Türkiye’de Bağcılık Islah Çalışmaları ve Hedefleri

Öz

Türkiye asma genetik kaynaklarının önemli merkezlerinden birisidir. Türkiye’nin her bölgesinde gerek yabani gerekse kültür formu olmak üzere çok zengin bir çeşit ve tip potansiyeli mevcuttur. Bu zengin gen potansiyeli yıllardır asma ıslahı çalışmalarında amaca uygun genotiplerin seçimi için çok önemli olmuştur. Ülkemizin dünya sofralık, kurutmalık ve şaraplık üzüm pazarında daha iyi bir yer edinebilmesi için gerçekleştirilecek yeni asma ıslahı çalışmaları büyük önem taşımaktadır. Ülkemizde ıslah çalışmalarından elde edilen sonuçların etkin bir şekilde pratiğe aktarılması bağcılıkta kalite ve verim artışına önemli katkılar sağlayacaktır. Bağcılık alanında yürütülecek olan asma ıslahı çalışmaları için hedeflerinin ortaya konulması ve seçilecek olan ıslah yöntemlerinin ortaya konulması son derece önemlidir.

Anahtar Kelimeler

• Asma
• gen merkezi
• ıslah
• klon
• verim

In Turkey Viticulture Breeding and Aims

Öz

Turkey is one of the most important centers in genetic resources of the vine. Every region of Turkey is rich potential both types and cultivars as cultivated forms as well as wild which are available. This rich potential for which to be selected suitable genotype is very important genetic resources. New breeding studies in our country are great importance for can be get a better place for table grape, raisin and wine market in the world. In our country, effectively transferring practical of obtained results from the breeding study will provide important contributions to quality and increased efficiency in the vineyard. The aim of the breeding and chosen methods to breeding which viticulture works to be carried out in the wine industry are extremely important.

Anahtar Kelimeler

• Vine
• genetic resource
• breeding
• clone
• yield

Kaynakça

1. Alleweldt, G., Spiegel R.P., Reisch, B.I., 1991. Resources of temperate fruits and nut crops. grapes (Vitis). Acta Horticulturae 290-6:291-327.
2. Atak, A., Yalçın, T., Uslu, İ., Samancı, H., 2005. Melezleme yolu ile yeni üzüm çeşitlerinin elde edilmesi. 6. Bağcılık Sempozyumu, 19-23 Eylül 2005, 454-463, Tekirdağ.
3. Çelik, H., Ağaoğlu, Y.S., Fidan, Y., Marasalı, B., Söylemezoğlu, G., 1998. Genel Bağcılık, Sunfidan A.Ş. Mesleki Kitaplar Serisi. 253s. Ankara.
4. Dokuzoğuz, M., 1964. Bahçe bitkilerinin ıslahında klon seleksiyonu. Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi, Yayın No:87, İzmir.
5. Ergül, A. ve ark., 2006. Ülkemizde ekonomik öneme sahip bazı meyve türleri ile asma gen kaynaklarının highthroughput moleküler yöntemlerle tanımlanması. 105G078, Tagem-Tubitak projesi.
6. Gökbulut, M., 2014. Erbaa ve Niksar ilçelerinde yetiştirilen Narince üzüm çeşitlerinde klon seleksiyonu-I. Yüksek Lisans Tezi. GOP Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Bahçe Bitkileri, 65s, Tokat.
7. Janick, J., Moore N.J. 1996. Fruit Breeding, Vol.2, Vine and Small Fruits, New York, USA, 300-347.
8. Martinelli, L., 1995. Riflessioni sula prospettiva di introdurre le tecniche molecolari nel miglioramento genetico della vite. Frutticoltura, 5:71-74.

9. Martinelli, L., 1997. Il Miglioramento genetico della vite:moderne tecnologie per una pianta antica. Bio. Tec., 5:24-28.
10. Reisch, B.I., 1998. Molecular markers. The foundation for grapevine genetic mapping, DNA fingerprinting and genomics. 7. İnternational Symposium Grapevine Genetics and Breeding. 6-10 July 1998. Montpellier, France.
11. Robinson, S.P., Thomas, M., Scott, N.S., Dry, I., Davies, C., Frank, T., Boss, P., Hoj, P.B., Heeswijck, R. van, 1999. Application of gene technology in viticulture. The Australian Wine Research Inst, 1999:134-138.
12. Sabır, A., Tangolar, S., 2006. Dünyada son yıllarda yürütülen asma ıslahı çalışmalarının hedefleri ve kullanılan ıslah yöntemleri. Alatarım 5(2):9-17.
13. Söylemezoğlu, G., Kunter, B., Kunter, M., Sağlam, M., Ünal, A., Buzrul, S., Takmaz, H., 2015. Bağcılığın geliştirilmesi yöntemleri ve üretim hedefleri. Türkiye Ziraat Mühendisliği 8. Teknik Kongresi, 23 Haziran 2015.
14. Thomas, M.R., Iocco, P., Frank, T., 2000. Transgenic grapevines: Status and future. Acta Hort. 528:279-287.
15. Yıldız, E., 2014. Tokat Merkez, Turhal ve Zile ilçelerinde yetiştirilen Narince üzüm çeşidinde klon seleksiyonu-1. Yüksek Lisans Tezi. GOP Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Bahçe Bitkileri, 43s, Tokat.
16. Weaver, R.J., 1976. Grape Growing, Wiley-Interscience Publication, 3-7.