Farklı Uygulamaların Kırmızı Dut (Morus rubra L.) Odun Çeliklerinin Köklenmesi Üzerine Etkisi

Öz

Çalışmada farklı uygulamaların kırmızı dut odun çeliklerinin köklenme durumları üzerine etkileri incelenmiştir. Bu amaçla kontrol grubu yanında çeliklere etiolasyon, etiolasyon 1000 ppm IBA (indol bütirik asit), etiolasyon 2000 ppm IBA, bilezik alma, bilezik alma 1000 ppm IBA ve bilezik alma 2000 ppm IBA uygulamaları yapılmıştır. Köklendirme ortamında odun çelikleri 100 gün bekletildikten sonra sökülerek köklenme oranı, kalluslanma oranı, en uzun kök, ortalama sürgün uzunluğu, canlı çelik oranı, kök yaş-kuru ağırlığı ve sürgün yaş-kuru ağırlığı parametreleri belirlenmiştir. Çalışma sonucunda bilezik alma 2000 ppm IBA uygulamasında %44.33 oranında köklenme ile en başarılı sonuç elde edilmiştir. Çalışma sonuçları genel olarak değerlendirildiğinde etiolasyon ve etiolasyon IBA (1000-2000 ppm) uygulamalarında istenen yüksek köklenme oranları elde edilemezken, bilezik alma ve bilezik alma IBA (1000-2000 ppm) uygulamalarında kontrol grubuna göre istatistiksel anlamda önemli derecede başarılı sonuçlar elde edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Kırmızı dut
• etiolasyon
• bilezik alma
• indol bütirik asit (IBA)
• köklendirme

Effect of Different Applications on Rooting of Woody Cuttings in Red Mulberry (Morus rubra L.)

Öz

In this study, the effects of different applications on rooting of red mulberry wood cuttings were investigated. For this purpose, beside the control group, etiolation, etiolation + 1000 ppm IBA (indole butyric acid), etiolation + 2000 ppm IBA, ringing, ringing + 1000 ppm IBA, and ringing + 2000 ppm IBA applications were applied to wood cuttings. At the end of 100 days, wood cuttings were removed from rooting environment, and different parameters such as rooting rate, callus status rate, longest root, mean shoot length, live wood cutting ratio, fresh-dry weight of roots, and fresh-dry weight of shoots were determined. As a result of the study, the most successful result was obtained from ringing + 2000 ppm IBA applications with a rooting rate of 44.33%. While desired rooting rate could not be achieved with etiolation and etiolation + IBA (1000-2000 ppm) applications evaluating the results of the experiment, statistically successful results were obtained from ringing and ringing + IBA (1000-2000 ppm) applications compared with the control group.

Anahtar Kelimeler

• Red mulberry
• etiolation
• ringing
• indole butyric acid (IBA)
• rooting

Kaynakça

1. Çekiç, Ç., Erdem, S.Ö., Aydemir, M., 2013. Paclobutrazol ve IBA uygulamalarının kara dut ve mor dut odun çeliklerinin köklenmesi üzerine etkisi. Tarım Bilimleri Araştırma Dergisi 6(1):174-177.
2. Erdoğan, V., Aygün, A., 2007. Kara dutun (Morus nigra L.) yeşil çelikle çoğaltılması üzerinde bir araştırma, 2. Ulusal Üzümsü Meyveler Sempozyumu, 172-175, Tokat.
3. Erdoğan, Ü., Pırlak, L., 2005. Ülkemizde dut (Morus spp.) üretimi ve değerlendirilmesi. Alatarım 4(2):38-43.
4. Fabbri, A., Ferrini, F., Masia, A., Pisani, P.L., 1992. Enzyme activity during adventitious rooting of stool bed propagated chestnut. In: Proceedings of the International Chestnut Conference, Morgantown, West Virginia, July 10-14, pp:89-92.
5. Koyuncu, F., Vural, E., Çelik, M., 2004. Kara dut (Morus nigra L.) çeliklerinin köklendirilmesi üzerine araştırmalar. Ulusal Kivi ve Üzümsü Meyveler Sempozyumu, 424-427, Trabzon.
6. Lale, H., Özçağıran, R., 1996. Dut türlerinin pomolojik, fenolojik ve bazı meyve kalite özellikleri üzerinde bir araştırma. Derim 13(14):177-182.
7. Özkan, Y., Arslan, A., 1996. Kara dut (Morus nigra L.)’un odun ve yeşil çelikle çoğaltılması üzerine araştırmalar. GOP Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi 13(1):15-27.
8. Özbek, S., 1977. Genel Meyvecilik. Çukurova Üniversitesi Ziraat Fakültesi, Yayın No:111, Ders Kitapları:6, Adana. 386s.

9. Ünal, A., Özçağıran, R., Hepaksoy, S., 1992. Karadut ve mor dut çeşitlerinde odun çeliklerinin köklenmesi üzerinde bir araştırma. Türkiye 1. Ulusal Bahçe Bitkileri Kongresi, 267-270, İzmir.
10. Vieitez, J., Ballaster A., 1988. Endogenous rooting inhibitors in mature chestnut cuttings. Acta Hort. 227:167-169.
11. Yıldız, K., Çekiç, Ç., Güneş, M., Özgen, M., Özkan, Y., Akça, Y., Gerçekçioğlu, R., 2009. Farklı dönemlerde alınan kara dut (Morus nigra L.) çelik tiplerinde köklenme başarısının belirlenmesi. Gaziosmanpaşa Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi 26:(1)1-5.