Determination of Phenological Characteristics of Some Selected Pear Genotypes in Samsun Ecological Condition

Öz

This study was carried out to determine the phenological characteristics in Samsun ecological condition of some pear genotypes as selected superior traits from Sinop during the 2012-2014 years. In the study, phenological traits such as bud break, first flowering, full flowering, end of the flowering, fruit set, harvest date and leaf fall were examined in the pear genotypes grafted on BA 29 quince clone rootstock in 2009 year. Along with changes according to the years (respectively 2012, 2013 and 2014) bud break occurred between 9 March-5 April, 15 April-8 May, 20 February-24 March; first flowering occurred between 20 March-20 April, 24 April-12 May, 2 March-8 April; full flowering occurred between 5-27 April, 30 April-17 May, 15 March-10 April; fruit set occurred between 21 April-6 May, 12-26 May, 25 March-21 April; harvest occurred between 15 June-20 October, 10 June-17 October, 12 June-17 October; leaf fall occurred between 22 October-5 December, 20 October-3 December, 6 November-5 December. The earliest bud break was observed on ‘Kış’, the latest on ‘Sulu’, ‘Fırıncık’ and ‘Kadınparmak’; the earliest first flowering was observed on ‘Karga’ and ‘Bardak’, the latest ‘Sulu’ and ‘Fırıncık’ pear genotypes. In the study, the earliest harvest was determined in ‘Sülükgöl’, ‘Karpuz’, ‘Keten’ and ‘Bakal’ genotypes in June, while the latest one was determined in ‘Kış’ and ‘Dalkıran’ genotypes in the second half of October. It was determined that in the examined genotypes can grow in the research area in the late frost damage of spring and they are different from the standard cultivars in terms of phenological traits. According to these results, it is thought that these genotypes have the potential to be used in the future new cultivars breeding program.

Anahtar Kelimeler

• Pear
• Sinop
• genotype
• phenology
• flowering

Seçilmiş Bazı Armut Genotiplerinin Samsun Ekolojisindeki Fenolojik Özelliklerinin Belirlenmesi

Öz

Bu çalışma Sinop ilinden üstün özellikleri dolayısıyla seçilmiş bazı armut genotiplerinin Samsun ekolojisindeki fenolojik özelliklerini belirlemek amacıyla 2012-2014 yılları arasında yürütülmüştür. Çalışmada BA 29 ayva klon anacı üzerine 2009 yılında aşılanmış genotiplerde fenolojik özellik olarak tomurcuk patlama, ilk çiçeklenme, tam çiçeklenme, çiçeklenme sonu, meyve tutumu, hasat ve yaprak döküm tarihleri belirlenmiştir. Araştırmada yıllara göre değişmekle birlikte (sırasıyla 2012, 2013 ve 2014) tomurcuk patlaması 9 Mart- 5 Nisan, 15 Nisan-8 Mayıs, 20 Şubat-24 Mart; ilk çiçeklenme 20 Mart-20 Nisan, 24 Nisan-12 Mayıs, 2 Mart-8 Nisan; tam çiçeklenme 5-27 Nisan, 30 Nisan-17 Mayıs, 15 Mart-10 Nisan; meyve tutumu 21 Nisan-6 Mayıs, 12-26 Mayıs, 25 Mart-21 Nisan; hasat 15 Haziran- 20 Ekim; 10 Haziran- 17 Ekim, 12 Haziran- 17 Ekim; yaprak dökümü 22 Ekim-5 Aralık, 20 Ekim-3 Aralık, 6 Kasım-5 Aralık tarihleri arasında gerçekleşmiştir. Tomurcuk patlaması en erken ‘Kış’ en geç ‘Sulu’, ‘Fırıncık’ ve ‘Kadınparmak’; İlk çiçeklenme en erken ‘Karga’ ve ‘Bardak’ en geç ‘Kadınparmak’, ‘Sulu’ ve ‘Fırıncık’ armudunda gözlemlenmiştir. Araştırmada en erken hasat Haziran ayında ‘Sülükgöl’, ‘Karpuz’, ‘Keten’ ve ‘Bakal’ en geç ise Ekim ayının ikinci yarısında ‘Kış’ ve ‘Dalkıran’ genotiplerinde saptanmıştır. İncelenen genotiplerin araştırma arazisinde ilkbahar geç donlarından etkilenmeden yetişebildiği ve fenolojik bakımdan standart çeşitlere göre farklılık arz ettiği belirlenmiştir. Bu sonuçlara göre bu genotiplerin gelecekteki çeşit ıslahı çalışmalarında kullanılabilme potansiyeline sahip oldukları düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Armut
• Sinop
• genotip
• fenoloji
• çiçeklenme

