Yarı Kurak İklim (Güneydoğu Anadolu) Koşullarında Bazı Nektarin Çeşitlerinin Verim ve Kalite Performanslarının İncelenmesi

Öz

Yarı kurak iklim özelliği gösteren Güneydoğu Anadolu’da yaz aylarındaki yüksek sıcaklık ve düşük nem koşulları, bazı meyve türlerinin yetiştiriciliğinde sorun teşkil etmektedir. Nektarin; yağışın az, nemin düşük olduğu kuru ve sıcak iklim bölgelerinde şeftaliden daha iyi performans gösteren bir meyve olarak bilinmektedir. Şanlıurfa koşullarında 2004 yılında 5x5 m aralıkla dikilen 10 nektarin çeşidinde (Armking, Crimson Gold, Fairlane, Honeykist, Maria Laura, Orion, Red Gold, Silver of Rome, Stark Red Gold, Summer Super Star) yürütülen çalışmada, çeşitlerin verim ve bazı kalite özelliklerine dayalı performansları incelenmiştir. Nektarin çeşitlerinde çiçeklenme genellikle Mart ayında meydana gelmiş, tomurcuk kabarmasından itibaren çiçeklenme 22-28 gün sürmüştür. Meyve olgunlaşması en erken Armking ve en geç Orion’da meydana gelmiştir. Armking çeşidindeki meyve gelişim süresi yıllara göre değişmekle birlikte 84-90 gün, Orion çeşidinde ise 152-155 gün sürmüştür. Çeşitlerdeki meyve ağırlığı 65.84-143.65 g, SÇKM %13.63-16.97, titre edilebilir asit içeriği %0.58-1.23 ve meyve eti sertliği 2.03-4.65 kg/cm² aralığında değişim göstermiştir. Nektarin çeşitlerinde 5 yıllık (2007-2011) ağaç başına kümülatif verim değerlerinin 167.59 (Silver of Rome)-269.11 kg/ağaç (Armking) arasında değişim gösterdiği belirlenmiştir. Diğer taraftan, çiçeklerdeki çift dişi organ sayısının çeşitlere göre önemli farklılık gösterdiği tespit edilmiştir. Özellikle erkenci çeşitlerde yüksek sıcaklığın meyve kalitesi üzerindeki olumsuz etkisi daha az görülmüştür.

Anahtar Kelimeler

• Nektarin
• Prunus persica var. nucipersica
• verim
• fenoloji
• pomoloji

Investigation on Yield and Fruit Quality Performance of Some Nectarine Cultivars in the Semi-Arid (Southeastern Anatolia Region) Climate

Öz

Semi-arid ecological conditions in Southeastern Anatolia Region lead to some problems in the production of some fruit species due to high temperature and low humidity conditions during the summer period. Nectarine is known as better performance than peach under low rainfall, warm and dry climatical conditions. This study was carried out on 10 nectarine cultivars including Armking, Crimson Gold, Fairlane, Honeykist, Maria Laura, Orion, Red Gold, Silver of Rome, Stark Red Gold, and Summer Super Star in Sanliurfa conditions. Experimental orchard was established in 2004 by 5x5 m spacing, and the performances of the cultivars were determined in respect of yield and some quality characteristics in our study. Flowering of the nectarine cultivars had generally been in March, and flowering period reached 22-28 days after bud swelling. According to fruit maturity, the earliest was Armking and the latest was Orion. Fruit development period was 84-90 days for Armking and 152-155 days for Orion as to years. Fruit weight ranged between 65.84-143.65 g; TSS (total soluble solids) ranged between 13.63-16.97%; titratable acidity (TA) ranged between 0.58-1.23%; and fruit firmness ranged between 2.03-4.65 kg/cm². Cumulative yield for 5 years (2007-2011) ranged from 167.59 kg per tree for Silver of Rome cultivar to 269.11 kg per tree for Armking. On the other hand, double pistil rate was different as to cultivars. Negative effect of high temperature on fruit quality was less in early matured cultivars.

