Bazı Ümitvar Taze Fasulye (Phaseolus vulgaris L.) Çeşit Aday Adaylarının ISSR Yöntemi İle Karakterizasyonu

Öz

Bu çalışmada, kullanılan genetik materyal Türkiye’nin çeşitli yörelerinden toplanıp teksel seleksiyon yöntemi ile ıslah edilmiştir. Ümitvar Çeşit aday adayları olarak belirlenen 34 taze fasulye hattı ve üç ticari çeşidin (Sarıkız, Bulduk ve İspir) ISSR tekniği kullanılarak akrabalık ilişkileri belirlenmiştir. Çalışma Selçuk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Moleküler Genetik ve Biyoteknoloji Laboratuvarlarında yapılmıştır. Bunun için yaprak örnekleri alınırken adayların durulmuşluğunu daha spesifik bir şekilde belirlemek için her adaydan çift bulk şeklinde çalışmak için 12’şer örnek alınmıştır. Her örnekten ayrı ayrı olmak üzere toplam 444 izolasyon yapılıp her örnek eşitlendikten sonra bulklar hazırlanmıştır. PCR uygulamalarında ise 9 tanesi fasulye için tasarlanmış toplam 27 ISSR primeri kullanılmıştır. Moleküler verilerin analizinde NTSYS pc2.1 paket programı kullanılmıştır. Moleküler karakterizasyonda Simple Matching benzerlik katsayısı ile dendogram oluşturulup genotipler arasındaki akrabalık ilişkileri belirlenmiştir. Kullanılan standart çeşitler ile çalışmadaki çeşit adaylarının iki farklı grupta yer alıkları görülmüştür. Her iki bulktada analiz sonuçlarının benzerlik gösterdiği görülmüştür. Bu veriler Mantel Testi ile analiz edilmiştir. Ayrıca Temel Koordinatlar Analizi de yapılmış olup dendogram ile sonuçların benzerlik gösterdiği görülmüştür.

Anahtar Kelimeler

• Taze fasulye
• Phaseolus vulgaris L.
• ISSR
• moleküler karakterizasyon

Molecular Characterization on Some Fresh Beans (Phaseolus vulgaris L.) Cultivar Candidates via ISSR Method

Öz

The material used in this study was collected from various regions of Turkey and it was developed with selection methods. Candidates and 3 additional commercial cultivars (Sarıkız, Bulduk, İspir) genetic relatedness were detected with ISSR method. The study was conducted in Molecular Genetics and Biotechnology Laboratory of Selçuk University Faculty of Agriculture. Since achieve more accurate information, leaf samples were taken from 12 plant and separately DNA was isolated and 6 of them mixed in one tube. In this way two bulk mixture is formed. Totally 444 DNA isolation is performed and diluted in this context. In PCR applications 27 primers were used to complete the characterization. Obtained dates from those primers was evaluated with NTSYS pc2.1 software package. During dendrogram creation, Simple matching similarity coefficient was used to definition of genetic distance between the candidates. According to the results, materials are divided into two groups. This separation was observed at two bulk samples. The dates also analyzed with Mantel test and performed Principle Coordinate Analysis show similar pattern with the dendrogram results.

Anahtar Kelimeler

• Fresh beans
• Phaseolus vulgaris L.
• ISSR
• molecular characterization

Kaynakça

1. Akbulut, B., Karakurt, Y., Tonguç, M., 2014. Fasulye genotiplerinin morfolojik ve fenolojik karakterizasyonu, Erciyes Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 30(4):227-233.
2. Doyle, J.J, Doyle J.L., 1987. A rapid DNA isolation procedure from small quantities of fresh leaf tissues. Phytochem. Bull. 19:11-15.
3. Ekincialp A., 2012. Van gölü havzası fasulye genotipleri arasındaki akrabalık ilişkilerinin ve antraknoz (Colletotrichu lindemuthianum) (Sacc. & Magnus Lambs. Scrib.) hastalığına dayanıklılığın fenotipik ve moleküler yöntemlerle belirlenmesi. Doktora Tezi. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Van.
4. Escribano, M.R., Santalla, M., Casquero, P.A., Ron, A.D.E., 1998, Pattems of genetic diversity in landraces of common bean (Phaseolus vulgaris L.) from Galicia, Plant Breeding, 117:49-56.
5. Hakkı, E.E., Yorgancılar, M., Atalay, E., Uyar S., Babaoğlu M., 2007. Basit tekrarlı diziler arası polimorfizm (BTDAP=ISSR) tekniği ile yerli lüpen genotiplerinde (Lupinus albus L.) genetik varyasyonun belirlenmesi. Bitkisel Araştırma Dergisi 2:1-5.
6. Işık, R., 2012. Bazı taze fasulye (Phaseolus vulgaris L.) genotiplerinin morfolojik ve moleküler karakterizasyonu. Yüksek Lisans Tezi. Selçuk Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Konya.
7. Ortega, M.G.P., 2014. Exploration of genetic variability of bean (Phaseolus vulgaris L.) landraces through ISSR markers. Athens J. of Natural & Formal Sciences. Covarrubias.
8. Rodino, A.P.,Santalla, M., Montero, I., Casquero, P.A., De Ron, A.M., 2001, Diversity of common bean (Phaseolus vulgaris L.) germplasm from Portugal. Genetic Resources and Crop Evolution, 48:409-417.

9. Singh, S.P., 2001. Broadening the genetic base of common bean cultivars: A Review. Crop Science, 41:1659-1675.
10. Sözen, Ö., 2006. Artvin ili yerel fasulye (Phaseolus vulgaris L.) popülasyonlarının toplanması, tanımlanması ve morfolojik varyabilitesinin belirlenmesi. Doktora Tezi. Ondokuz Mayıs Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Samsun.
11. Tan, A., 1998. Current status of plant genetic resources conservation in Turkey. The Proceedings of International Symposium on In Situ Conservation of Plant Genetic Diversity (Ed. Zencirci ve ark.,) Ankara, 5-16.
12. Tan, A., Açıkgöz, N., 2002. In situ and on-farm conservation of legume land races in Turkey. 117-120., In Report of A Working Group On Grain Legumes. Third Meeting, 5-7 July 2001, Krakow, Poland
13. Türkmen, Ö., Erdinç, Ç., Şensoy, S., 2013. Türkiye’nin bazı fasulye genotiplerinin çeşitli bitkisel özelliklerinin belirlenmesi. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Tarım Bilimleri Dergisi 23(2):112-125.