Erik Üretiminde Yeniliklerin Benimsenmesinde Etkili Faktörler

Öz

Çalışmada ticari erik üretiminin yapıldığı Afyon, Bursa ve Mersin illerinde erik üreten işletmelerde yeniliklerin nasıl ve hangi kanallar ile yayılıp benimsendiği, yeniliklerin benimsenmesinde etkili faktörler ve uygulanan yeniliklerin ekonomik etkileri belirlenmiştir. Veriler, erik yetiştiriciliği yapan 195 işletmeden anket yolu ile elde edilmiştir. Eğitim, deneyim, yaş, nüfus, erik üretim alanı, brüt kar, yayım elemanı ile görüşme sıklığı faktörlerinin yenilikleri (yeni çeşit kullanma, yaprak ve toprak analizi yaptırma, budama yaptırma, bahçede arı bulundurma ve damla sulama sistemi kullanma) benimsemeye etkileri logit analizi ile belirlenmiştir. Yenilikçilik düzeyleri arasında dekara brüt kar bakımından istatistiki fark bulunmamıştır. Brüt üretim değeri ve brüt kar en yüksek Mersin ilinde bulunmuştur.

Anahtar Kelimeler

• Erik
• brüt kar
• yenilik
• benimseme

The Factors Affecting The Adoption of Innovations in Turkey Plum Growing

Öz

This study was made in Mersin, Bursa and Afyon provinces at the plum enterprises examined the present situation and concerned innovations, adopted how and through which channels the researches, assessed impact of the research findings which were continued and transmitted to the practice, and investigated relationship the research institute with the agricultural extension service. The data was obtained by questionnaire from 195 plum enterprises. Logit analyses was used to determine the effects of the factors as education, experience, age, family population, plum production area, gross profit, the frequency of contact (utilization of new variety, taking leaf and soil analyzes, making pruning, keeping bees in orchard and using drip irrigation) with extension agent to adoption. It wasn’t found differences in respect of gross margin among innovative levels. In Mersin has been found the highest gross production value and gross margin.

Anahtar Kelimeler

• Plum
• gross margin
• innovation
• adoption

Kaynakça

1. Aküzüm, T., Selenay, M.F., Çakmak, B., 2010. Sulama yöntemi ve sürdürülebilir su kullanımı. 1. Ulusal Sulama ve Tarımsal Yapılar Sempozyumu, Sütçü İmam Üniversitesi, 27-29 Mayıs, 262-278, Kahramanmaraş.
2. Alex, G., 1998. Assessing agricultural research– towards consensus on a framework for performance and impact assessment. The World Bank, Environmentally and Socially Sustainable Development Agricultural Research and Extension Group, Special Report, Washington, No:6.
3. Anonymous, 2006. Overview of Rural Development Measures. http://ec.europa.eu/agriculture/eval/reports/rdimpact/2.pdf (Erişim: Nisan 2015).
4. Anonymous, 2014. Production statistics. FAO, http://faostat.fao.org/site/339/ (Erişim: Nisan 2014).
5. Aydın, R., 1992. Tokat ilinde seçilmiş bir yörede tarımsal yeniliklerin benimsenmesinde ve uygulanmasında etkili olan başlıca sosyoekonomik faktörler üzerine bir araştırma. Doktora Tezi, Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Fen Bilimleri Enstitüsü, İzmir.
6. Bayav, A., Armağan, G., 2008. Isparta ilinde elma işletmelerinde yeniliklerin ve araştırma sonuçlarının benimsenme düzeyleri ve etki değerlendirmeleri. 8. Ulusal Tarım Ekonomisi Kongresi, Gıda Politikası, 168-181.
7. Boz, İ., 2002. Mısır üretiminin Kahramanmaraş’ta benimsenmesi ve yayılmasını etkileyen faktörler. Türkiye 5. Tarım Ekonomisi Kongresi, 18-20 Eylül, Erzurum.
8. Boz, İ., Akbay, C., Orhan, E., Candemir, S., 2004. Çiftçilerin tarımsal faaliyetlerde kullandıkları bilgi kaynaklarının belirlenmesi ve tarımsal yayım açısından değerlendirilmesi. Türkiye 6. Tarım Ekonomisi Kongresi, 16-18 Eylül, 596-603.

9. Burak, M., Büyükyılmaz, M., Öz, F., 1999. Yaprağını Döken Meyve Türlerinde Budama. Atatürk Bahçe Kültürleri Merkez Araştırma Enstitüsü, Yalova.
10. Gültaş, H.T., Erdem, Y., 2007. Bodur kiraz bahçelerinde damla ve mikro yağmurlama sulama yöntemlerinin yatırım ve işletme masrafları yönünden karşılaştırılması. Tarım Bilimleri Dergisi 13(1):38-46.
11. Karamürsel, Ö.F., Sarısu, H., C., Öztürk, F.P., 2008. Erik-Kiraz Yetiştiriciliği. AB Aktif İstihdam Tedbirleri Hibe Planı, s:1-37.
12. Kutlar, İ., Ceylan, İ.Ç., 2008. Antalya ili merkez ilçesinde entegre mücadele yönteminin yayılması ve benimsenmesi. Bahçe 37(1):2533.
13. Niels, G.R., 1981. The diffusion of innovations and issue of equity in rural development. Extension education and rural development. Vol.1, John Willey and Sons, New York.
14. Özbek, H., 2003. Türkiye’de arılar ve tozlaşma sorunu. Uludağ Arıcılık Dergisi 3(3):41–44.
15. Özçağıran, R., Ünal, A., Özeker, E., İsfendiyaroğlu, M., 2004. Ilıman iklim meyve türleri-sert çekirdekli meyveler. Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi, No:553, 1:105-158.
16. Özçatalbaş, O., 1998. Tarımsal Yayım ve Haberleşme. Baki Kitabevi. Adana.
17. Özkaya, T., 1996. Tarımsal Yayım ve Haberleşme (1. Basım). Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi, İzmir, Yayın No:520.
18. Öztürk, F.P., Karamürsel, D., Emre, M., Sarısu, H.C., Eren, İ., Yulafçı, A., Emre, R.A., 2014. İhracata yönelik kiraz üretimi yapılan bazı illerde yeniliklerin benimsenmesinde etkili faktörler. 11. Ulusal Tarım Ekonomisi Kongresi, 3:1606, Samsun.
19. Taluğ, C., Tatlıdil, H., 1993. Tarımsal Yayım ve Haberleşme. Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi, Ders Notu Teksir No:141, Ankara.
20. Tatlıdil, H., 2010. Tarımda Yeniliklerin Yayılması ve Benimsenmesi. Ders Notu. http://web.adu.edu.tr/akademik/garmagan/dersler/tyi/yenilik.pdf (Erişim: Haziran 2010).
21. Yazgan, S., Büyükcangaz, H., Demirtaş, Ç., Candoğan, B.N., 2004. Genç kiraz ağaçlarında (Prunus avium) farklı sulama programlarının vejetatif gelişme parametreleri ve bitki su tüketimi üzerine etkileri. Uludağ Üniversitesi meyve verimi ve ağaç gelişimi üzerine etkileri. Uludağ Üniversitesi Dergisi Ziraat Fakültesi Dergisi 18(2):1-12.
22. Yıldırım, M., Yıldırım, O., 2005. Damla sulamada farklı sulama programlarının erik ağaçlarında meyve verimi ve ağaç gelişimi üzerine etkileri. Uludağ Üniversitesi Dergisi Ziraat Fakültesi Dergisi 19(1):37-49.