Hatay İlinden Seçilen Bazı Erkek İncir Genotiplerinin Fenolojik, Morfolojik ve Pomolojik Özelliklerinin Belirlenmesi

Öz

Bu araştırmada, Hatay’da yetiştirilen erkek incir genotiplerinin fenolojik, morfolojik ve pomolojik özellikleri 2011 ve 2012 yıllarında incelenmiştir. Araştırmada, morfolojik özelliklerden, ağaç şekli, ağacın gelişme gücü, sürgün ve yaprak özellikleri; pomolojik özelliklerden meyve iriliği, meyve boyun uzunluğu, meyve ağız açıklığı, erkek ve dişi çiçek miktarı, meyve kabuk rengi ölçümleri gerçekleştirilmiştir. Araştırmada sonucunda, Hatay’ın erkek incir genotipleri bakımından oldukça zengin bir popülasyona sahip olduğu belirlenmiştir. Bu genotiplerden, Altınkaya1, Harbiye5 ve Hisarcık3 genotipleri meyve iriliği bakımından; Harbiye1 ve Harbiye5 genotipleri meyve kabuk rengi koyuluğu bakımından oldukça ümitvar bulunmuştur. Ayrıca, subjektif olarak gerçekleştirilen gözlemlere göre ilek meyvelerinin erkek ve dişi çiçek miktarlarının Altınkaya1, Harbiye1, Harbiye5, Belen1 ve Hisarcık3 genotiplerinde “çok” olduğu gözlemlenmiştir. Sonuç olarak, Altınkaya1, Harbiye1, Harbiye5 ve Hisarcık3 genotiplerinin “ilekleme” için kullanılabileceği söylenebilir.

Anahtar Kelimeler

• Erkek incir
• fenoloji
• morfoloji
• pomoloji

Determination of Phenological, Morphological and Pomological Characteristics of Some Caprifig Genotypes Selected from Hatay

Öz

In this study, phenological, morphological and pomological properties of caprifig genotypes grown in Hatay were determined in 2011 and 2012 years. The study aimed at assessing some phenological such as fruit borns, morphological traits such as tree shape, tree vigour, shoot and leaf parameters and pomological characteristics such as fruit size, fruit neck length, ostiole width, number of male and female flowers, fruit skin measurements. The results showed that there was significant diversity among the caprifig genotypes in Hatay. Altınkaya1, Harbiye5 and Hisarcık3 genotypes with fruit size and also Harbiye1 and Harbiye5 genotypes with dark skin color were very promising. According to subjective observations, number of the male and female flowers were high for Altınkaya1, Harbiye1, Harbiye5, Belen1 and Hisarcık 3 genotypes. As a result, Altınkaya1, Harbiye1, Harbiye5 and Hisarcık3genotypes could be used for caprification.

Anahtar Kelimeler

• Caprifig
• phenology
• morphology
• pomology

Kaynakça

1. Akaroğlu, Ş.N., Aksoy, U., Dolgun, O., Dalkılıç, G.G., Şahin, N., Şahin, B., 2004. Aydın ili erkek incir (Ficus carica var. caprifig L.) yetiştiriciliğinin geliştirilmesi üzerine araştırmalar. Tübitak Togtag-Tarp-2574-6. Aydın.
2. Aksoy, U., Can, H.Z., 1997. İncir. Ege Üniversitesi Tarımsal Uygulama ve Araştırma Merkezi, Yayım Bülteni No:33
3. Cebeci, E., 1993. Bazı incir çeşitleri ve erkek incir tiplerinin döllenme biyolojisi üzerinde araştırmalar. Yüksek Lisans Tezi. Çukurova Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Bahçe Bitkileri Anabilim Dalı, Adana.
4. Ipgri – Ciheam, 2003. Descriptors for fig (Ficus carica L.). International Plant Genetic Resources Institute, Rome, Italy and International Centre for Advanced Mediterranean Agronomic Studies, Paris, France. ISBN:92-9043-598-4.
5. Condit, I.J., 1947. The Fig. Massachusetts: Chronica Botanica Waltham, MA, USA, 222p.
6. Corner, E.J.H., 1965. Check-list of Ficus in Asia and Australasia with keys to identification. Gardens’ Bulletin Singapore 21:1–186.
7. Çalışkan, O., 2003. Bazı incir çeşit ve tiplerinin Dörtyol koşullarındaki fenolojik, morfolojik ve meyve kalite özelliklerinin belirlenmesi. Yüksek Lisans Tezi. Mustafa Kemal Üniversitesi, 178s, Hatay.
8. Çalışkan, O., Polat, A.A., 2010. Hatay’da incir yetiştiriciliğinin mevcut durumu, sorunları ve geleceği. Mustafa Kemal Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi 15(1):11-24.

9. Çalışkan, O., Bayazit, S., 2012. İncir yetiştiriciliğinde ilekleme ve önemi. Mustafa Kemal Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi 17(1):47-61.
10. Flaishman, M.A., Rodov,V., Stover, E., 2008. The Fig: Botany, Horticulture, and Breeding. Horticultural Reviews, 34:113-197.
11. Ilgın, M., 1995. Kahramanmaraş bölgesinde incir seleksiyonu ve selekte edilen bazı önemli tiplerin meyve doğuşları ve döllenme biyolojileri üzerinde çalışmalar. Doktora Tezi. Çukurova Üniversitesi, 211s, Adana
12. Özbek, S., 1978. Özel Meyvecilik. Çukurova Üniversitesi Ziraat Fakültesi, Yayın No:128. Ders Kitabı, Adana.
13. Sas Institute, 2005. SAS Online Doc, Version 9.1.3. SAS Inst., Cary, NC.