Kestane Kabağı (Cucurbita maxima L.) ve Bal Kabağı (Cucurbita moschata L.)'nda Işınlanmış Polen Tekniği ile Elde Edilmiş Küçük Yapılı Embriyoların Bitkiye Dönüşümü Üzerine Besi Ortamlarının Etkisi

Öz

Çalışma, ışınlanmış polen tekniği ile dihaploidizasyon çalışmalarında embriyo gelişiminin farklı aşamalarında kalarak gelişimlerini tamamlayamamış kestane kabağı ve bal kabağı embriyolarının (globüler, okucu, torpedo, yürek ve prokotiledon) bitkiye dönüşümü üzerine 3 farklı besi ortamının (E20A, CP ve MS) etkisinin belirlenmesi amacıyla yürütülmüştür. E20A en yüksek bitkiye dönüşüm oranının elde edildiği ortam olmuş, bunu CP ve MS ortamları izlemiştir. Tüm embriyo tipleri açısından E20A ortamında %8.72 olan bitkiye dönüşüm oranı, CP ortamında %4.76 ve MS ortamında %2.81 olarak gerçekleşmiştir. En düşük bitkiye dönüşüm oranı (%2.80) globüler aşamadaki embriyolarda, en yüksek bitkiye dönüşüm ise (%8.51) torpedo aşamasındaki embriyolarda tespit edilmiştir. Kestane kabaklarında kültüre alınan toplam 284 embriyodan 19 adedi (%6.69) bitkiye dönüşürken, bal kabaklarında ise kültüre alınan 234 embriyodan 9 adet (%3.85) bitki elde edilebilmiştir. Sonuç olarak, kışlık kabaklarda ışınlanmış polen tekniği ile yapılan dihaploidizasyon çalışmalarında elde edilen embriyoların bitkiye dönüşümü açısından embriyo gelişim aşamasının, besi ortamının ve genotipin etkili olduğu saptanmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Kışlık kabak
• ışınlanmış polen
• embriyo
• besi ortamı

The Effects of Media on Transformation to the Plant of Weak Embryos Obtained by Irradiated Pollen Technique in Winter Squash (Cucurbita maxima L.) and Pumpkin (Cucurbita moschata L.)

Öz

This study was carried out the determination of the effects of E20A, CP and MS media on transformation to the plant of abnormal and weak winter squash and pumpkin embryos (globular, arrow tips, torpedo, hearth and procotyledon) derived from irradiated pollen technique during dihaploidization process. The highest transformation rate was obtained from E20A medium, followed by CP and MS media. For all types of embryos, the plant transformation rate was 8.72%, 4.70% and 2.80% in E20A, CP and MS medium, respectively. The lowest plant transformation rate was 2.80% in globular type embryos and the highest plant transformation rate was 8.51% in torpedo type embryos. Totally, 19 plants (6.69%) were transformed from 284 embryos in winter squash, and 9 plants (3.84%) were transformed from 234 embryos in pumpkin. As a result, embryo stage, medium and genotypes were effective on transformation to plant of embryos derived from irradiated pollen technique during dihaploidization process in winter squash and pumpkin.

Anahtar Kelimeler

• Winter squash and pumpkin
• irradiated pollen
• embryo
• medium

Kaynakça

1. Berber, M., 2009. Kabuksuz çekirdek kabaklarında (Cucurbita pepo L. var. styriaca) ışınlanmış polenle tozlama yöntemiyle haploid üretimi. Yüksek Lisans Tezi. Çukurova Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Adana.
2. Brun, P., 1990. Etüde de l’effet genotipe sur l’obtention d’haploides par parthenogenese induite par du pollen irradie chez le melon Cucumis melo L. et recherche preliminaire d’une alternative a l’irradiation, Memoire Option Sciences Agronomiques:Genetique et Biotechnologies, Ecolo Nationale Superieure d’ Agronomie et des Industries Alimentaires, Nancy, 29s.
3. Chee, R.P., Leskovar, D.I., Cantliffe, D.J., 1992. Optimizing embryogenic callus and embryo growth of a synthetic seed system for sweetpotato by varying media nutrient concentrations. J. Amer. Soc. Hort. Sci., 117:663-667.
4. Cuny, F., Devaulx, R.D., Longhi, B., Siadous, R., 1992. Analysis of musk melon plants (Cucumis melo L.) obtained after pollination with gamma-irradiated pollen-effect of different doses. Agronomie, 12:623-630.
5. Çağlar, G., 1995. Hıyarda (Cucumis sativus L.) ışınlanmış polenlerle tozlama yoluyla in situ haploid embriyo uyartımı ve haploid embriyolardan in vitro bitki eldesi üzerinde araştırmalar. Doktora Tezi. Çukurova Üniversitesi Fen Bil. Enstitüsü, Adana.
6. Çağlar, G., Abak, K., 1999. Hıyarda (Cucumis sativus L.) in situ uyartım sonucu elde edilen haploid embriyolardan in vitro haploid bitki oluşturma. Tr. J. of Agriculture and Forestry, 23:283-290.
7. Kurtar, E.S., San, N., Abak, K., 2002. Obtention of haploid embryos and plants through irradiated pollen technique in squash (Cucurbita pepo L.). Euphytica, 127, 335-344.
8. Kurtar, E.S., Balkaya, A., Özbakır, M., Ofluoglu, T., 2009. Induction of haploid embryo and plant regeneration via irradiated pollen technique in pumpkin (Cucurbita moschata Duchesne ex. Poir). African Journal of Biotechnology 8(21):5944-5951.

9. Kurtar, E.S., Balkaya, A., 2010. Production of in vitro haploid plants from in situ induced haploid embryos in winter squash (Cucurbita maxima Duchesne ex Lam.) via irradiated pollen. Plant Cell Tissue and Organ Culture 102:267-277.
10. Murashige and Skoog, 1962. A revised medium for rapid growth and bioassays with tobacco tissue cultures. Plant Phys., 15:473-497.
11. Sarı, N., A.K. Pitrat, M., Dumas De Vaulx, R., 1992. Kavunlarda (Cucumis melo L. var. inodorus Naud ve C. melo L. var. reticulatus Naud) partenogenetik haploid embriyo uyartımı ve bitki eldesi. Doğa Tr. J. Agric. Forestry, 16:302-314.
12. Sarı, N., Abak, K., Pitrat, M., Rode, J.C., Dumas De Vaulx, R. 1994. Induction of parthenogenetic haploid embryos after pollination by irradiated pollen in watermelon. HortScience, 29(10):1189-1190.
13. Sauton, A., 1988. Effect of season and genotype on gynogenetic haploid production in muskmelon, Cucumis melo L. Scientia Hort., 35:71-75.