Bazı Kiraz Çeşitlerinde Çiçek Tomurcuklarının Morfolojik Özellikleri

Öz

Eğirdir Meyvecilik Araştırma Enstitüsü Müdürlüğünde bulunan 10 yaşındaki Prunus avium L. (Mazzard, Kuşkirazı) anaçlı 0900 Ziraat, Merton Late, Bing ve Stella kiraz çeşitlerinin çiçek tomurcuklarının 2005–2006 yıllarında tomurcuk morfolojik özellikleri ve dişi organ uzunlukları belirlenmiştir. Tomurcuktaki çiçek taslağı sayısı en yüksek değer Merton Late çeşidinde (3.83) sayılmış olup, Aynı çeşitte en kısa dişi organ uzunluğu (12.75 mm) ölçülmüştür. En uzun dişi organlar Bing (15.88 mm) ve Stella (15.80 mm) çeşitlerinde olmuştur. Tomurcuk ağırlığı (50.73 mg) ve tomurcuk eni (3.75 mm) en yüksek 0900 Ziraat çeşidinde belirlenmiştir. Tomurcuktaki çiçek sayısı ve tomurcuk iriliğinin çiçek kalitesine dolayısıyla verimliliğe etkisi olduğu düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Kiraz
• çeşit
• çiçek tomurcuğu
• morfoloji
• dişi organ

Morphologic Features of Flower Buds in Some Sweet Cherry Varieties

Öz

Flower buds morphologic features and pistil lengths of 0900 Ziraat, Merton Late, Bing and Stella sweet cherry varieties on mazzard seedlings planted in 1996 were determined at Fruit Research Institute in 2005-2006 consecutive years. The highest flower primordia number per bud were in “Merton Late” buds (3.83). The same variety had the shortest pistils. “Bing” (15.88 mm) and “Stella” (15.80 mm) had the longest pistils. The highest bud weight (50.73 mg) and width (3.75 mm) were determined in “0900 Ziraat”. The number of flowers per bud and size of flower bud were thought to be effective on flower quality and productivity.

Anahtar Kelimeler

• Sweet cherry
• variety
• flower bud
• morphology
• pistil

Kaynakça

1. Akgül, H., Dolunay, E.M., Özongun, Ş., Özyiğit, S., Atasay, A., Demirtaş, İ., Pektaş, M., Öztürk, G., Karamürsel, Ö.F., Sesli, Y., Göktaş, A., Gür, İ., Sarısu, H.C., Karaarslan, Z., 2005. Meyve Çeşit Kataloğu. Eğirdir Bahçe Kültürleri Araştırma Enstitüsü. Eğirdir. 360s.
2. Bargioni, G., 1996. Sweet cherry scions: characteristics of the principal commercial cultivars, breeding objectives and methods. In: Webster, A.D., Looney, N.E. (Eds.), Cherries, Crop Physiology, Production and Uses. CAB International, 73-112.
3. Bošković, R., Tobutt, K.R., 2001. Genotyping cherry cultivars assigned to incompatibility groups, by analyzing stylar ribonucleases. Theoretical and Applied Genetics, 103:475–485.
4. Demirtaş, İ., Sarısu, H.C., Eryılmaz, İ., Karamürsel, Ö.F., Kafkas, S., 2006. Kiraz çeşit ve tiplerinin pomolojik, moleküler ve genetik yöntemlerle karakterizasyonu. Bahçe Kültürleri Araştırma Enstitüsü, Eğirdir-Isparta.
5. FAO, 2011. Production, trade and producer price statistics [online]. Food and Agriculture Organization of the United Nations, http://faostat.fao.org/site/339/default.aspx (Erişim: Ağustos 2011).
6. Küden, A., Kaşka, N., 1992. Çukurova yayla kesimlerine verim ve kalite bakımından uyabilecek kiraz çeşitlerinin saptanması. Türkiye 1. Ulusal Bahçe Bitkileri Kongresi, İzmir, 1(Meyve):487-490.
7. Lacis, G., Kaufmane, E., Rashal, I., Trajkovski, V., Lezzoni, A.F., 2008. Identification of self-incompatibility (S) alleles in Latvian and Swedish sweet cherry Genetic resources collections by PCR based typing. Euphytica, 160:155–163.
8. Madail, R.H., Herter, F.G., Leite, G.B., 2012. Influence of floral structure and flower bud quality on productivity and fruit shape in different apple cultivars. Revista Brasileira de Fruticultura, 34(3):686-694.

9. Nyéki, J., 1980. Floral biology and fertilization of fruit varieties. Mezőgazdasági Kiadó, Budapest. 73p.
10. Nyéki, J., Brozik, S., Ifju, Z., 1974. Meggy es cseresznyefajtak klonjai viragnyilasanak indukalt periodicitasa. Both. Közl., 63:165-176.
11. Polat, M., Aşkın, M.A., 2008. Meyve ağaçlarında çiçek tomurcuğu oluşumu. In: Gerçekçioğlu, R., Bilgener, Ş., Soylu, A., Genel Meyvecilik, Nobel Yayın Dağıtım Ltd. Şti., Yayın No:1280, Ankara. 480s, 50-83.
12. Rom, C., Barritt, B., 1987. Management of apple fruiting and shading of spurs and shoots on spur performance. J. Amer. Soc. for Hort. Sci., 111:352-356.
13. Sarısu, H.C., Kankaya, A., 2012. Farklı anaçlara aşılı 0900 Ziraat kiraz çeşidinin çiçek tomurcuklarında morfogenesis. SDE Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 16(1):42-47.
14. Sarısu, H.C., Öztürk, F.P., 2008. Kiraz yetiştiriciliği.
15. AB Aktif İstihdam Tedbirleri Hibe Planı, 2008. Bodur Meyve Yetiştiriciliği Eğitimi Projesi. Erik-Kiraz Yetiştiriciliği. Zonguldak Çaycuma Kaymakamlığı, Köylere Hizmet Götürme Birliği, 38-91.
16. Şevik, İ., Sarısu, H.C., Demirtaş, İ., Eryılmaz, İ., Özyiğit, S., 2004. Kiraz çeşit adaptasyon denemesi. T.C. Tarım ve Köyişleri Bakanlığı Tarımsal Araştırmalar Genel Müdürlüğü. Eğirdir Bahçe Kültürleri Araştırma Enstitüsü, Eğirdir-Isparta.
17. Thompson, M., 1996. Flowering, pollination and fruit set. In: Webster, A.D., Looney, N.E., (Eds). Cherries, Production and Uses., CAB Int., 513p. 223-241.
18. Webster, A.D., Looney, N.E., 1996, World distribution of sweet and sour cherry production: national statistics. In: Webster, A.D., Looney, N.E., (Eds). Cherries, Production and Uses. CAB Int., 513p, 25-69.
19. Wünsch, A., Hormaza, J.I., 2004. S-allele identification by PCR analysis in sweet cherry cultivars. Plant Breeding, 123:327-331.