Anahtar Kelimeler

• Nectarine
• high temperature
• flowering
• cumulative yield
• quality

Kaynakça

1. Ak, B.E., Kaşka, N., Açar, İ., Tosun, İ., 2001. GAP Bölgesi’nde değişik nektarin çeşitlerinin fenolojik ve pomolojik özellikleri üzerinde bir araştırma. 1. Sert Çekirdekli Meyveler Sempozyumu, 25-28 Eylül 2001, Yalova, 3-101.
2. Bolat, İ., Timuçin Söylemez, S., 2007. Independence nektarin çeşidinde gölgelemenin bazı bitki ve meyve özellikleri üzerine etkileri. Türkiye 5. Ulusal Bahçe Bitkileri Kongresi, 1(Meyve):796-800.
3. Demiroren, S., Ufuk, S., 1996. Şeftali çeşit adaptasyon denemesi. Yayın No:77. Atatürk Bahçe Kültürleri Araştırma Enstitüsü, Yalova.
4. Engin, H., Ünal, A., 2007. Sulama, azot ve gibberellin uygulamalarının bazı şeftali çeşitlerinde görülen çift meyve oluşumuna etkileri. Türkiye 5. Ulusal Bahçe Bitkileri Kongresi, 1(Meyve):27-31.
5. Ercan, N., Özkarakaş, İ., 2003. Ege Bölgesi’ne uygun bazı şeftali ve nektarin çeşitleri. Anadolu, 13 (2):17-31.
6. FAOSTAT, 2012. Food and Agriculture Organization of The United Nations (FAO). http://faostat.fao.org/site/339/default.aspx.
7. Gerçekçioglu, R., Atasever, O., Altunok, S., 2014. Investigation of yield and quality performance of some peach and nectarine cultivars in Tokat ecological conditions. Tarım Bilimleri Araştırma Dergisi, 7(2):41-45.
8. İmrak, B., Sarıer, A., Çimen, B., Çömlekçioğlu, S., Tütüncü, M., Küden, A.B., Küden, A., 2013. Bazı şeftali ve nektarin çeşitlerinin subtropik iklim koşullarındaki çoklu meyve oluşumu sorununun çözümüne ilişkin araştırmalar. Tabad, 6(1):25-33.

9. Kaşka, N., Küden, A., 1988. Çukurova Bölgesi’ne verim, kalite ve erkencilik bakımından uyabilecek şeftali ve nektarin çeşitlerinin saptanması. Doğa-Bilim Dergisi 12(2):99-119.
10. Kaşka, N., Sağlamer, M., Ayanoğlu, H., Güngör, K.M., 1992. Akdeniz Bölgesi şeftali çeşit adaptasyonu. Türkiye 1. Ulusal Bahçe Bitkileri Kongresi, 1(Meyve):483-486.
11. Küden, A.B., Özmetli, F., Kaska, N., Küden, A., 1995. Bazı yeni nektarin ve şeftali çeşitlerinin verim ve kalite özelliklerinin saptanması. Türkiye 2. Ulusal Bahçe Bitkileri Kongresi, 1(Meyve):111-115.
12. Küden, A., Küden, A.B., Kaşka, N., Ağar, İ.T., 1997. GAP Bölgesine adapte edilebilecek şeftali, kayısı, badem, nektarin ve erik çeşitlerinin saptanması. Çukurova Üniversitesi Ziraat Fakültesi Güneydoğu Anadolu Projesi Tarımsal Araştırma İnceleme ve Geliştirme Proje Paketi Kesin Sonuç Raporu. Çukurova Üniversitesi Ziraat Fakültesi, Genel Yayın No:198, 67s.
13. Özçağıran, R., Ünal, A., Özeker, E., İsfendiyaroğlu, M., 2003. Ilıman İklim Meyveleri (Sert Çekirdekli Meyveler), Nektarin. Cilt 1, Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi, Yayın No:553, İzmir, 49-63.
14. Özkan, Y., Özdil, S., 2012. Bazı nektarin çeşitlerinin Tokat ekolojik koşullarında gelişme durumlarının belirlenmesi. Gaziosmanpaşa Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Komisyonu Sonuç Raporu, Proje No:2010-10, Tokat, 46s.
15. Özmetli, F., 1997. Dünyada yetiştiriciliği yapılan bazı erkenci şeftali ve nektarin çeşitlerinin Adana koşullarında verim ve kalite özelliklerinin saptanması. Yüksek Lisans Tezi. Çukurova Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Bahçe Bitkileri Anabilim Dalı, Adana, 138s.
16. Polat, A.A., Calıskan, O., Kamiloglu, O., 2010. Performance of some peach and nectarine cultivars under East Mediterranean (Hatay/Turkey) conditions. Acta Hort., 940:407-414.
17. TUİK, 2014. Bitkisel Üretim İstatistikleri. Türkiye İstatistik Kurumu, Ankara. (Erişim: 18.08.2015.) http://tuikapp.tuik.gov.tr/bitkiselapp/bitkisel.zul.
18. Yıldırım, H., 2002 Bazı şeftali ve nektarin çeşitlerinin Diyarbakır koşullarında gelişme durumlarının belirlenmesi. Yüksek Lisans Tezi. Dicle Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Bahçe Bitkileri Anabilim Dalı, 32s.