Kısıntılı Sulamanın Asma Anaçlarında Stoma Özellikleri Üzerine Etkileri

Öz

Kontrollü cam serada saksı ortamında tam sulama (TS) ve kısıntılı sulama (KS) koşullarında yetiştirilen Amerikan asma anaçlarının birim yaprak alanındaki (mm²) stoma sayısı ve stoma en-boy özellikleri sulama koşullarına bağlı olarak incelenmiştir. Stoma sayımları, yaprak alt yüzeyinden elde edilen nitroselüloz kalıplarda gerçekleştirilmiştir. Araştırma kapsamındaki asma anaçlarının kısıntılı sulama koşullarına göre stoma yoğunluklarının önemli farklılıklar gösterdiği belirlenmiştir. Kısıntılı sulama koşulları 99 R, 44-53 M ve 5 BB anaçlarının yaprak mm²'deki stoma sayısını önemli derecede azaltırken, 41 B, Salt Creek, 1103 P ve 140 Ru anaçlarının sulama seviyesinden önemli derecede etkilenmediği saptanmıştır. Salt Creek anacı hem tam sulama hem de kısıntılı sulama koşullarındaki en yüksek stoma yoğunluğu ile dikkati çekmiştir. 41 B ve Salt Creek anaçlarının stoma boyutları sulama uygulamalarındaki değişkenlikten önemli derecede etkilenmemiştir. Buna karşılık, sulama suyundaki kısıtlama 99 R ve 140 Ru anaçlarında stoma boyu ve eninde önemli derecede düşüşlere neden olmuştur. Araştırmalar Vitis cinsi içerisinde yer alan genotiplerin stoma yoğunlukları ve değişen çevre şartlarına tepkileri bakımından önemli genotipik farklılıkların olduğunu işaret etmektedir. Ayrıca, anaçların ve çeşitlerin stoma özellikleri ile kurağa dayanıklılık ilişkileri konusunda araştırıcılar arasında görüş ayrılıklarının bulunduğu ve bu nedenle konuyla ilgili ayrıntılı araştırmaların gerekli olduğu düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Asma anaçları
• kısıntılı sulama
• stoma özellikleri

Effects of Deficit Irrigation on Stomatal Characteristics of Grapevine Rootstocks

Öz

Stomatal frequency (mm²) and stoma width-length features of grapevine rootstocks grown under controlled glasshouse conditions and subjected to full irrigation (FI) or deficit irrigation (DI) regimes were investigated. Stomatal counts were performed by transferring the stomata to nitrocellulose membranes. The rootstocks included in the study displayed variation about stomatal frequency in response to water deficit. Under DI regime, stomatal frequency for 99 R, 44-53 M and 5 BB significantly decreased, while the response of 41 B, Salt Creek, 1103 P and 140 Ru were insignificant. Salt Creek was distinguished with its highest values in stomatal frequency for both irrigation conditions. The stomatal sizes for 41 B and Salt Creek were not significantly affected by DI. In contrast, DI significantly decreased the stomatal sizes of 99 R and 140 Ru. Studies imply that genotypes in Vitis have great variation for both stomatal frequency and response to environmental variables. Besides, there are different conclusions regarding stomatal response of grapevine cultivars and rootstocks to drought condition among the researchers, and thus future studies should focus on detailed investigations in stomatal behavior and drought tolerance.

Anahtar Kelimeler

• Grapevine rootstocks
• deficit irrigation
• stomatal characteristics

Kaynakça

1. Atkinson, C.J., Policarpo, M., Webster, A.D., Kingswell, G., 2000. Drought tolerance of clonal Malus determined from measurements of stomatal conductance and leaf water potential. Tree Physiol., 20:557-563.
2. Bilir-Ekbiç, H., 2010. Trakya İlkeren ve Flame Seedless üzüm çeşitlerinde Co60 ve kolhisin kullanılarak mutasyon ve poliploidi oluşturma olanakları. Doktora Tezi. Çukurova Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, 131s.
3. Chaves, M.M., Zarrouk, O., Francisco, R., Costa, J.M., Santos, T., Regalado, A.P., Rodrigues, M.L., Lopes, C.M., 2010. Grapevine under deficit irrigation: Hints from physiological and molecular data. Ann. Bot-London. 105:661-676.
4. Eriş A., Abak, K., Yanmaz, R., 1980. Domates ve fasulye fidelerinin yapraklarında toplam ve açık stoma sayısı üzerine GA₃, CEPA B-9 ve CCC’nin etkileri. TÜBİTAK 7. Bilim Kongresi, Adana, 259-273.
5. Eriş, A., Soylu, A., 1990. Stomatal density in various Turkish grape cultivars. Vitis (Special Issue):382-389.
6. Gülen, H., Koksal, N., Eriş, A., 2004. Farklı anaçlar üzerine aşılı bazı kiraz ve elma çeşitlerinin stoma yoğunluğu ve stoma boyutları. Bahçe 3(1-2):1-5.
7. Kaiser, H., Kappen, L., 2001. Stomatal oscillations at small apertures: indications for a fundamental insufficiency of stomatal feedback control inherent in the stomatal turgor mechanism. J. Exp. Bot. (52):1303-1313.
8. Marasalı, B., Aktekin, A., 2003. Sulanan ve sulanmayan bağ koşullarında yetiştirilen üzüm çeşitlerinde stoma sayılarının karşılaştırılması. Tarım Bilimleri Dergisi 9(3):370-372.

9. Sabir, A., Doğan, Y., Tangolar, S., Kafkas, S., 2010. Analysis of genetic relatedness among grapevine rootstocks by AFLP (Amplified Fragment Length Polymorphism) markers. J. Food Agr. Environ. 8:210-213.
10. Scienza, A., Boselli, M., 1981. Frequence et caracteristiques biometrique des stimates de Cetains Porte-Graffes De Vigne. Vitis 20(4):281-292.