Kaynakça

1. Akçay, M.E., Burak, M., Büyükyılmaz, M., 2005. Yerli ve yabancı bazı armut çeşitlerinin Yalova ekolojisindeki verim ve gelişme performanslarının incelenmesi. Yumuşak Çekirdekli Meyveler Sempozyumu, 278-279. Yalova.
2. Aşkın, M.A., Oğuz, H., 1995. Erciş’te yetiştirilen ümitvar mellaki armut tiplerinde bazı meyve ve ağaç özelliklerinin tespiti üzerinde araştırmalar. 2. Ulusal Bahçe Bitkileri Kongresi, 1(Meyve):84-88.
3. Büyükyılmaz, M., Bulagay, A.N., 1983. Marmara Bölgesi için ümitvar armut çeşitleri-2. Bahçe 12(2):5-14.
4. Büyükyılmaz, M., Bulagay, A.N., Burak, M., 1994. Marmara Bölgesi için ümitvar armut çeşitleri-3. Bahçe 23(1-2):79-92.
5. Demirsoy, L., Öztürk, A., Serdar, Ü., Duman, E., 2007. Saklı Cennet Camili’de yetiştirilen yerel armut çeşitleri. Türkiye 5. Ulusal Bahçe Bitkileri Kongresi, 1:396-400, Erzurum.
6. Erçişli, S., 2004. A short review of the fruit germplasm resources of Turkey. Gen. Res. Crop Evol. 51:419–435.
7. FAO, 2015. Statistics. http://faostat3.fao.org/download/q/qc/e (Erişim: 15 Temmuz 2015).
8. Kaplan, N., 1997. Güneydoğu Anadolu Bölgesine uygun armut çeşitlerinin saptanması. Yumuşak Çekirdekli Meyveler Sempozyumu, 45-52, Yalova.

9. Karadeniz, T., Şen, S.M., 1990. Tirebolu ve çevresinde yetiştirilen mahalli armut çeşitlerinin pomolojik ve morfolojik özellikleri üzerine araştırmalar. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi 1(1):152-165.
10. Karlıdağ, H., Eşitken, A., 2006. Yukarı Çoruh vadisinde yetiştirilen elma ve armut çeşitlerinin bazı pomolojik özelliklerinin belirlenmesi. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarım Bilimleri Dergisi 16(2):93-96.
11. Onur, S., 1977. Yerli ve yabancı armut çeşitlerinin seçimi. Bahçe 8(2):1-12.
12. Osmanoğlu, A., Şimşek, M., Şanlı, A., 2013. Bazı standart armut çeşitlerinin Bingöl ekolojisindeki performansı üzerinde bir araştırma. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Tarım Bilimleri Dergisi 23(3):222-228.
13. Özbek, S., 1977. Genel Meyvecilik. Çukurova Üniversitesi Ziraat Fakültesi, Yayın No:3, Ders Kitabı:6, 386s, Adana.
14. Özçağıran, R., Ünal, A., Özeker, E., İsfendiyaroğlu, M., 2004. Armut. Ilıman İklim Meyve Türleri, Yumuşak Çekirdekli Meyveler (Cilt-2). Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi, Yayın No:556, 200s.
15. Öztürk, A., 2010. Sinop ilindeki armut genotiplerinin morfolojik, pomolojik ve moleküler karakterizasyonu. Doktora Tezi. Ondokuz Mayıs Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Samsun, 200s.
16. Yarılgaç, T. 2007. Edremit ve Gevaş (Van) yöresi armutlarının seleksiyon yolu ile ıslahı. Türkiye 5. Ulusal Bahçe Bitkileri Kongresi, 1:551-555, 04-07 Eylül 2007, Erzurum.