci. 124(5): 507-513.
22. Praznik, W., Mundingler, N., Kogler, A., Uber, P., Huber, A., 1999. Molecular background of technological properties of selected starches. Starch/Starke, 51(6):197-211.
23. Rice-Evans, C.A., Miller, N.J., Paganga, G., 1997. Antioxidant properties of phenolic compounds. Trends Plant Sci. 2:152-159.
24. Singleton, V.L., Rossi, J.A. Jr., 1965. Colorimetry of total phenolics with phosphomolybdic– phosphotungstic acid reagents. Amer. J. of Enology and Viticulture, 16(3): 144–158.
25. Steponkus, P.L., 1984. Role of plasma membrane in freezing injury and cold acclimation. Annual Review Plant Physiology 35:543-584.
26. Yang, D.S.C., Sax A., Chakrabartty A., Hew C.L., 1988. Crystal structure of an antifreeze polypeptide and its mechanistic implications. Nature, 333: 232-237.
27. Yılmaz, H., Oğuz, H.İ., Yıldız K., Geçer, M.K., 2006. Soğuk bölgelerde çilek yetiştiriciliğinde karşılaşılan sorunlar ve bazı çözüm önerileri. 2. Ulusal Üzümsü Meyveler Sempozyumu, 14-16 Eylül, Tokat, 61-69.
28. Yu, X.M., Griffith M., 2001. Winter rye antifreeze activity increases in response to cold and drought, but not abscisic acid. Physiologia Plantarum, (112): 78–86.