Orta Karadeniz Geçit Bölgesi Kiraz Genetik Kaynaklarının Muhafazası

Öz

Doğal seleksiyonlar sonucu, bazı iyi özelliklere sahip yöresel çeşit ve tipler günümüze kadar ulaşmıştır. Ancak farklı nedenlerden dolayı çok zengin olan meyve-bağ genetik kaynaklarımız hızlı bir şekilde erozyona uğramaktadır. Gelecekte ıslah çalışmalarına temel oluşturacak genotipik varyasyonun elde tutulması ancak gen kaynaklarının korunması ile mümkündür. Bu amaçla, 2011-2014 yılları arasında, Amasya ve Tokat İllerinde, Karadeniz-İç Anadolu Geçit Bölgesindeki kiraz genetik kaynaklarının muhafazası için yürütülen çalışmada; Şubat aylarında kuş kirazı anaçları ile aşı parselleri oluşturulmuş, Mayıs-Ağustos döneminde ise survey çalışmaları düzenlenmiştir. Survey çalışmalarında toplama formları doldurulmuş ve genetik materyalin resimleri çekilmiştir. Uygun olan materyallerden ağustos ayı içerisinde alınan kalemler uygun koşullarda, daha önce oluşturulan aşı parseline getirilerek göz aşısı yöntemi ile aşılanmış ve fidan elde edilmiştir. Yapılan çalışmalar neticesinde 2011-2014 yılları arasında 39 adet yerel çeşit ve tip kayıt altına alınmış, bunlardan 15 tanesi muhafaza bahçesine aktarılmıştır. Gelecekte ıslah çalışmalarına temel oluşturacak genotipik varyasyonun elde tutulması ancak gen kaynaklarının korunması ile mümkündür.

Anahtar Kelimeler

• Kiraz
• meyve genetik kaynakları
• Tokat
• Amasya

The Preservation of Cherry Genetic Resources in Middle Blacksea Transitional Zone

Öz

Results of natural selection, local varieties and types that have reached some of the best features to date. However, our fruit genetic resources are eroding quickly for different reasons. The genotypic variation is which one is basis of future reclamation work is only possible with the conservation of genetic resources. For this purpose, this study to be carried out for Black Sea-Middle Anatolia Gateway Region’s (Amasya-Tokat) of fruit genetic resources collection and storage. Each of the places where the plants were collected will be also recorded. The genotypes collected will be propagated and preserved in the Institute land. The rootstocks were planted in February and the vaccine plots and survey have been done in May-August period. As a result of studies 39 local varieties are records in the years 2011-2014 and 15 local varieties were transferred to them kept gardens. In the future, basis of reclamation work, will be possible only conservation of genetic resources.

Anahtar Kelimeler

• Cherry
• fruit genetic resources
• Tokat
• Amasya

Kaynakça

1. Ağaoğlu, Y.S., Çelik, H., Çelik, M., Fidan, Y., Gülşen, Y., Günay, A., Halloran, N., Köksal, A.İ., Yanmaz, R., 2001. Genel Bahçe Bitkileri. Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Eğitim, Araştırma ve Geliştirme Vakfı Yayın No:4, Ankara, 369s.
2. Ercişli, S., 2004. A short review of the fruit germplasm resources of Turkey. Genetic Resources and Crop Evolution 51:419-435.
3. Harlan, J.R., 1995. The Living Fields: Our Agricultural Heritage. Cambridge Univ. Press. Cambridge. U.K.
4. Özçağıran, R., Ünal, A., Özeker, E., İsfendiyaroglu, M., 2005. Ilıman İklim Meyve Türleri Sert Çekirdekli Meyveler. Cilt-1. Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi, Yayın No:553, 161-203.
5. Özgen, M., Adak, S., Karagöz, A., Ulukan, H., 1995. Bitkisel gen kaynaklarının korunma ve kullanımı. Türkiye Ziraat Mühendisliği 4. Teknik Kongresi, 9-13 Ocak 1995, Ankara, Ziraat Bankası Kültür Yayınları, 26:309-343.
6. Tan, A. ve ark., 2008. Bitki Genetik Kaynaklarının Toplanması. Ege Tarımsal Araştırma Enstitüsü, Teknik Yayın No:7 İzmir.
7. Vavilov, N.I, 1951. The origin, variation, immunity and breeding of cultivated plants. The Chronica Botanica, Waltham, Mass, (K.S. Chester), 176. 13.