Kivi Yetiştiriciliğinde Farklı Rakımların Meyve Gelişimi ve Hasat Zamanına Etkisi

Öz

Ünye yöresinde (Ordu) yetiştirilen Hayward kivi çeşidinin, rakımlara (sahil kuşak 0-200 m, orta kuşak 201-400 m, yüksek kuşak 401 m ve üzeri) bağlı olarak meyve gelişimi ve en uygun hasat tarihlerinin belirlenmesi amacıyla yapılan bu çalışmada, fenolojik gözlemler ile fiziksel ve kimyasal analizler yapılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre, fenolojik gözlemlerde kivilerin çiçeklenme zamanları en erken Mayıs başında yüksek kuşakta en geç ise 20 Mayısta sahil kuşakta olurken, tam çiçeklenmeler ise Mayıs sonunda gerçekleşmiştir. Meyvelerin SÇKM ve TE asitlik içeriği hasat dönemleri ilerledikçe (hem hasat olumunda hem de yeme olumunda) artış göstermiştir. Hasat olumu ve yeme olumu dönemlerinde meyve eti sertliklerinde azalmalar saptanmıştır. Sonuç olarak, rakımlara göre fenolojik gözlemlerde ve meyve gelişiminde farklılıkların olduğu görülmüştür. SÇKM düzeyine göre hasat tarihi, Ünye yöresinde farklı rakımlardan ve değişik bahçelerden getirilen meyvelerde yapılan ölçümlerde 6. hasat döneminin en uygun dönem olduğu tespit edilmiştir. Sahil kuşakta bulunan bahçelerin en erken hasada geldiği belirlenmiş ve Ünye yöresinde sahil kuşakta en uygun hasat döneminin 5. hasat dönemi olan 4 Kasımda, orta kuşak ve yüksek kuşakta ise 6. hasat dönemi olan 9 Kasımda olduğu saptanmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Kivi
• çiçeklenme
• hasat
• rakım

The Effect of Different Altitudes on Fruit Growth and Harvest Time in Kiwifruit Cultivation

Öz

This study was carried out to determine fruit growth and the best harvest time of Hayward kiwifruit cultivated in Ünye (Ordu) depending on altitude (coastal zone 0-200 m, variable zone 201-400 m, high zone 401 m and above). In this study, phenological observations, physical and Chemical analyses were carried out. It was found out in the phenological observations of the study that the earliest blooming time of kiwifruit was at the high zone at the beginning of May and the latest blooming time was at the coastal zone on the 20th May while full bloom was at the end of May. The amount of brix and titratable acidity content of fruits increased both in harvest and ripening in the later periods of harvest time. Decrease in flesh firmness of fruits was found during harvest and ripening. As a result, it was seen that there were differences in phenological observations and fruit growth depending on altitude. It was found out by measurements on fruits taken from different gardens and different altitudes in Ünye that the 6th harvest time was the most suitable. Moreover, it was seen that the earliest harvest time was at the coastal zone and that the 4th November, which was the 5th harvest time, was the most suitable harvest time at the coastal zone in Ünye and the 9th November, which was the 6th harvest time, was the most suitable at the variable and high zones.

Anahtar Kelimeler

• Kiwifruit
• blooming
• harvest
• altitude

Kaynakça

1. Altuntas, E., Cangi, R., Kaya, C., Dilmaç, M., Saraçoğlu, O., 2003. Hayward kivi çeşidinin hasat ve yeme olumu dönemlerindeki bazı fiziksel, mekanik ve kimyasal özelliklerinin belirlenmesi. 3. Ulusal Üzümsü Meyveler Sempozyumu, 10-12 Haziran 2009, Kahramanmaraş.
2. Arpaia, M.L., Mitchell, F.G., Kader, A.A., 1994. Postharvest physiology and causes of deterioration. In: Hasey, J.K., Johnson, R.S., Grant, J.A., Reil, W.O., (Eds.), Kiwifruit: Growing and Handling. Univ. California Pub. 3344:88-93.
3. Cangi, R., Karadeniz,T., 1999. Ordu’da değişik rakımlarda yetiştirilen Hayward (Actinidia deliciosa) kivi çeşidinde verim ve meyve özellikleri üzerine araştırmalar. Karadeniz Bölgesi Tarım Sempozyumu 4-5 Ocak 1999, Ondokuz Mayıs Üniversitesi Ziraat Fakültesi, Samsun, 425-432.
4. Crisosto, H.C., Gamer, D., Saez, K., 1999. Kiwifruit size influences softening rate during storage. California Agriculture, 53(4):29-31.
5. Eriş, A., 1989. Türkiye İçin Yeni Bir Meyve Türü Kivi. T.C Ziraat Bankası Kültür Yayın No:2, Ankara.
6. McDonald, B., 1990. Precooling, storage and transport of kiwifruit. In: Warrington J., Weston, G.C. (Eds.), Kiwifruit: Science and Management. Ray Richards Pub. New Zealand Soc. Hort. Sci., 429-453.
7. Mitchell, F.G., 1988. Kiwifruit maturity. Perishables Handling Postharvest Technology of Fresh Hort. Crops. Coop. Ext. Univ. Cal. Issue 63:4.
8. Özcan, M., 1990. Pozantı-Kamışlı vadisinde yetiştirilen Amasya, Starking ve Golden Delicious elmalarının muhafazası üzerine araştırmalar. Doktora Tezi. Çukurova Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Bahçe Bitkileri, Adana, 311s.

9. Özcan, M., 1995, Samsun ekolojik koşullarında kivi adaptasyon çalışmaları. Türkiye 2. Ulusal Bahçe Bitkileri Kongresi, 3-6 Ekim, Adana, 1(Meyve):605-607.
10. Özcan, M., 2014, Subtropik Meyveler. Ders Notları. Ondokuz Mayıs Üniversitesi Ziraat Fakültesi, Samsun (Basılmamış).
11. Polito, V.S., Grant, J.A., 1984. Initiation and development of pistillate flowers in Actinidia chinensis. Scientia Hort., 22:365-371.
12. Samancı, H., 1990, Kivi (Actinidia) Yetiştiriciliği. TAV Yayın No:22, Yalova.
13. TÜİK, 2015, Türkiye İstatistik Kurumu, Bitkisel Üretim İstatistikleri. (Erişim: 15 Haziran 2015).
14. Zenginbal, H., Özcan M., Haznedar, A., 2003. Rize ekolojik şartlarında yetiştirilen kivi çeşitlerinde fenolojik gözlem ve pomolojik analizler. BATEM-Batı Akdeniz Tarımsal Araştırma Enstitüsü, 2005 Yılı 22(1):l-9.