Bazı Ahududu (Rubus ideaus L.) Çeşitlerinin Kahramanmaraş Koşullarına Adaptasyonu

Öz

Bu araştırmanın amacı bazı ahududu çeşitlerinin Kahramanmaraş Merkez ilçede performanslarını belirlemektir. Araştırmada bitkisel materyal olarak KSÜ Ziraat Fakültesi Bahçe Bitkileri Bölümünün Avşar yerleşkesinde bulunan meyve bahçesinde 2012 ilkbaharında dikilmiş olan Heritage, Rubin, Aksu Kırmızısı, Hollanda Boduru ahududu çeşitleri kullanılmıştır. Denemede yer alan materyaller 1×3 metre dikim aralığında olup damlama sulama ile sulanmıştır. Dikilen ahududu çeşitlerinin adaptasyon yetenekleri incelenmiş ve Kahramanmaraş koşullarına uyum sağlayan çeşitler saptanmaya çalışılmıştır. Ahududu çeşitlerinin fenolojik, morfolojik ve pomolojik gözlemleri yapılmıştır. Fenolojik gözlemlerde yapraklanma başlangıcına baktığımızda Rubin çeşidinin diğer çeşitlere göre 3 gün erken yapraklandığı sürgün çıkış tarihlerinde ve çiçek tomurcuğu başlangıcı tarihlerinde çeşitler arasında herhangi bir fark olmadığı gözlenmiştir. İlk çiçeklenme periyodu 21 Nisan (Heritage ve Hollanda Boduru) tarihinde olurken son çiçeklenme tarihi ise 27 Eylül (Heritage) tarihinde gerçekleşmiştir. Morfolojik ölçümlerde Heritage çeşidi 6.5 adet/sürgün sayısının diğer çeşitlere üstünlük sağlamıştır. Sürgün boyu bakımından Aksu Kırmızısı çeşidi 115.83 cm ile diğer çeşitlerden daha baskın olduğu saptanmıştır. Verim bakımından en yüksek değere Aksu Kırmızısı sahip olmuştur. SÇKM içeriği açısından ise %16.3’lük değerle Heritage çeşidi en yüksek değere ulaşmıştır. Deneme sonucunda Ahududu yetiştiriciliği için Kahramanmaraş koşullarında bazı yetiştirme tekniklerinin (gölgeleme, malçlama gibi) desteğine ihtiyaç duyulduğu kanısına varılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Ahududu
• adaptasyon
• fenoloji
• pomoloji

Adaptation of Some Raspberry (Rubus ideaus L.) Cultivars to the Ecological Conditions of Kahramanmaraş Province

Öz

The aim of this study was to determine the performances of some raspberry cultivars (Rubus ideaus L.) in the center of the Kahramanmaras Province. An adaptation study was conducted with raspberry cultivars including ‘Heritage’, ‘Rubin’, ‘Aksu Kırmızısı’ and ‘Hollanda Bodur’ which were planted in the experimental orchard of Horticultural Department of Faculty of Agriculture, KSÜ in 2012. The orchard was set up at a spacing of 1×3 m and irrigated with drip irrigation system. The adaptation performances of the raspberry cultivars were investigated to find out best suitable cultivars to the Kahramanmaras ecological conditions. The study included several phenological , morphological and pomological works and analysis. The leafing date of Rubin cultivar was 3 days earlier than those of other cultivars, however, there were no significant differences in the dates of shoot emergence and flower bud burst among the cultivars investigated. The first flowering date was April 21 for both Heritage and Hollanda Bodur cultivars. The end of flowering date was recorded as late as on September 27 for Heritage cultivar. The number of shoots (6.5) in Heritage cultivar was highest compared to those of other cultivars. Aksu Kırmızısı raspberry cultivar had longest shoots with 115.83 cm. The highest yield was found in Aksu Kırmızısı cultivar. The fruits of Heritage cultivars had the highest soluble solid content with a value of 16.3%. At the end of the study, it was concluded that using some improved growing techniques such as mulching and shading would be beneficial to make a successful raspberry culture in the ecological conditions of Kahramanmaraş Province.

Anahtar Kelimeler

• Raspberry fruits
• adaptation
• phenology
• pomology

Kaynakça

1. Anonim, 2014. www.uzumsu.com (Erişim:13.05.2014).
2. Anonim, 1999. Ahududu bitkisinde budama ve uygulanan terbiye sistemleri. Hasad. Aylık Gıda, Tarım ve Hayvancılık Dergisi, 14(165):44-47, İstanbul.
3. Aydemir, M., 2008. Açıkta ve ısıtmasız cam sera koşullarında yetiştirilen bazı ahududu (Rubus idaeus L.) ve böğürtlen (Rubus fructicosus L.) çeşitlerinin bitki ve meyve özelliklerinin incelenmesi, Yüksek Lisans Tezi.
4. Cangi, R., İslam, A., 2003-a. Bazı ahududu çeşitlerinin ordu yöresine adaptasyonu. Ulusal Kivi ve Üzümsü Meyveler Sem., 344–347, Ordu.
5. Davidson, C.G., 1993. “Red River” Red Raspberry. HortScience. 28(9):960-961.
6. Göktaş, A., Demirtaş, İ., Atasay, A., 2009. Bazı ahududu çeşitlerinin Eğirdir (Isparta) yöresine adaptasyonu. 3. Ulusal Üzümsü Meyveler Sem. Bildiri Kitabı Kahramanmaraş, 120-125.
7. Kurt, H., Turan, A., Rusen, M., 2003. Bazı ahududu ve böğürtlen çeşitlerinin Giresun ekolojik koşullarına adaptasyonu. Ulusal Kivi ve Üzümsü Meyveler Sem., 365-371, Ordu
8. Onur, C., 1996. Ahududu Yetiştiriciliği. Narenciye ve Seracılık Araştırma Enstitüsü, Antalya.

9. Pehluvan, M., Güleryüz, M., Karlıdag, H., 2006. Sonbahar ürünü veren ahududu çeşitlerinin yukarı Çoruh vadisine uyumu. 2. Ulusal Üzümsü Meyveler Sem., 220–230, Tokat.
10. Yıldız, A., 2011. Hayrat (Trabzon) koşullarında yetiştirilen bazı ahududu ve böğürtlen çeşitlerinin adaptasyonu Yüksek Lisans Tezi.