Farklı Lale Çeşitlerinde Dikim Zamanlarının Bitki ve Soğan Gelişimi Üzerine Etkisi

Öz

Araştırma, Ege Üniversitesi Bayındır Meslek Yüksekokulu deneme bahçesinde 2010-2012 yılları arasında farklı lale çeşitlerinin, üç dikim zamanındaki soğan verimini, büyümesini belirlemek amacıyla iki yıl süreyle yürütülmüştür. Çalışmada; çevre uzunluğu 6-8 cm olan Tulipa gesneriana türüne ait on bir farklı lale çeşidi, üç farklı zamanda (Ekim-Kasım-Aralık) dikilmiş, çeşitlerin bitki gelişim özellikleri ile soğan büyümesi ve verim özellikleri araştırılarak bölgeye uygun çeşitler ve uygun dikim zamanı belirlenmeye çalışılmıştır. Araştırmanın deneme materyalini; Van Eijk, Red Riding Hood, Toronto, Negrita, Cassini, Gander, Holland Beauty, Upstar, Gander Rhapsody, Leo Visser, Jan Van Nes çeşitleri oluşturmuştur. İlk sürgün çıkış tarihleri, süren soğan adedi, dikilen soğana göre çıkış yüzdesi (%), çiçeklenme başlangıç tarihleri, birim alandan hasat edilen farklı çevre uzunlukları sınıflarına (0-6, 6-8, 8-10, 10-12, 12+ cm) giren soğan adedi ve ağırlığı kriterleri ele alınarak çeşitler karşılaştırılmıştır. Bayındır yöresinde erkenci lale soğanı yetiştiriciliği için en iyi dikim zamanı olarak ikinci ve üçüncü dikim zamanı olan Kasım -Aralık ayları, bölgeye uygun çeşitler olarak da Van Eijk, Toronto, Negrita, Holland Beauty, Jan Van Nes çeşitleri belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Tulipa gesneriana
• soğan yetiştiriciliği
• dikim zamanı
• soğan verimi

Effects on Plant Growth and Bulp Growth of Different Planting Times on Tulip Varieties

Öz

This study was conducted in the experimental fields of Bayındır Training Collage of Ege University between 2010-2012 for two growth period to find out the effect of three different planting times on plant growth and bulp growth of different tulips varieties. In this study bulbs of eleven different Tulipa gesneriana varieties in 6-8 cm circumference were used. Effects of three different planting time (October -November -December) on bulb growth and yield characteristics and growth properties were investigated. Most suitable varieties for the region were investigated. The trial material of the study was; Van Eijk, Red Riding Hood, Toronto, Negrita, Cassini, Gander, Holland Beauty, Upstart, Gander Rhapsody, Leo Visser and Jan Van Nes. In this study, first sprouting date, sprouting amount and ratio (%), first blooming date, bulb number and weight in different circumferance class (0-6, 6-8, 8-10, 10-12, 12+ cm) from per unit area were investigated. November and December were determined best planting time for the early bulb harvest in Bayındır region. And Van Eijk, Toronto, Negrita, Holland Beauty and Jan Van Nes determined as the most suitable varieties in this region.

Anahtar Kelimeler

• Tulipa gesneriana
• bulb cultivation
• planting time
• bulb yield

Kaynakça

1. Açıkgöz, N., Akbaş, M.E., Moghaddam, A., Özcan, K., 1994. PC’ler İçin Veritabanı Esaslı Türkçe İstatistik Paketi: TARİST. Tarla Bitkileri Kongresi, 25-29 Nisan 1994, İzmir, 131-136.
2. Anonim, 2008. Çiçek Soğanları. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı Antalya İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliği, Şubat 2008, Çiçek Soğanları İhracat Raporu, Antalya.
3. Anonim, 2012. Ödemiş Meteoroloji İstasyonu İklim Verileri. Ödemiş, İzmir.
4. Hessayon, D.G., 2003. The Bulb Expert, Transworld Publishers, Random House Group, London, England.
5. Le Nard, M., De Hertogh, A.A., 2002. Research needs for flower bulbs (geophytes). Acta Hort. 570:121-127.
6. Pala, F., 2006. Ekonomik öneme sahip bazı soğanlı bitkilerin Diyarbakır ekolojik koşullarında kültür olanakları. Yüksek Lisans Tezi. Çukurova Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Tarla Bitkileri, Adana.
7. Sayın, B., Sayın, C., 2004. Türkiye süs bitkileri üretim ve pazarlama yapısının AB'ne uyum açısından değerlendirilmesi. Türkiye 6. Tarım Ekonomisi Kongresi, 16-18 Eylül, Tokat.
8. Sonyol, C., 2012. Lale soğanlarında uygulanacak soğuklatma işlemleri ve farklı dikim zamanlarının soğanların büyümesi ve çiçeklenmesi üzerine etkisi. Yüksek Lisans Tezi. Ege Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, İzmir.