Trakya Bölgesinde Doğrudan Tohum Ekimi İle Üretime Uygun Soğan Çeşitlerinin Belirlenmesi

Öz

Trakya önemli soğan üretim bölgelerinden biridir. Yörede soğan üretimi yoğun olarak arpacık ile yapılmakta ve bu tarz üretim maliyetlerini artırmaktadır. Bu çalışma, doğrudan tohum ekimine uygun soğan çeşitlerinin belirlenmesi ve bölgede yapılan arpacık ile soğan üretimine alternatif üretim yönteminin geliştirilmesi amacıyla yürütülmüştür. Çalışmada, Metan 88, Kar beyazı, Şampiyon, Red Amposta ve Seç soğan çeşitlerinin Kırklareli Babaeski ekolojik koşullarında verim ve kalite performansları belirlenmiştir. Deneme tesadüf parselleri deneme desenine göre 4 tekerrürlü ve her tekerrür 10 m² olacak şekilde planlanmış tohum ekimi 20 Şubat 2014 tarihinde gerçekleştirilmiştir. Parsellerden belirlenen hasat tarihinden 30 gün önce ve hasat tarihi olmak üzere 2 kez örnek alınmıştır. Bu örneklerde, baş çapı (mm), baş yüksekliği (mm), baş ağırlığı (g), dış kabuk sayısı (adet), suda çözünebilir kuru madde oranı (%), depo yaprak sayısı(adet/bitki) ve baş kuru ağırlık (g) değerleri belirlenmiştir. Ayrıca hasat döneminde verim değerleri belirlenmiştir. Çalışmada elde edilen verilere göre, Şampiyon (6904 kg/da), Red Amposta (6757 kg/da) ve Seç (6204 kg/da) en yüksek verim değerleri ile ön sıralarda yer almışlardır. Bu çeşitlerin ortalama baş ağırlık değerleri 120-150 g/baş ve suda çözünür kuru madde değerleri de %7.5-8.0 arası bulunmuştur. Bu nedenle bölgede bu çeşitlerin arpacıkla yapılan üretime alternatif olarak doğrudan tohum ekimi yapılarak üretilebileceği ve bölge üreticilerine önerilebileceği düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Soğan
• çeşit
• doğrudan tohum ekimi
• verim
• kalite

Determining Proper Onion Cultivars to Direct Sowing in Thrace Region

Öz

Thrace is one of the important onion producer regions. Onions are produced with onion sets intensively in the region and that type of transplanting increases the production costs. This study is conducted to determine the proper onion cultivars to direct sowing and in order to develop an alternative production method to produce onions with sets in the region. Yield and quality performances of the onion cultivars; Metan 88, Kar Beyazı, Şampiyon, Red Amposta and Seç were investigated in ecological conditions of Kırklareli-Babaeski, in the study. Trials were planned according to randomized plot design with 4 repetitions and each repetition was 10 m² then seeds were sown on 20th February 2014. Onions were sampled twice from the parcels, one at the harvest time and 30 days before the determined harvest time. Bulb diameter (mm), bulb height (mm), bulb weight (G), number onion skins, total soluble solid contents of onions (%), number of bulb flesh leaves, dry bulb weight (G) parameters were determined on the samples. Additionally yield components were determined at harvest date. According to the results obtained, Şampiyon (6904 kg da⁻¹), Red Amposta (6757 kg da⁻¹), Seç (6204 kg da⁻¹) cultivars gave the highest yields. Bulb weights of those cultivars were determined between 120 g and 150 g and total soluble solid contents were identified between 7.5-8.0%. Therefore, those cultivars might be suggested as proper onion cultivars to direct sowing and in order to develop an alternative production method to produce onions with sets in the region.

Anahtar Kelimeler

• Onion
• cultivars
• direct sowing
• yield
• quality

Kaynakça

1. Abak, K., Düzyaman, E., Şeniz, V., Gülen, H., Pekşen, A., Kaymak, H.Ç., 2010. Sebze üretimini geliştirme yöntem ve hedefleri. Ziraat Mühendisliği 7. Teknik Kongresi Bildiriler Kitabı 1. Ankara.
2. Anonim, 2013. FAO Tarımsal İstatistikleri. http://faostat3.fao.org/browse/q/qc/e (Erişim: 04.02.2016).
3. Anonim, 2015. Türkiye İstatistik Kurumu, Bitkisel Üretim İstatistikleri Veri Tabanı. http://rapory.tuik.gov.tr/28.html. Erişim Tarihi 01.02.2016.
4. Dean, A.K., Randle, W.M., 1997. Short-day onion cultivars differ in bulb selenium and sulfur accumulation which can affect bulb pungency, Kluwer Academic Publish., Euphtica, 96:385-390.
5. Duman, İ., Aksoy, A., 2013. Sebzecilikte sürdürülebilir tarım uygulamaları. Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi WFF Proje Sonuç Raporu (Yayımlanmamış).
6. Ertaş, Y., Gezmen-Karadağ, M., 2013. Sağlıklı beslenmede Türk mutfak kültürünün yeri. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 2(1).
7. Kaynaş, K., Yürektürk, M., Kaptan, H., 1984. Soğan. TAV Yayın No:5, Yalova.
8. Vural, H., Eser, B., Özzambak, E., Eşiyok, D., Tüzel, Y., Yoltaş, T., 1987. Yerli baş soğan çeşitlerinin doğrudan tohum ekimi ile üretilmeye uygunluk derecelerinin tespiti üzerinde araştırmalar. Ege Üniversitesi Araştırma Fonu Raporu, Proje No:051, Sonuç Raporu, 49s. İzmir.

9. Vural, H., Eşiyok, D., Duman, İ., 2000. Kültür Sebzeleri (Sebze Yetiştirme) Ege Üniversitesi, s:440, İzmir.