Bazı Nar Çeşit ve Tiplerinin Gaziantep Koşullarındaki Verim ve Bitki Özellikleri

Öz

Çalışmada, altı nar çeşit ve tipinin (‘Kış narı’, ‘Kirli Hanım’, ‘Nuz Ekşi’, ‘Çekirdeksiz’, ‘Hicaz’ ve ‘Oğuzeli Çekirdeksiz’) bitkisel ve verim özellikleri değerlendirilmiştir. Deneme, tesadüf parselleri deneme desenine göre beş yinelemeli ve her yinelemede bir ağaç olacak şekilde kurulmuştur. Çalışmada, nar tip ve çeşitlerinin dip sürgünü verme eğilimi, dallanma durumu, dikenlilik, taç eni ve taç boyu gibi bitkisel özellikleri ile ağaç başına verim (kg/ağaç), birim taç hacmine düşen verim (kg/m³), birim sürgün uzunluğuna düşen verim (kg/cm), taç izdüşümüne düşen verim (kg/m²) gibi verim özellikleri belirlenmiştir. Çeşit ve tiplerin tümü 15 ve üzerinde dip sürgünü vermiştir. Kış Narı ve Kirli Hanım sık, öteki çeşitler orta sıklıkta dallanma göstermiştir. Hicaz ve Kirli Hanım orta dikenli, öteki çeşitler ise fazla dikenli olarak değerlendirilmiştir. Ağaç taç eni ve boyu değerleri, Kış Narı ve Kirli Hanım’da öteki çeşit ve tiplere göre daha yüksek bulunmuştur. Kış Narı, Nuz Ekşi ve Hicaz’dan (sırasıyla, 14.8 kg, 13,7 kg ve 13.3 kg) öteki genotiplere göre daha yüksek ağaç başına verim alınmıştır. Birim taç hacmine düşen verim bakımından, Oğuzeli Çekirdeksiz (5.85 kg/m³) ve Nuz Ekşi (4.81 kg/m³); taç izdüşümüne düşen verim bakımından ise Nuz Ekşi (4.74 kg/m²) ve Hicaz (4.49 kg/m²) öteki genotiplere göre daha yüksek değerler vermiştir.

Anahtar Kelimeler

• Punica granatum
• dip sürgünü
• dikenlilik
• verim

Plant and Productivity Characteristics of Some Pomegranate Varieties and Types in Gaziantep Conditions

Abstract

In the study, plant and productivities of six pomegranate varieties and types (‘Kış narı’, ‘Kirli Hanım’, ‘Nuz Ekşi’, ‘Çekirdeksiz’, ‘Hicaz’ and ‘Oğuzeli Çekirdeksiz’) were evaluated. The experiment was designed according to completely randomized design with five replications having single tree in each replication. In this study, the plant specifications such as tendency suckers from the base, branching condition, spiny situation, canopy width and height, and productivity such as yield per plant (kg/plant), yield per unit canopy volume (kg/m³), yield per shoot length (kg/cm), yield per canopy geometric projection (kg/m²) were determined for pomegranate varieties and types. Fifteen and more suckers from the base were observed for all varieties and types. Kış narı and Kirli Hanım varieties had often branching while others had mid often branching. Hicaz and Kirli Hanım had medium spiny while the others had more spines. Canopy width and heights of Kış narı and Kirli Hanım cultivars were higher than those of other genotypes. Kış Narı, Nuz Ekşi and Hicaz varieties had more yield per plant(14.8 kg, 13.7 kg and 13.3 kg, respectively) than the others. Oğuzeli çekirdeksiz and Nuz ekşi had higher yield per canopy volume (5.85 kg/m³ and 4.81 kg/m³, respectively) than the others while Nuz Ekçi and Hicaz had higher value than the other types and varieties for yield per canopy geometric projection (4.74 kg/m² and 4.49 kg/m², respectively).

Keywords

• Punica granatum
• suckers
• spiny situation
• yield

Kaynakça

1. Anonim, 2015. National Horticulture Board. (http://www.nhb.gov.in/area_production.html) (Erişim: Ağustos 2015).
2. El-Kassas, S.E., Amen, K.I.A., Hussein A.A., Osman, S.M., 1992. Effect of certain method of weed control and nitrogen fertilization on the yield, fruit quality and some nutrient contents of manfalouty pomegranate trees: II-Yield and fruit quality. Assiut Journal of Agricultural Sciences 23(3):199-218.
3. Ercan, N., Özvardar, S., Baldıran E., 1991. Nar çeşit araştırma projesi. Ege Tarımsal Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü, İzmir, 30s.
4. Jalikop, S.A., 2010. Fruit, Vegetable and Cereal Science and Biotechnology.
5. Mars, M., 1995. Pomegranate Descriptors (Draft). Institut Des Regions Arides 4119. Medenine, Tunisia. 14s.
6. Melgarejo, P., Martinez, J.J., Hernandez, F., Legua,P., Melgarejo-Sanchez, P. Martinez Font, R., 2012. The pomegrante tree in the world: Its problems and uses. 2. International Symposium on the Pomegranate. Options Méditerranéennes (103):11-26.
7. Onur, C., Tibet, H., 1991. Nar çeşit adaptasyonu-1. Ara Sonuç Raporu, Antalya.
8. Ramu, B.S.S., Reddy, P.N., Hussain, S.A., Patil, P.B., 1996. A new seedless selection from pomogranate cv. ‘Alandi’. Current Research University of Agricultural Sciences Bangalore 25(7):122-124.

9. Silva, J.A.T., Rana, T.S., Narzary, D., Verma, E.N., Meshram, D.T., Ranade, S.A., 2013. Pomegranate biology and biotechnology: A Review, Scientia Horticulture 160:85-107.
10. TÜİK, 2015. http://tuikapp.tuik.gov.tr/bitkiselapp/bitkisel.zul (Erişim: Temmuz 2015).
11. Vardin, H., Abbasoğlu, M., 2004. Nar ekşisi ve narın diğer değerlendirme olanakları. Geleneksel Gıdalar Sempozyumu, 23-24 Eylül 2004, 165-169.
12. Westwood, M.N., 1988. Temperate Zone Pomology. Revised Ed. Oregon, Timber Press. 225p.
13. Yılmaz, C., 2005. Narda derim öncesi meyve çatlamasının anatomisi ve fizyolojisi. Doktora Tezi. Çukurova Üniversitesi Ziraat Fakültesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Adana, 250s.
14. Zhu, L.W., Zhang, S.M., Gong, X.M., Jia, B., Li, S.W., Li, Y., 2005. A new soft-seeded pomegranate variety-Hongyushizi Acta Horticulturae Sinica 32(5):965.